Trong những năm qua, khu vực đô thị ngày càng thể hiện vai trò động lực phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp khoảng 70% GDP cả nước. Đại hội XIII của Đảng đã đề ra chủ trương “lấy các đô thị làm động lực phát triển vùng” và đưa ra chỉ tiêu đến năm 2025, tỷ lệ đô thị hóa khoảng 45%; năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%. “Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2025” vừa được Bộ Xây dựng phối hợp cùng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức tập trung thảo luận các bải pháp về vận hành phát triển đô thị Việt Nam trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Tường Văn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, bên cạnh những thành tựu đạt được, hệ thống đô thị Việt Nam đang phải giải quyết các thách thức lớn như tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng chưa đồng đều; áp lực về hạ tầng kỹ thuật - xã hội, môi trường và nhà ở; ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh; yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo và dữ liệu số.
Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác phát triển đô thị bởi đây cũng là thời điểm chuyển mình của cả đất nước khi triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Chủ trương lớn đã tạo nên sự khởi đầu mới cho đổi mới căn bản trong quản trị và phát triển đô thị Việt Nam. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được nhìn nhận sẽ “gần dân hơn” và tạo cơ sở phát triển đô thị bền vững với nguyên tắc “người dân là trung tâm”. Ông Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam đặt vấn đề:
“Đô thị thông minh ở VN phát triển theo mục tiêu và khả năng thực tế của chính quyền các địa phương và do chính quyền quyết định. Hiện nay, nguồn lực cho sự phát triển này mới sử dụng nguồn lực Nhà nước là chính. Sự hợp tác giữa Nhà nước và doanh nghiệp chưa nhiều. Khi hoạt động mô hình chính quyền hai cấp thì sự hợp tác này có thể được quan tâm tốt hơn”.
Ông Lưu Đức Minh, Phó giám đốc Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng cán bộ xây dựng, Bộ Xây dựng, Giám đốc Dự án VKC (Dự án hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc về đô thị thông minh và công nghệ xây dựng) phân tích:
“Mô hình chính quyền 2 cấp gần dân hơn, sẽ tạo thuận lợi cho phát triẻn đô thị bền vững lấy người dân làm trung tâm. Vấn đề là để thuận lợi thì con người các cán bộ cấp xã nắm bắt nội dung mới hơn và quá trình hợp tác đào tạo nguồn nhân lực cán bộ về nguyên lý sẽ tốt hơn. Quan trọng là cần thời gian để bộ máy mới này vận hành và phát huy được”.
Nhằm hỗ trợ Việt Nam phát triển đô thị bền vững trong giai đoạn mới, các đối tác phát triển như Tổng Cục Kinh tế liên bang Thụy Sỹ SECO, Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức GIZ, Ngân hàng Thế giới WB, Cơ quan Phát triển Pháp AFD, Chương trình định cư con người Liên hợp quốc UN HABITAT đã đưa ra nhiều giải pháp Việt Nam có thể áp dụng. Trọng tâm là giải pháp huy động nguồn lực cho sự phát triển đô thị. Ông Hán Minh Cường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn S-Group nêu giải pháp:
“Giải pháp huy động tối đa nguồn lực cần chú trọng, phát triển theo hình thức thu hút đầu tư PPP ở Việt Nam trở thành mấu chốt, để thu hút nguồn lực phát triển đô thị bền vững từ xã hội. Cùng với đó, nguồn lực của nhà nước vẫn giữ vai trò dẫn dắt”.
Ông Nguyễn Duy Hưng, Phó trưởng ban Chính sách chiến lược Trung ương nhấn mạnh, đô thị là không gian và động lực đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp tỷ trọng lớn trong GDP quốc gia. Đô thị cũng là cực tăng trưởng, đầu mối liên kết, dẫn dắt động lực phát triển vùng và địa phương, cửa ngõ giao thương quốc tế. Do vậy, những vấn đề trọng tâm được bàn thảo tại diễn đàn rất có ý nghĩa cho quá trình vận hành, phát triển đô thị Việt Nam. Đó là các giải pháp nâng cao hiệu quả quy hoạch, quản lý và vận hành đô thị; huy động và phân bổ nguồn lực cho phát triển đô thị xanh và thông minh; cơ chế chính sách cho chuyển đổi số đô thị; mô hình quản lý phát triển đô thị hiện đại; giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai và giảm phát thải; gắn kết phát triển đô thị với tiến trình xây dựng nông thôn./.
Hà Nho VOV1