Hội thảo “Tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp: Từ chính sách đến hành động thực tiễn” được Bộ Công Thương tổ chức tại TP Hải Phòng mới đây nhằm cập nhật chủ trương, chính sách mới; đồng thời chia sẻ các giải pháp công nghệ và tài chính hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm chi phí sản xuất, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững. 

           Nghe âm thanh tại đây:

“Các thị trường hiện nay đặt ra những yêu cầu rất lớn về vấn đề báo cáo phát thải khí nhà kính, theo Scope 1, Scope 2, Scope 3, cũng như các yêu cầu liên quan đến báo cáo phù hợp với các tiêu chí ESG. Đây chính là những nền tảng mà sau khi chúng ta đã thực hiện xây dựng được hệ thống đo đạc, báo cáo phù hợp với quy định của Việt Nam thì các báo cáo này ít nhiều đã phù hợp với những thông lệ của quốc tế. Do đó, trong trường hợp những đối tác xuất khẩu của chúng ta có yêu cầu, hoặc trong chuỗi cung ứng, những tập đoàn yêu cầu chúng ta phải cung cấp những báo cáo thuộc về Scope 3 của họ, thì trong trường hợp này, chúng ta có đầy đủ số liệu, báo cáo theo một hệ thống phù hợp. Đây là những cái mà chúng ta cần nhìn nhận ở dưới một góc độ là nó không chỉ là tuân thủ. Bởi nếu mà tuân thủ không thì thường là các doanh nghiệp chúng ta sẽ làm mang tính chất hình thức nhiều hơn. Tuy nhiên, đây là một cơ hội. Khi tuân thủ ở đây thì chúng ta cũng sẽ đồng thời có khả năng để đáp ứng những yêu cầu của phía khách hàng và tạo những cơ hội tốt hơn trong trường hợp mở rộng các thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp”. Đó là chia sẻ của chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn - Ban Thư ký Hội Khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam khi cập nhật chính sách, văn bản và quy định pháp luật thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (cụ thể là Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi, có hiệu lực từ đầu năm 2026).

Thời gian qua, nhằm giảm thiểu những tác động từ thay đổi của thị trường và biến động địa chính trị, đồng thời thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Bộ Công Thương cùng các Bộ, ngành, các cơ quan quản lý triển khai nhiều chương trình, hoạt động trên phạm vi cả nước. Trong đó có Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3). 

Một trong những dấu ấn quan trọng của Chương trình VNEEP3 là việc Bộ Công Thương xây dựng và phát triển Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam - nền tảng kết nối mở dành cho các cơ quan quản lý, các đơn vị tư vấn, cung cấp giải pháp công nghệ, các tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. 

Với chuỗi hội thảo chuyên đề được Bộ Công Thương tổ chức năm 2026 tại nhiều địa phương nhằm thúc đẩy hoạt động của Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam. Đây là diễn đàn để các bên liên quan tăng cường trao đổi, kết nối, cập nhật các xu hướng công nghệ mới, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa cơ quan quản lý, các đơn vị/tổ chức, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp, qua đó tạo nên một hệ sinh thái sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ngày càng phát triển và bền vững.

Ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội Khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) nhấn mạnh: "Một trong những rào cản hiện nay là doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn gặp nhiều khó khăn trong việc huy động nguồn vốn để triển khai các dự án về hiệu quả năng lượng. Vì vậy, cần thúc đẩy các mô hình tài chính xanh, tín dụng xanh, ESCO và các cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp để biến các dự án tiết kiệm năng lượng thành những dự án hiệu quả, dễ tiếp cận với các nguồn vốn. Về chia sẻ kinh nghiệm trong cộng đồng hiệu quả năng lượng, mỗi doanh nghiệp có thể là một điểm sáng về hiệu quả năng lượng. Khi những kinh nghiệm được chia sẻ và nhân rộng, chúng ta sẽ tạo được sức lan tỏa lớn hơn nhiều so với những hoạt động riêng lẻ".

Trong khuôn khổ hội thảo kết nối thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong công nghiệp được tổ chức hôm 16/9 vừa qua, nhiều giải pháp công nghệ và mô hình ứng dụng thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong doanh nghiệp đã được chia sẻ. Các chuyên đề tập trung vào giải pháp xây dựng khu công nghiệp thông minh, nhà máy thông minh; ứng dụng khoa học công nghệ tối ưu hóa sử dụng năng lượng trong ngành công nghiệp mỏ…

Cụ thể về giải pháp xây dựng khu công nghiệp thông minh, ông Đỗ Thành Thắng - Giám đốc tối ưu vận hành khu vực Đông Á, kiêm phụ trách Nhóm kinh doanh thị trường Trung tâm dữ liệu & viễn thông, Schneider Electric Việt Nam thông tin: "Ở Schneider Electric, chúng tôi đề xuất 5 nhóm giải pháp để chúng ta xây dựng một khu công nghiệp thông minh, phát triển bền vững. Nhóm giải pháp đó bao gồm: Thứ nhất là các thiết bị nền tảng. Các thiết bị vận hành cần có khả năng kết nối và điều khiển thông minh. Nhóm thứ hai là hệ thống điều khiển biên. Các phòng điều khiển tại khu công nghiệp hoặc các nhà máy cần có khả năng đưa ra những quyết định, giám sát theo thời gian thực và điều khiển theo thời gian thực cho các hệ thống trong nội bộ. Thứ ba là chúng tôi có những phần mềm để tối ưu hóa và đưa ra các dịch vụ tư vấn, giúp khai thác tối đa hiệu quả. Nhóm thứ tư là về phát triển bền vững. Nhóm thứ năm là quản lý tích hợp. Năm nhóm giải pháp này, khách hàng có thể lựa chọn để triển khai từng bước, không phải triển khai đồng loạt, mà chúng ta sẽ lựa chọn theo những gì quan trọng và cấp thiết nhất với từng doanh nghiệp và từng khu công nghiệp".

Các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư các dự án sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giúp doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực tài chính phù hợp để đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển bền vững được tập trung làm rõ./.