Lợi ích kép

Anh Lê Anh Vũ, chủ doanh nghiệp cơ khí Thanh Cẩn ở xã Cư Jút kể, các loại máy móc thiết bị ở đây tiêu thụ khá nhiều điện. Vào cao điểm mùa khô, khi nhu cầu bơm nước tuới cà phê của người dân trong xã tăng cao, doanh nghiệp có lúc phải tạm ngưng sản xuất hoặc điều chỉnh giờ sản xuất để điện lưới có thể đáp ứng.

Để chủ động nguồn điện sản xất, năm 2020, anh Vũ đầu tư hơn 1 tỷ đồng để phủ pin điện mặt trời trên toàn bộ 2.000m2 mái nhà xưởng. Từ đó đến nay, xưởng của anh giảm được một nửa tiền điện và chủ động sản xuất, không phụ thuộc điện lưới.

"Mùa khô nắng người dân Tây Nguyên tưới cà phê nhiều, trước chưa có điện năng lượng mặt trời thì điện cho sản xuất không ổn định, từ khi lắp đặt thì nguồn điện tốt hơn nhiều. Hiện điện năng lượng mặt trời sử dụng cho hầu hết máy móc của tôi. Bảo dưỡng hệ thống này cũng đơn giản, ít tốn kém, chỉ cần vệ sinh các tấm pin hàng tháng. Nếu lắp đặt thì 5 năm là thu hồi vốn.", anh Vũ nói.

Cũng để giảm tiền điện và chủ động nguồn điện, Công ty TNHH Green Charge LC ở xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng đã đầu tư hệ thống năng lượng mặt trời cho văn phòng làm việc và trạm sạc xe điện dịch vụ.

Ông Lê Xuân Cường - Phụ trách kinh doanh Công ty TNHH Green Charge LC cho biết, công ty đã đầu tư 2 tỷ đồng cho hệ thống điện năng lượng mặt trời ở trạm sạc với công suất 98 kWp và 25 kWp cho văn phòng công ty. Hai hệ thống này đã giúp công ty giảm chi phí 1/3 tiền điện và thu hồi vốn nhanh chóng.

Do nhu cầu sạc điện tăng cao nên từ nay đến cuối năm 2026, công ty sẽ đầu tư thêm hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất 150-200 kWp và hệ thống lưu trữ 500 kWp để phục vụ thời gian cao điểm, bảo đảm cho hoạt động và tăng doanh thu. 

"Đầu tư thêm hệ thống năng lượng mặt trời thì doanh nghiệp giảm chi phí tiêu thụ điện lưới, tạo điều kiện cho ngành Điện quản lý phù hợp với phụ tải, đồng thời doanh nghiệp chủ động về nguồn điện. Như vậy, nếu có hệ thống lưu trữ cộng với hệ thống năng lượng mặt trời đầu tư bài bản thì doanh nghiệp tăng doanh thu.", ông Cường chia sẻ.

Làm kinh tế từ năng lượng xanh

Trong tương lai, các xã biên giới có tiềm năng phát triển điện mặt trời như Đắc Wil thì đây là một ngành kinh tế.

Ông Hoàng Văn Tám, Chủ tịch UBND xã Đắc Wil cho biết, cùng với điện lưới quốc gia, điện mặt trời mái nhà và các giải pháp lưu trữ năng lượng đang mở ra hướng phát triển kinh tế xanh tại xã vùng sâu, vùng xa này.

Các mô hình này giúp người dân, doanh nghiệp giảm chi phí, chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, kinh doanh. Qua đó, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực biên giới. Xã đang xem xét phát triển một số dự án năng lượng mặt trời ở các vùng đất sản xuất kém hiệu quả. 

"Đắc Wil là xã biên giới, diện tích rất rộng, khí hậu khắc nghiệt- rất nắng nóng. Cho nên trong định hướng quy hoạch xã, cùng với các quy hoạch khác, tập trung vào năng lượng mặt trời, kêu gọi nhà đầu tư đến với xã. Xã đã dành quỹ đất quan trọng cho phát triển điện mặt trời. Việc này không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cho địa phương, mà còn góp phần cho lưới điện, giúp địa phương và người dân đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất thâm canh.', ông Hoàng Văn Tám cho biết thêm.

Ông Vũ Thành Nam, quyền Trưởng Điện lực Cư Jút cho rằng, việc phát triển điện năng lượng mặt trời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia theo hướng bền vững. Khi người dân và doanh nghiệp chủ động tự sản, tự tiêu tại chỗ sẽ giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, nhất là giờ cao điểm.

Đối với doanh nghiệp, điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp tiết giảm chi phí năng lượng trong dài hạn, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu đang áp dụng các tiêu chuẩn phát triển xanh, giảm phát thải carbon. Đối với người dân, mô hình tự sản tự tiêu sẽ giúp giảm chi phí tiền điện, đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. 

"Ngành điện xác định đồng hành cùng khách hàng trong quá trình phát triển năng lượng sạch; tiếp tục cải tiến quy trình tiếp nhận, hướng dẫn, đấu nối, hỗ trợ kỹ thuật phát triển điện mặt trời mái nhà. Trên địa bàn Cư Jut số giờ nắng và cường độ nắng cao nên tiềm năng điện mặt trời mái nhà rất lớn.", ông Nam khẳng định.

Hai xã Cư Jút và Đắc Wil hiện có 89 hệ thống điện mặt trời quy mô trang trại với tổng công suất khoảng 89 MW và gần 400 hệ thống điện mặt trời mái nhà của người dân. Các nguồn điện này góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện trong cung ứng và truyền tải điện. Điện không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn trở thành động lực để người dân đầu tư sản xuất, doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động và chính quyền triển khai hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Minh Hạnh, CTV Việt Trinh/VOV TPHCM