Việt Nam là một trong những quốc gia phát triển nhanh và năng động nhất châu Á. Đây là nhận định của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki, khi trò chuyện với PV Đài TNVN về tiến trình đổi mới và hội nhập sâu rộng của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đại sứ Ito Naoki cũng cho rằng những cải cách mạnh mẽ về thể chế và bộ máy quản lý đang tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bứt phá, đồng thời mở ra không gian hợp tác sâu rộng hơn giữa Việt Nam và Nhật Bản trong thời gian tới.Tiếp tục Loạt phỏng vấn các Đại sứ nước ngoài dịp đầu Xuân mới, chúng tôi giới thiệu những nhận định của Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki:

PV: Xin cảm ơn Đại sứ Ito Naoki đã trả lời phỏng vấn của Đài TNVN. Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2045 và cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đại sứ đánh giá ra sao về quyết tâm này, cũng như sự đồng hành của Nhật Bản và các đối tác quốc tế trong quá trình thực hiện mục tiêu kép đó?

Đại sứ Ito Naoki: Việc vừa phát triển kinh tế vừa đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 là một thách thức rất lớn, không chỉ với Việt Nam mà với tất cả các quốc gia trên thế giới. Và chúng tôi đánh giá cao sự quyết tâm và cam kết mạnh mẽ của Chính phủ và lãnh đạo Việt Nam trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Nhật Bản sẵn sàng mở rộng hợp tác với Việt Nam thông qua nhiều khuôn khổ khác nhau, trong đó có sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á – AZEC, do Chính phủ Nhật Bản khởi xướng năm 2022. Khuôn khổ này hướng tới ba mục tiêu: tăng trưởng kinh tế, giảm phát thải carbon và bảo đảm an ninh năng lượng. Trong AZEC, Việt Nam là quốc gia duy nhất hiện nay triển khai các dự án thí điểm, với 15 dự án tổng vốn đầu tư khoảng 20 tỷ USD, tập trung vào năng lượng tái tạo, năng lượng mặt trời, năng lượng gió và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Điều quan trọng là chúng ta cần tiếp tục hợp tác chặt chẽ để triển khai hiệu quả các dự án này.

Ngoài ra, từ năm nay, Nhật Bản sẽ triển khai một chương trình ODA mới, với khoản vay theo ngành trị giá 300 triệu USD nhằm hỗ trợ Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu và quản lý thiên tai. Khoản hỗ trợ này sẽ góp phần thúc đẩy chính sách, nâng cao năng lực ứng phó của các cơ quan quản lý, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Nhật Bản tham gia cung cấp các giải pháp công nghệ, như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra hạ tầng hay dự báo thời tiết.

PV: Mọi đường lối, chính sách của Việt Nam đều hướng tới mục tiêu mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho người dân. Đại sứ đánh giá như thế nào về những quyết sách lớn gần đây của Việt Nam, như việc ban hành các nghị quyết trụ cột hay triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong việc hiện thực hóa mục tiêu này?

Đại sứ Ito Naoki:Theo tôi, Việt Nam hiện là một trong những quốc gia phát triển nhanh và năng động nhất châu Á. Hà Nội cũng là một trong những thành phố sôi động hàng đầu thế giới. Đảng và Chính phủ Việt Nam đã xác định rất rõ các ưu tiên chiến lược, đưa đất nước đi theo quỹ đạo tăng trưởng cao, phát triển khu vực kinh tế tư nhân, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và cải thiện thể chế.

Những định hướng này thể hiện tầm nhìn rõ ràng, nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, trên 10% từ năm 2026 trở đi. Nhật Bản hoan nghênh định hướng chính sách này và luôn ủng hộ các nỗ lực cải cách của Việt Nam. Chúng tôi tin rằng những cải cách đó sẽ đưa Việt Nam lên tầm phát triển kinh tế cao hơn, hướng tới các mục tiêu trăm năm vào năm 2030 và năm 2045.

Trong năm qua, Việt Nam đã đẩy mạnh cải cách thể chế, củng cố bộ máy chính quyền và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời sắp xếp lại đơn vị hành chính, giảm số tỉnh, thành từ 63 xuống còn 34. Tôi tin rằng những nỗ lực này sẽ giúp bộ máy chính quyền trung ương và địa phương hoạt động hiệu quả hơn, rút ngắn thời gian ra quyết định.

Chúng tôi kỳ vọng những cải cách này sẽ mang lại kết quả cụ thể, rõ nét trên thực tế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho gần 3.000 doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa hai nước trong thời gian tới.

PV: Theo các bảng xếp hạng quốc tế, năm 2025 Việt Nam đứng thứ 46 thế giới về chỉ số hạnh phúc, tăng mạnh so với các năm trước. Đại sứ nhìn nhận như thế nào về sự cải thiện đáng ghi nhận này?

Đại sứ Ito Naoki: Trước hết, xin chúc mừng Việt Nam với kết quả rất đáng khích lệ này. Rõ ràng, Việt Nam đang đi đúng hướng. Điều quan trọng nhất vẫn là chất lượng cuộc sống thực tế của người dân, và có thể thấy rõ rằng chất lượng cuộc sống tại Việt Nam đang ngày càng được cải thiện.

