Sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng mở ra cơ hội mới, nhưng khai thác cơ hội này như thế nào vẫn là bài toán đặt ra với ngành du lịch thành phố.

Khai thác lợi thế, tạo sản phẩm đặc trưng 

Đồng Nai có hệ sinh thái rừng, hồ, núi cùng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử có thể khai thác phục vụ du lịch. Dù vậy, tài nguyên sẵn có chưa đồng nghĩa với việc địa phương đã hình thành được những sản phẩm đủ sức hấp dẫn, khiến du khách lưu lại lâu hơn và tăng chi tiêu.

Sân bay quốc tế Long Thành mở ra cơ hội kết nối Đồng Nai với các thị trường khách trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, để biến lợi thế giao thông thành nguồn thu từ du lịch, địa phương cần tính toán những sản phẩm phù hợp với nhu cầu và quỹ thời gian của từng nhóm khách.

Theo ông Trịnh Bá Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP. Hải Phòng, Đồng Nai nên ưu tiên phát triển các sản phẩm ở khu vực gần sân bay như Nhơn Trạch, Long Thành. Trước mắt, du lịch sinh thái, ẩm thực và văn hóa địa phương có thể phù hợp với những hành trình trải nghiệm ngắn, dành cho nhóm khách có khoảng 4-6 giờ trước khi tiếp tục hành trình.

“Đồng Nai nên bắt đầu phát triển từ du lịch sinh thái, du lịch ẩm thực, du lịch văn hóa vùng miền xung quanh sân bay. Bởi vì khi đến sân bay Long Thành, khách đến và khách rời đi thì những tour trải nghiệm ngắn như ẩm thực hay văn hóa hay lịch sử… rất là phù hợp cho một khoảng thời gian nhất định 4 tiếng hoặc 5-6 tiếng gì đó.”

Từ những chương trình ngắn ngày, Đồng Nai có thể từng bước kết nối với các khu nghỉ dưỡng, khách sạn và dịch vụ thương mại, mở rộng lựa chọn cho du khách có nhu cầu lưu trú lâu hơn. Tuy nhiên, để tạo sức hút bền vững, địa phương không chỉ cần những điểm tham quan mà còn phải xây dựng sản phẩm có bản sắc riêng.

Ở góc độ tổ chức tour, ông Nguyễn Dũng, đại diện một đơn vị tổ chức tour tại TP.HCM, cho rằng Đồng Nai cần rà soát tổng thể tài nguyên du lịch, xác định rõ lợi thế và những hạn chế để xây dựng sản phẩm phù hợp. Đặc biệt, với du lịch cộng đồng, sự tham gia của người dân và những câu chuyện văn hóa bản địa là yếu tố tạo nên dấu ấn riêng cho điểm đến.

“Một trong những vấn đề phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch gắn với cộng đồng thì địa phương phải xây dựng được sản phẩm có sự tham gia của người dân và có câu chuyện văn hóa của cộng đồng địa phương thì mới tạo điểm nhấn, thu hút khách.”

Như vậy, muốn khai thác hiệu quả lợi thế sân bay Long Thành, Đồng Nai cần hình thành các hành trình trải nghiệm hoàn chỉnh, thuận tiện di chuyển và đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách. Khi sản phẩm có bản sắc, dịch vụ đáp ứng nhu cầu và người dân được tham gia vào hoạt động du lịch, địa phương sẽ có thêm cơ hội thu hút khách, tạo sinh kế cho cộng đồng. 

Quy hoạch đồng bộ, mờ đường cho đầu tư

Để hiện thực hóa những định hướng trên, Đồng Nai cần gắn phát triển sản phẩm với quy hoạch, hạ tầng và nguồn lực đầu tư. Năm 2026, thành phố có 16 dự án du lịch được đưa vào danh mục mời gọi đầu tư, tại những khu vực có tiềm năng như Bàu nước sôi - Thác Mai, hồ Đa Tôn và hồ Trị An. Riêng khu vực hồ Trị An có 5 dự án được mời gọi đầu tư với tổng diện tích gần 2.600 ha.

Các dự án mở ra cơ hội hình thành những sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên. Tuy nhiên, để dự án phát huy hiệu quả, việc thu hút đầu tư cần đi cùng quy hoạch đồng bộ, hạ tầng kết nối và phương án khai thác phù hợp với đặc điểm từng khu vực.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đồng Nai Lê Thị Ngọc Loan cho biết, thành phố định hướng phát triển du lịch thành một trong những lĩnh vực kinh tế quan trọng, dựa trên lợi thế về sông, hồ, núi và các giá trị văn hóa.

