Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất, sinh hoạt, bảo vệ môi trường mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Để những quy định pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh các giải pháp công nghệ và quản lý, việc nâng cao nhận thức, hình thành thói quen sử dụng năng lượng có trách nhiệm trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, đóng vai trò hết sức quan trọng. Đây cũng là mục tiêu của Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả” năm 2026, vừa được Bộ Công Thương phát động ngày 23/10/2026 tại Hà Nội.

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện chính sách mà còn phải giúp người dân, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục hiểu đúng quy định, nhận thức rõ trách nhiệm và chủ động thực hiện trong thực tiễn.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Trần Thanh Tùng, Quyền Cục trưởng Cục Năng lượng - Dầu khí, Bộ Công Thương, nhấn mạnh vai trò của các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và tổ chức đoàn thể trong việc lan tỏa kiến thức pháp luật, gắn nội dung cuộc thi với những hành động cụ thể tại mỗi đơn vị: “Tôi mong muốn các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, tổ chức đoàn thể tiếp tục quan tâm phổ biến thông tin, tạo điều kiện để thanh niên, sinh viên và người lao động tham gia cuộc thi; đồng thời, gắn việc hưởng ứng cuộc thi với các hoạt động tiết kiệm năng lượng tại chính đơn vị mình. Qua đó, khuyến khích những sáng kiến, giải pháp phù hợp, có thể duy trì thường xuyên trong thực tiễn, góp phần lan tỏa kiến thức từ cuộc thi vào cuộc sống.”

Tiếp nối thành công của mùa thi đầu tiên được tổ chức năm 2025, cuộc thi năm nay tiếp tục khuyến khích người tham gia chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật, chia sẻ sáng kiến và giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Cuộc thi năm 2025 đã thu hút hàng chục nghìn người tham gia, đến từ gần 900 đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục trên cả nước.

Tại lễ phát động năm nay, bên cạnh việc giới thiệu thể lệ và các vòng thi, chương trình còn tổ chức minigame tìm hiểu pháp luật, thu hút sự hưởng ứng của đông đảo sinh viên. Những câu hỏi tương tác giúp người tham gia kiểm tra kiến thức, tiếp cận các quy định pháp luật và những tình huống thực tế trong sử dụng năng lượng. Ban tổ chức đã trao thưởng cho 20 khán giả trả lời đúng các câu hỏi của chương trình.

Theo PGS.TS Phạm Thị Thu Hoài, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp, việc đưa kiến thức pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đến gần hơn với học sinh, sinh viên không chỉ góp phần nâng cao nhận thức mà còn khuyến khích tinh thần sáng tạo, trách nhiệm của người trẻ đối với cộng đồng: “Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là yêu cầu thiết thực đối với phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Để các quy định pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh các giải pháp về công nghệ và quản lý, điều quan trọng là nâng cao nhận thức, hình thành ý thức tự giác và thói quen sử dụng năng lượng có trách nhiệm trong mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ.”

Thực tế cho thấy, tiết kiệm năng lượng không nhất thiết phải bắt đầu từ những giải pháp lớn hay đầu tư tốn kém. Đó có thể là sử dụng điện hợp lý trong học tập, sinh hoạt; tắt các thiết bị khi không sử dụng; tận dụng ánh sáng tự nhiên; lựa chọn thiết bị hiệu suất cao, hay thay đổi thói quen sử dụng năng lượng trong sản xuất, kinh doanh. Khi những hành động này được duy trì thường xuyên, hiệu quả tiết kiệm sẽ được nhân lên trong mỗi gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Với Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp, việc đăng cai lễ phát động năm nay cũng là dịp tiếp tục lan tỏa phong trào tìm hiểu pháp luật và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong sinh viên. Nhấn mạnh ý nghĩa lâu dài của cuộc thi, PGS.TS Phạm Thị Thu Hoài cho rằng, giá trị không chỉ nằm ở kết quả hay giải thưởng mà còn ở những kiến thức, trải nghiệm và ý thức trách nhiệm mà người tham gia tích lũy được, từ đó vận dụng vào đời sống hằng ngày. “Thông điệp ‘Tiết kiệm năng lượng – Thịnh vượng tương lai’ nhắc nhở chúng ta rằng sự phát triển bền vững bắt đầu từ nhận thức đúng đắn và những lựa chọn có trách nhiệm ngay từ hôm nay. Tôi tin tưởng rằng Cuộc thi năm 2026 sẽ tiếp tục nhận được sự hưởng ứng tích cực, góp phần lan tỏa kiến thức pháp luật và tinh thần tiết kiệm năng lượng rộng rãi hơn trong nhà trường và cộng đồng.”

Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả” năm 2026 chính thức được phát động từ ngày 23/10/2026, gồm 3 vòng: Vòng sơ khảo tổ chức theo hình thức thi trắc nghiệm trực tuyến từ ngày 23/10 đến 13/11 tại địa chỉ timhieuphapluat.tapchicongthuong.vn; Vòng Tập huấn và vòng Chung kết dự kiến diễn ra trong tháng 11/2026 theo hình thức trực tiếp với sự tranh tài của các đội xuất sắc nhất. Các đội sẽ thể hiện kiến thức, hiểu biết pháp luật và tài năng thông qua sân khấu hóa việc áp dụng pháp luật, xử lý tình huống pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả./.

Nguyên Long