Ngày 11/04 là Ngày Hợp tác xã Việt Nam, một mô hình kinh tế tập thể quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, được hình thành và phát triển từ sau năm 1945 đến nay.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đưa tư tưởng Hợp tác xã (HTX) vào Việt Nam. Ngay từ khi còn đang bôn ba tìm đường cứu nước, Người đã quan tâm đến tổ chức kinh tế tập thể, HTX. Trong cuốn “Đường Cách mệnh” viết năm 1927, sau khi phân tích những lợi ích của HTX, Người đã nhấn mạnh: Tục ngữ Việt Nam có câu “Nhóm lại thành giàu, chia nhau thành khó” và “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao”, lý luận HTX đều nằm trong điều ấy. Người còn nói về tính chất HTX là tổ chức kinh tế - xã hội; cách tổ chức HTX phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi và đi từ thấp đến cao.
Ngày 11 tháng 4 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia Việt Nam tham gia HTX nông nghiệp. “Hỡi đồng bào điền chủ nông gia, anh em ta ai chẳng mong được đầy đủ, giàu có, ai chẳng mong cho nước thịnh dân cường. Vậy chúng ta hãy mau mau chung vốn góp sức, lập nên HTX nông nghiệp ở khắp nơi; từ làng mạc cho đến tỉnh thành đâu đâu cũng phải có HTX”.
Qua quá trình phát triển cũng đất nước, dù cũng có giai đoạn lịch sử thăng trầm, nhưng mô hình kinh tế tập thể, hợp tác xã luôn khẳng định được vai trò, vị thế quan trọng của mình, là một thành phần kinh tế tất yếu trong nền kinh tế quốc dân.
Trải qua 80 năm hình thành và phát triển, khu vực kinh tế tập thể, nòng cốt là hợp tác xã đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của nền kinh tế Việt Nam. Từ những ngày đầu gian khó trong kháng chiến đến thời kỳ đổi mới và hội nhập, HTX luôn gắn bó mật thiết với đời sống của người nông dân, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ngay từ những năm đầu của cách mạng, tư tưởng hợp tác đã được xác định là một phương thức tổ chức sản xuất phù hợp với điều kiện của một quốc gia nông nghiệp như Việt Nam. Trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt, các tổ đổi công, tổ vần công, và sau đó là các HTX nông nghiệp sơ khai đã ra đời. Đây không chỉ là hình thức liên kết sản xuất mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong cộng đồng.
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân và đế quốc, HTX đã phát huy vai trò đặc biệt quan trọng. Khi nguồn lực khan hiếm, sản xuất bị gián đoạn, HTX trở thành “hậu phương vững chắc”, huy động sức người, sức của để phục vụ tiền tuyến. Những cánh đồng được tổ chức sản xuất tập thể, những đội sản xuất thay phiên nhau lao động, đã góp phần duy trì nguồn lương thực, thực phẩm cho cả quân và dân.
Bước ngoặt quan trọng đến với khu vực HTX khi Việt Nam thực hiện công cuộc đổi mới từ năm 1986. Chính sách khoán trong nông nghiệp đã trao quyền chủ động cho người nông dân, tạo động lực mạnh mẽ để phát triển sản xuất. Từ chỗ thiếu ăn triền miên, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Trong thành tựu đó, HTX đã có sự chuyển mình, từng bước thích ứng với cơ chế thị trường, đóng vai trò hỗ trợ dịch vụ đầu vào và đầu ra cho nông dân.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất lúa gạo, HTX còn góp phần quan trọng trong việc phát triển các ngành hàng nông sản khác như cà phê, hồ tiêu, cao su, trái cây… Nhiều HTX đã trở thành cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp, giúp nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu.
Có thể khẳng định rằng, trong suốt 80 năm qua, HTX Việt Nam đã đi qua một chặng đường đầy biến động nhưng cũng rất đỗi tự hào. Từ những tổ chức sơ khai trong kháng chiến, HTX đã trở thành lực lượng quan trọng trong phát triển nông nghiệp, góp phần đưa Việt Nam từ một quốc gia thiếu đói lương thực trở thành nước xuất khẩu nông sản có vị thế trên thế giới.
Chương trình Mùa vàng (ngày 11+12/04/2026) còn có một số nội dung đáng chú ý khác:
- Đảng viên đi trước - “đòn bẩy” xây dựng nông thôn mới ở Tân Uyên, Lai Châu
- Lào Cai: Hồi sinh “mỏ vàng” thủy sản hồ Thác Bà.
Bình luận