Năm 2025, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục được các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt, đồng bộ, đạt nhiều kết quả tích cực. Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, bắt giữ, xử lý hơn 123 nghìn vụ việc vi phạm, giảm 10% so với năm 2024.

Trong đó, có hơn 9.400 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm gần 16%); hơn 109.000 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế (giảm 9,3%); gần 5.000 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (giảm gần 14%). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 15.394 tỷ đồng, tăng 4,44%. Đáng chú ý, các lực lượng chức năng đã khởi tố hình sự gần 3.200 vụ với gần 5.500 đối tượng.

Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện nghiêm Chỉ thị số 13 của Thủ tướng Chính phủ; huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Công tác phối hợp giữa các lực lượng ngày càng chặt chẽ; nhiều vụ việc lớn, phức tạp được phát hiện, xử lý kịp thời, góp phần hạn chế hàng giả, hàng kém chất lượng, đặc biệt trên không gian mạng.

Tuy nhiên, đại diện các bộ, ngành, địa phương cũng nêu rõ nhiều khó khăn, vướng mắc như: thiếu nhân lực, nguồn lực; thương mại điện tử phát triển nhanh, khó kiểm soát; chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe; năng lực quản lý, kiểm nghiệm còn hạn chế; nhận thức của một bộ phận người tiêu dùng còn chuộng hàng rẻ, kém chất lượng.

Báo cáo tại hội nghị, Đại tá Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục C03, Bộ Công an cho biết tội phạm buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều thủ đoạn mới, tinh vi, lợi dụng pháp nhân, thương mại điện tử, công nghệ số, AI, deepfake và người nổi tiếng trên mạng xã hội. Năm 2025, lực lượng Công an đã phát hiện, xử lý gần 2.300 vụ với hơn 3.900 đối tượng; khởi tố trên 1.800 vụ, hơn 3.200 bị can. Riêng đợt cao điểm từ 15/5 đến 14/8/2025, số vụ khởi tố về hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tăng hơn 230%. Đại tá Đào Hồng Sơn kiến nghị:

 “Để đề xuất Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành chức năng tiếp tục tập trung rà soát tổng thể các quy định pháp luật liên quan đến công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, chất lượng hàng hóa để sửa đổi, bổ sung kịp thời các sơ hở, thiếu sót, bảo đảm đồng bộ, chặt chẽ; đồng thời phân công, phân cấp rõ trách nhiệm các ngành, chức năng trong quản lý nhà nước theo hướng cơ quan nào chủ trì thì chịu trách nhiệm toàn diện.”

          Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết, Bộ Y tế sẽ tăng cường kiểm tra cao điểm dịp Tết Bính Ngọ, đẩy mạnh chuyển đổi số, nghiên cứu gắn mã QR truy xuất nguồn gốc thuốc, thực phẩm:“Sau khi sap nhập tỉnh thành, hệ thống kiểm nghiệm, các trung tâm kiểm nghiêm có một thực tế thiết bị rất lạc hậu so với giới. Kinh phí cho hoạt động kiểm nghi nghiệm lấy mẫu cũng rất là thấp, cũng làm cho khó khăn trong việc kiểm nghiệm và thực tế thì có những địa phương chỉ mới kiểm tra được khoảng 50 % số hoạt chất lưu hành trên địa bàn của mình”

Bà Nguyễn Kiều Oanh, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Hà Nội cho biết, khó khăn lớn hiện nay là quản lý thương mại điện tử, tài khoản ảo, kho hàng di động, giao dịch xuyên biên giới và kiến nghị: “Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật theo hướng tăng nặng các chế tải xử lý và trung vào các xử lý vi phạm về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng như là các vi phạm trên không gian mạng. Thứ hai, đó là cần hình thành một trung tâm kiểm nghiệm giám định các loại hàng hóa đa ngành và tập trung”

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đánh giá cao những kết quả đạt được và chỉ rõ chế tài xử lý chưa đủ răn đe, thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, hàng giả vẫn thâm nhập sâu nội địa, nhất là trên sàn thương mại điện tử. Các vi phạm về sở hữu trí tuệ ngày càng phức tạp, khó kiểm soát. Phó Thủ tướng yêu cầu năm 2026 tiếp tục quán triệt Chỉ thị 13, xác định chống buôn lậu là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, tập trung các tuyến biên giới, thương mại điện tử và các mặt hàng liên quan sức khỏe người dân, kiên quyết xử lý nghiêm, không có vùng cấm:

“Các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ với các Ban chỉ đạo ở các địa phương, liên tục ra quân thường xuyên không ngừng nghỉ để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm. Với phương châm như các đồng chí đã nêu là xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, các lĩnh vực chúng ta làm liên tục trong lĩnh lực an toàn thực phẩm. Giải pháp kiểm tra, kiểm soát phát hiện ngăn chặn, xử lý kịp thời, hiệu quả các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả; kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra với tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật cho đối tượng kiểm tra”./.