Hôm nay tròn một năm kể từ ngày lực lượng Hamas (Palestine) tấn công vào lãnh thổ Israel, giết hại 1.200 người và bắt cóc hơn 200 con tin, mở đầu cho một năm Trung Đông đầy bất ổn. Thảm kịch tồi tệ hơn vẫn luôn “chực chờ” Trung Đông ở phía trước, khi Israel tiếp tục mở rộng các chiến dịch quân sự vượt ra khỏi Dải Gaza, với 7 mặt trận “bao vây”.

Tối qua (6/10), cuộc tập kích tên lửa bất ngờ của lực lượng Hezbollah đã xuyên thủng lưới phòng không của Israel, rơi xuống thành phố cảng Haifa khiến một số người bị thương.

Hôm nay (7/10/2024), tròn một năm sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel – khiến xung đột tại Trung Đông bùng phát và lan sang nhiều mặt trận ngoài Dải Gaza. Tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến xấu đi sau khi Israel tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch quân sự tại Liban, khiến số người thiệt mạng vượt quá 2.000. Nguy cơ Israel sớm trả đũa Iran cũng đã được dự báo. Đáng chú ý, vừa tấn công Hezbollah ở phía Bắc, Israel vẫn duy trì các cuộc truy lùng các chỉ huy cấp cao Hamas của Palestine tại Bờ Tây và dải Gaza. Trong khi đó, Liên minh Mỹ – Anh đã tiến hành không kích Yemen tấn công lực lượng Huthi. Mọi diễn biến cho thấy chiến sự Trung Đông không ngừng leo thang, khiến chính quyền Mỹ không khỏi lo lắng về một Trung Đông bất ổn sẽ có ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống quan trọng vào tháng tới. Đáng lo ngại là, các cuộc đối thoại để hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông diễn ra ngày một ít hơn, lệnh ngừng bắn ở Gaza hay Liban ngày một xa vời.

Những vụ nổ lớn làm rung chuyển bầu trời gần sân bay chính của thủ đô Beirut vào sáng sớm nay, vài phút sau khi một chiếc máy bay hạ cánh. Xung đột ngày một leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon đã làm gia tăng căng thẳng ở Trung Đông. Nhiều nước đang khẩn trương triển khai kế hoạch sơ tán công dân khỏi Lebanon.

Xung đột ở Trung Đông leo thang căng thẳng với nhiều diễn biến quân sự mới không chỉ mang tới nhiều rủi ro, mà còn đặt ra nhiều thách thức cho nỗ lực vãn hồi hòa bình. Các “giới hạn” trong xung đột hay các “lằn ranh đỏ” lần lượt bị phá vỡ! Chỉ trong mấy ngày qua, hàng loạt diễn biến quân sự mới làm leo thang căng thẳng trong khu vực, trong đó đáng chú ý nhất là việc Israel chuyển từ không kích dữ dội sang một cuộc tấn công trên bộ vào Li-băng nhằm tiêu diệt Hecbola; sau đó, Iran tiến hành màn tấn công tên lửa quy mô lớn vào Israel. Tất cả dấy lên nguy cơ xảy ra các màn trả đũa không hồi kết và nỗi lo về một cuộc chiến toàn diện ở khu vực với sự tham gia của nhiều bên, nhiều lực lượng đang lớn hơn bao giờ hết. Những tác động ngắn hạn, dài hạn của những diễn biến này; và đâu là con đường dẫn đến hòa bình? Nhà báo, nhà bình luận các vấn đề quốc tế Hà Mạnh Tường và các phóng viên Đài TNVN Việt Nam tại một số khu vực phân tích vấn đề này.

Ở thời điểm chỉ còn ít ngày nữa, cuộc xung đột tại Dải Gaza giữa Israel và lực lượng Hamas sẽ tròn một năm, những diễn biến trên thực địa đang chứng minh cho những dự đoán trước đó rằng, cuộc xung đột bắt đầu ngày 7/10/2023 không dừng lại ở Gaza mà lan rộng trên nhiều mặt trận. “Điểm nóng” thu hút sự chú ý lúc này là Lebanon khi Israel chuyển từ không kích dữ dội nhằm phá hoại cơ sở hạ tầng quân sự của phong trào Hezbollah ở đây sang một cuộc tấn công trên bộ vào Lebanon. Cùng với loạt vụ ám sát thủ lĩnh cấp cao của Hezbollah và Hamas, liệu Israel có thực sự làm “thay đổi cán cân quyền lực” ở khu vực?

Những ngày vừa qua, thế giới chứng kiến bạo lực leo thang nghiêm trọng tại khu vực biên giới Israel – Lebanon, khi các cuộc giao tranh bùng phát ác liệt giữa quân đội Israel và Phong trào Hezbollah. Mỹ và nhiều quốc gia khác đã khuyến cáo công dân rời Lebanon ngay lập tức. Vụ việc hàng nghìn máy nhắn tin và bộ đàm của Hezbollah phát nổ gây thương vong lớn được coi là mồi lửa châm ngòi cho các cuộc tấn công ồ ạt nhằm trả đũa giữa hai bên. Và thùng thuốc súng Trung Đông cũng đang chực chờ phát nổ nếu các bên không tính lại các bước đi kiềm chế xung đột. Chuyên gia phân tích các vấn đề quốc tế Phạm Phú Phúc chia sẻ quan điểm về nội dung này.

Tiếp tục kế hoạch tác chiến mới với trọng tâm là chiến trường Lebanon, hôm qua (20/9), quân đội Israel mở thêm nhiều đợt không kích ác liệt vào sâu trong lãnh thổ quốc gia láng giềng. Trong đó, cuộc tập kích tên lửa vào ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut tối qua đã loại khỏi vòng chiến đấu một chỉ huy hàng đầu cùng nhiều nhân sự cấp cao của Phong trào Hezbollah.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết, trong ngày hôm qua (19/9), không quân nước này đã tiến hành nhiều đợt không kích dữ dội vào miền Nam Lebanon, phá hủy nhiều vũ khí và tài sản của Phong trào Hezbollah.

Bất chấp những kỳ vọng của cộng đồng quốc tế, bất chấp những lời cảnh báo của các bên trung gian về “cơ hội cuối cùng để đạt được thỏa thuận”, vòng đàm phán mới nhất tại Cairo, Ai Cập về lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas đã kết thúc mà không đạt kết quả. Dù các bên trung gian đã đưa ra các đề xuất mới nhằm thu hẹp khoảng cách giữa Israel và Hamas cũng như về cơ chế thực hiện kế hoạch ngừng bắn, nhưng việc Israel kiên quyết duy trì sự hiện diện của quân đội nước này tại Hành lang Philadelphi dọc biên giới Ai Cập-Gaza đã trở thành một điểm bế tắc chính.