Chỉ trong vòng khoảng 5 năm, Việt Nam đã có những thay đổi hết sức ấn tượng. Mức sống và điều kiện sinh hoạt của người dân được nâng lên rõ rệt, đó là dấu hiệu của sự phát triển thành công. Tôi được biết Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh những giá trị căn bản của độc lập, tự do là “ăn no, mặc đủ”. Gần đây, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh mục tiêu “ăn ngon, ăn sạch, mặc đẹp”. Điều đó cho thấy sự phát triển và tiến bộ rất rõ ràng trong đời sống của người dân Việt Nam hiện nay.

Trong 50 năm qua, kể từ khi chiến tranh kết thúc, đó là một chặng đường không hề dễ dàng. Nhật Bản rất vinh dự khi được đồng hành cùng Chính phủ và nhân dân Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác, trong đó có vai trò của JICA, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Một ví dụ tiêu biểu là tuyến metro số 1 tại Thành phố Hồ Chí Minh – tuyến tàu điện ngầm đầu tiên của Việt Nam. Trong năm qua, khoảng 20 triệu lượt người đã sử dụng tuyến metro này, và có thể thấy rõ hệ thống giao thông công cộng mới đã góp phần thay đổi lối sống, giúp cuộc sống của người dân thuận tiện và hiệu quả hơn. Tôi hy vọng đây sẽ là hình mẫu cho sự phát triển giao thông đô thị trong tương lai và tiếp tục được người dân đón nhận như biểu tượng của hợp tác Nhật Bản – Việt Nam.

Điều tôi đặc biệt ấn tượng là dù Việt Nam đang thay đổi rất nhanh, nhất là trong giới trẻ, nhưng người dân vẫn gìn giữ tốt các giá trị truyền thống, tinh thần gia đình và sự gắn kết cộng đồng. Đó chính là vẻ đẹp rất riêng của quá trình phát triển tại Việt Nam.

PV: Trong bối cảnh hai nước đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, Đại sứ kỳ vọng như thế nào về tương lai quan hệ Việt Nam – Nhật Bản trong thời gian tới?

Đại sứ Ito Naoki:  Vâng, Nhật Bản và Việt Nam đã xây dựng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện hướng tới hòa bình và ổn định ở châu Á và trên thế giới. Vì vậy, tôi hy vọng rằng với chính sách mới của Chính phủ Việt Nam, chúng ta sẽ có thể hành động cùng nhau vì mục tiêu hòa bình và ổn định ở châu Á và trên thế giới.

Bên cạnh đó, tôi nghĩ với sự thành công của Đại hội Đảng và cả với hiệu quả của các nỗ lực cải cách dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Tổng Bí thư Tô Lâm, Việt Nam đã bước vào giai đoạn 2 của cải cách. Nếu như giai đoạn 1 là cải cách thể chế, thì giai đoạn 2 là giai đoạn thực thi, hướng đến phát triển kinh tế một cách cụ thể. Trong bối cảnh đó, không gian hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản sẽ ngày càng rộng mở. 

Các nhà lãnh đạo hai nước đều nhất trí rằng tiềm năng hợp tác song phương là rất lớn. Kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam sẽ mở ra nhiều hướng hợp tác mới giữa hai nước. Và tôi tin rằng kỷ nguyên mới của Việt Nam sẽ mở ra những hướng hợp tác mới cho quan hệ song phương.  Chúng tôi đặc biệt kỳ vọng vào các trụ cột hợp tác mới như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, đổi mới sáng tạo, nông nghiệp công nghệ cao. Bên cạnh đó là mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực hàng hải, an ninh, ngoại giao và cả du lịch.  Trong năm ngoái, kim ngạch thương mại song phương lần đầu tiên vượt quá 50 tỷ đô la Mỹ. Tăng trưởng 10% so với năm trước, với tốc độ tăng trưởng tương tự. Đến năm 2030, con số này có thể đạt 80 tỷ đô la Mỹ.

Tôi tin rằng quan hệ đối tác Nhật Bản – Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển ổn định, mạnh mẽ, và Nhật Bản sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trên con đường phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới.

PV: Nhân dịp Tết Bính Ngọ, Đại sứ có lời chúc nào gửi tới người dân Việt Nam?

Đại sứ Ito Naoki: Chúc mừng năm mới. Mã đáo thành công. Đây là những lời tôi muốn chia sẻ với tất cả các bạn. Hy vọng năm Ngựa sẽ mang lại may mắn cho tất cả mọi người. Đây là một năm rất thích hợp, khi Việt Nam vừa bước vào kỷ nguyên mới với thành công của Đại hội Đảng. Trong kỷ nguyên mới, Nhật Bản - Việt Nam sẽ tiếp tục hợp tác, phối hợp chặt chẽ hơn nữa, và nhân dân Nhật Bản sẽ tiếp tục sát cánh cùng Chính phủ và nhân dân Việt Nam, cùng vượt qua thách thức và hướng tới tương lai, vì sự phát triển nhanh chóng, bền vững và thịnh vượng của Việt Nam.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ./.