Mới đây, tại Hà Nội, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo tham vấn Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Sự kiện có sự tham dự của một số Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trọng điểm cùng các tập đoàn bán lẻ lớn.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương nhấn mạnh, phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế không chỉ là mở rộng kênh phân phối, mà còn là bước chuyển dịch quan trọng sang hệ sinh thái bán lẻ hiện đại, tạo lan tỏa sang logistics, du lịch và dịch vụ.

Thực tế cho thấy, dù ngành bán lẻ Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng 8–10% trong giai đoạn 2015–2025, thị trường vẫn thiếu những mô hình hiện đại mang tính dẫn dắt. Đặc biệt, outlet, vốn là kênh phân phối chiến lược trên thế giới, gần như chưa hình thành đúng nghĩa, chủ yếu vẫn là các cửa hàng nhỏ lẻ, phân mảnh. Trong khi đó, áp lực từ nhu cầu tiêu dùng mới ngày càng rõ nét. Dự báo đến năm 2030, Việt Nam sẽ có hơn 50 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, nhóm khách hàng vừa đề cao thương hiệu, vừa nhạy cảm về giá. Đây chính là “tệp khách hàng vàng” cho các mô hình outlet.

Theo dự thảo Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm outlet gắn với du lịch tại các địa bàn trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và An Giang (Phú Quốc). Xa hơn, đến năm 2045 sẽ phát triển các “làng outlet cao cấp” tại ba miền.

Mô hình outlet tại Việt Nam sẽ được phát triển theo hai hướng chủ đạo. Thứ nhất là mô hình “làng outlet cao cấp” với quy mô lớn, được quy hoạch như một tổ hợp tích hợp giữa mua sắm, giải trí và trải nghiệm văn hóa, hướng tới phân khúc khách hàng trung và cao cấp, đồng thời trở thành điểm đến du lịch. Thứ hai là mô hình trung tâm outlet đô thị hoặc ngoại vi, có quy mô linh hoạt hơn, tập trung vào các thương hiệu phổ thông và trung cấp, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đại chúng và phù hợp với điều kiện quỹ đất, hạ tầng tại từng địa phương.

Một điểm nhấn khác là mục tiêu nâng tỷ lệ hàng Việt trong outlet và cửa hàng miễn thuế lên 30–40%, đồng thời phát triển các nhóm “quà tặng quốc gia” đạt chuẩn quốc tế, vừa quảng bá thương hiệu Việt, vừa gia tăng giá trị xuất khẩu tại chỗ.

Theo tính toán, nếu được triển khai hiệu quả, các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế có thể tạo ra khoảng 579.000 tỷ đồng doanh thu trực tiếp, tương đương mức tăng trưởng 10% của thị trường bán lẻ. Tuy nhiên, dù tiềm năng lớn, rào cản đáng kể hiện nay vẫn nằm ở cơ chế, chính sách chưa hoàn thiện.

Tại Hội thảo, doanh nghiệp đề xuất loạt giải pháp mang tính “mở khóa” thị trường như cơ chế giao đất sạch cho nhà đầu tư chiến lược với ưu đãi tương tự khu công nghiệp; xây dựng chính sách khuyến mại riêng cho outlet với mức giảm giá sâu phù hợp đặc thù hàng tồn, hàng qua mùa; triển khai hoàn thuế giá trị gia tăng điện tử ngay tại điểm bán nhằm nâng cao trải nghiệm du khách.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng và du lịch gia tăng, việc sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách không chỉ là điều kiện để phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế, mà còn góp phần mở rộng không gian tăng trưởng, thúc đẩy thị trường trong nước theo hướng hiện đại, bền vững, đồng thời gia tăng chi tiêu du lịch và tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều ngành kinh tế liên quan./.