Theo Ngân hàng Nhà nước, giai đoạn 2017 đến 2025, tín dụng xanh tăng bình quân trên 20% mỗi năm, tập trung vào nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và năng lượng xanh. Tuy vậy, nhu cầu vốn còn rất lớn. Ngân hàng Phát triển châu Á ước tính đến năm 2040, Việt Nam cần thêm khoảng 368 tỷ đô la Mỹ cho thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Vì vậy, nguồn vốn ngân hàng cần được bổ sung từ những kênh khác, trong đó có thị trường carbon. Theo Nghị định 29 của Chính phủ, sàn giao dịch carbon trong nước vận hành từ ngày 29/6. Hơn 511 triệu tấn hạn ngạch phát thải đã được phân bổ cho ba ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cho rằng:

 Bên cạnh nguồn lực của ngân sách Nhà nước thì huy động vốn từ thị trường vốn, thị trường tiền tệ, cần các nguồn từ những thị trường khác, tạo động lực kinh tế cho doanh nghiệp giảm phát thải, trong đó có thị trường cacbon thông qua việc xác lập hạn ngạch, đo lường mức độ giảm phát thải, hình thành giá giao dịch đối với các hạn ngạch tín chỉ cacbon, tạo ra cơ chế dịch chuyển kết quả giảm phát thải thành các giá trị kinh tế.

Theo Phó Thống đốc, tín dụng xanh và thị trường carbon bổ trợ cho nhau. Tín dụng cung cấp vốn để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, từ đó tạo ra kết quả giảm phát thải. Khi kết quả này được giao dịch, doanh nghiệp có thêm nguồn thu và khả năng trả nợ. Với tín dụng xanh, yêu cầu không chỉ là giải ngân mà còn phải kiểm định được kết quả tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Khung phân loại dự án xanh đã được ban hành tại Quyết định 21 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp vẫn gặp vướng mắc khi vận dụng khung này vào hồ sơ vay vốn. Ông Nguyễn Hữu Tú, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần MIZA phân tích:

Đối với doanh nghiệp thì có cả thuận lợi và khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng xanh, khó khăn đầu tiên là tiêu chí xác định doanh nghiệp thế nào gọi là xanh, doanh nghiệp đang phải tự mày mò đi theo tiêu chí nào để được xác định doanh nghiệp xanh. Thứ hai, các tổ chức tín dụng chưa có khung cụ thể cho các loại hình doanh nghiệp để xác định có được tiếp cận nguồn vốn xanh hay không. Thứ ba, thời hạn cho vay và lãi suất cho vay chưa thực sự phù hợp với loại hình đầu tư của doanh nghiệp.

Về phía các ngân hàng, nguồn vốn ưu đãi đã sẵn sàng. Theo văn bản 7125 của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1% một năm cho các lĩnh vực ưu tiên. Riêng Agribank, đến cuối tháng 3, dư nợ tín dụng xanh đạt gần 30 nghìn tỷ đồng. Khi thẩm định, ngân hàng vẫn coi dòng tiền từ sản xuất kinh doanh là nền tảng trả nợ. Vì vậy, doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay từ chiến lược phát triển. Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ kiêm Phó trưởng Ban Chỉ đạo ESG, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho rằng:

Tiếp cận tín dụng xanh thì không chỉ Agribank mà các ngân hàng thương mại đều có rất nhiều gói tín dụng với chính sách ưu đãi, nguồn vốn thu hút được từ các tổ chức quốc tế đang có lãi suất thấp hơn, tăng trưởng xanh cũng là định hướng trong tương lai, là mục tiêu của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Doanh nghiệp muốn tiếp cận vốn tín dụng xanh trước hết cần xây dựng chiến lược xanh hoặc chiến lược ESG, có mục tiêu cụ thể chứ không chung chung, giảm bao nhiêu % phát thải, đo lường khí nhà kính. Giải pháp cũng cần bước đi và lộ trình cụ thể trong mỗi giai đoạn.

Theo các ý kiến tại hội thảo, cần tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chí cho hoạt động xanh và xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải tin cậy. Chi phí đo lường, thẩm định cho doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã cũng cần được giảm xuống. Các tổ chức tín dụng cần nâng cao năng lực thẩm định, thiết kế kỳ hạn và lãi suất phù hợp với chu kỳ đầu tư. Thị trường carbon thí điểm đến hết năm 2028, trước khi vận hành đầy đủ từ năm 2029. Khi kết quả giảm phát thải trở thành nguồn thu, doanh nghiệp có thêm điều kiện tiếp cận vốn, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.