Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 15 đã thông qua 2 Luật (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục – Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự. Cũng tại kỳ họp này, Quốc hội đã cho ý kiến 5 dự án Luật (Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi), Luật Điện ảnh (sửa đổi), Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi), Luật Cảnh sát cơ động và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ). Đáng nói, công tác lập pháp tại kỳ họp này được tiến hành một cách cẩn trọng, chu đáo và trách nhiệm với những đổi mới về cách thức, phương pháp làm việc. Điều này là yêu cầu song cũng tạo động lực cho các cơ quan của Quốc hội trong hoạt động của mình. Chương trình Quốc hội với cử tri hôm nay chúng tôi đề cập nội dung này qua cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Hiển, Viện trưởng Viện nghiên cứu lập pháp, Uỷ ban thường vụ Quốc hội

Đại dịch Covid-19 gây ra nhiều hệ luỵ về kinh tế nhưng cũng là chất xúc tác thúc đẩy chuyển đổi kinh tế số. Thực tế cho thấy, dưới tác động của đại dịch Covid-19, Chính phủ, người dân và doanh nghiệp đã thực sự chuyển mình trong nền kinh tế số. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, tiến trình chuyển đổi số vẫn còn những tồn tại, hạn chế như: không đồng đều trong thích ứng với sự thay đổi của công nghệ; hành lang pháp lý chưa phù hợp, chưa tạo điều kiện cho chuyển đổi số và sự xuất hiện của các mô hình kinh tế số mới, cơ sở hạ tầng kinh tế số còn hạn chế... Cách tiếp cận lập pháp trong khung cảnh chuyển đổi số là nội dung chúng tôi đề cập trong chương trình Quốc hội với cử tri hôm nay.

Quốc hội giữ vai trò chủ động dẫn dắt công tác lập pháp, vào cuộc từ sớm, từ xa, đồng hành sát sao với Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ, thậm chí “đặt hàng”, giao nhiệm vụ cho các cơ quan trong việc hoàn thiện thể chế pháp luật. Tinh thần đổi mới từ tư duy đến hành động trong công tác lập pháp nói chung và trong hoạt động thẩm tra các dự án luật nói riêng ngay từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khoá 15. Chương trình Quốc hội với cử tri hôm nay đề cập nội dung này:

Trải qua một phiên họp kéo dài cả đêm do các Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa cố gắng ngăn cản một số điều khoản, cuối cùng thì bản kế hoạch cứu trợ Covid-19 trị giá 1,9 nghìn tỷ USD của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã được thông qua với tỷ lệ sít sao: 50 phiếu ủng hộ và 49 phiếu phản đối. Đây là chiến thắng lập pháp lớn đầu tiên của ông Joe Biden kể từ khi nhậm chức hồi tháng 1, cho thấy giá trị của việc đảng Dân chủ giành lại Thượng viện trong cuộc bầu cử hồi cuối năm ngoái. Không chỉ là chiến thắng mang tính biểu tượng, Kế hoạch cứu trợ 1,9 nghìn tỷ USD còn là bước đi lớn của ông Joe Biden trong việc ứng phó với dịch bệnh Covid-19, với kỳ vọng mang lại sự thay đổi so với chính quyền của người tiền nhiệm Donald Trump sau hơn 1 năm nước Mỹ phải chống chọi với dịch bệnh. Cuộc trao đổi với phóng viên Phạm Huân, Đài Tiếng nói Việt Nam thường trú tại Mỹ sẽ phân tích rõ hơn vấn đề này.

Lập pháp là chức năng quan trọng hàng đầu của Quốc hội, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 14, Quốc hội đã dành nhiều thời gian tập trung cho công tác lập pháp, thể chế hóa kịp thời Hiến pháp năm 2013, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động kinh tế, xã hội, cho việc kiện toàn bộ máy tổ chức, chính quyền địa phương. Quốc hội thể hiện trách nhiệm trong việc nâng cao chất lượng các văn bản luật, thể hiện sự kiên quyết với những văn bản không đảm bảo yêu cầu. Mặc dù vậy, công tác lập pháp vẫn tồn tại những hạn chế, bất cập. Đổi mới và tăng cường hoạt động lập pháp của Quốc hội trong thời kỳ mới, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách, được Đảng ta xác định tại Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.

Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 14, Quốc hội đã dành nhiều thời gian tập trung cho công tác lập pháp, thể chế hóa kịp thời Hiến pháp năm 2013, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động kinh tế, xã hội, cho việc kiện toàn bộ máy tổ chức, chính quyền địa phương. Quốc hội thể hiện trách nhiệm trong việc nâng cao chất lượng các văn bản luật, thể hiện sự kiên quyết với những văn bản không đảm bảo yêu cầu. Mặc dù vậy, công tác lập pháp vẫn tồn tại những có những hạn chế, bất cập cố hữu qua nhiều nhiệm kỳ chưa được khắc phục. Đó là tình trạng luật không thống nhất, chồng chéo, mâu thuẫn, văn bản hướng dẫn luật chậm ban hành, thiếu hoặc hướng dẫn không đúng với quy định của luật. Những tồn tại này đặt ra đòi hỏi công tác lập pháp tiếp tục đổi mới trong nhiệm kỳ mới.

Qua 75 năm hình hành và phát triển, Quốc hội Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc chức năng lập pháp, tạo cơ sở chính trị pháp lý quan trọng, phục vụ sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Trong mỗi nhiệm kỳ, Quốc hội đã không ngừng đổi mới và ngày càng thể hiện rõ hơn, đầy đủ hơn vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất trong công tác lập hiến, lập pháp. Quốc hội đã kịp thời cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp thành hệ thống các đạo luật, đáp ứng các yêu cầu của công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền, phát huy dân chủ, tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, cải cách các thể chế kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Bài viết của Đỗ Minh, đề cập nội dung này.

75 năm hình hành và phát triển, Quốc hội Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc chức năng lập pháp, tạo cơ sở chính trị pháp lý quan trọng, phục vụ sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Trong mỗi nhiệm kỳ, Quốc hội đã không ngừng đổi mới và ngày càng thể hiện rõ hơn, đầy đủ hơn vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất trong công tác lập hiến, lập pháp, nhằm đáp ứng sự mong mỏi, tin tưởng và của đông đảo cử tri và nhân dân cả nước.