 Ngành du lịch tập trung vào các sản phẩm trải nghiệm, tâm linh, đồng thời phát huy giá trị di sản, làng nghề và văn hóa của đồng bào dân tộc, qua đó góp phần cải thiện đời sống người dân tại các địa bàn phát triển du lịch.

“Ngành du lịch Đồng Nai sẽ tập trung vào phát triển du lịch trải nghiệm, tâm linh và gắn với phát huy giá trị di sản văn hóa của các làng nghề, hộ đồng bào dân tộc để làm sao xác định đúng tinh thần du lịch là ngành kinh tế quan trọng trong thời gian tới…vừa là phát triển kinh tế và vừa là cải thiện cuộc sống của người dân ở những địa bàn phát triển du lịch.”

Để những định hướng này đi vào thực tế, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc và hạ tầng số tại các khu vực có tiềm năng; đồng thời tăng cường kết nối các điểm đến thành tuyến tham quan thuận tiện. Việc rà soát quy hoạch, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai dự án và lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lực, kinh nghiệm cũng là điều kiện quan trọng để huy động nguồn lực xã hội.

Theo chuyên gia quy hoạch Đinh Công Khải, cần khai thác lợi thế thiên nhiên của Đồng Nai, trong đó có hệ sinh thái Vườn quốc gia Cát Tiên, để phát triển du lịch phát thải thấp. Việc ứng dụng công nghệ số có thể hỗ trợ quản lý môi trường và cá nhân hóa trải nghiệm của du khách. Đồng thời, địa phương cần tìm cách chuyển một bộ phận khách quá cảnh tại sân bay thành khách trải nghiệm, qua đó gia tăng thời gian lưu lại và mức chi tiêu.

“Tái cấu trúc chuỗi giá trị về du lịch của Đồng Nai thông qua kinh tế dừng chân, biến dòng khách 100 triệu/khách/năm tại sân bay quốc tế Long Thành thành cơ hội, chuyển khách quá cảnh thành khách hàng trải nghiệm du lịch ngắn ngày để gia tăng chi tiêu tại Đồng Nai.”

Cùng với thu hút đầu tư, yêu cầu bảo tồn tài nguyên và cảnh quan cần được đặt ra ngay từ khâu quy hoạch, nhất là tại các khu vực sinh thái nhạy cảm. Các dự án cần bảo đảm hài hòa giữa khai thác du lịch và bảo vệ môi trường, tránh phát triển theo hướng chỉ chú trọng quy mô mà thiếu tính bền vững.

Việc tạo môi trường đầu tư thuận lợi không chỉ dừng ở danh mục dự án mời gọi đầu tư, mà còn phải thể hiện qua khả năng tổ chức quy hoạch, phát triển hạ tầng và tạo điều kiện để các dự án sớm hình thành sản phẩm thực tế.

Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho biết, thành phố xác định sân bay quốc tế Long Thành là động lực quan trọng trong quy hoạch phát triển thời gian tới. Tuy nhiên, để lợi thế này thực sự phát huy hiệu quả, địa phương cần có thêm những không gian vui chơi, giải trí, thương mại và dịch vụ nhằm tăng sức hấp dẫn đối với du khách.

 “Tới đây nếu chúng ta làm tốt quy hoạch tổng thể thì lượng du khách đến với thành phố Đồng Nai và chúng ta sẽ giữ chân được. Mỗi một du khách mà ở lại thành phố Đồng Nai từ 2 đến 3 ngày thì sức tiêu thụ của du khách đó trên địa bàn mới có sức hấp dẫn.”

Để đạt được mục tiêu đó, điều quan trọng là các dự án du lịch phải được hiện thực hóa bằng những sản phẩm có sức cạnh tranh, gắn với lợi thế riêng của từng địa bàn. Khi doanh nghiệp có điều kiện đầu tư, người dân tham gia vào chuỗi dịch vụ và giá trị từ hoạt động du lịch được giữ lại tại địa phương, tiềm năng du lịch Đồng Nai mới có thể chuyển hóa thành nguồn thu, việc làm và động lực tăng trưởng bền vững.

Lưu Sơn/VOV TPHCM