Giải thưởng kỳ vọng đóng góp cho mục tiêu đạt mức tiết kiệm năng lượng từ 8 - 10% trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2030, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp; khuyến khích và tôn vinh các doanh nghiệp không ngừng đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ mới để cung cấp cho thị trường các sản phẩm và giải pháp sử dụng năng lượng thông minh và hiệu quả hơn. 

Giải thưởng Hiệu quả năng lượng được tổ chức thường niên nhằm ghi nhận, tôn vinh những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, những công trình xây dựng tiêu biểu trong việc thực hiện các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Giải thưởng Hiệu quả năng lượng trong công nghiệp được Bộ Công Thương phối hợp Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam tổ chức lần đầu tiên năm 2017. Tính đến nay, giải thưởng đã thu hút sự tham gia của hơn 240 doanh nghiệp với 1.620 giải pháp tiết kiệm năng lượng. 126 cá nhân cũng đã được Bộ Công Thương và Hội Khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam vinh danh.

Giải thưởng Hiệu quả năng lượng trong công trình xây dựng sau 5 năm triển khai đã thu hút 155 đơn vị cùng hơn 1.200 giải pháp tiết kiết kiệm năng lượng. 89 công trình thuộc hạng mục công trình xây dựng mới và công trình cải tạo đáp ứng các tiêu chí của giải thưởng đã được tôn vinh và trao chứng nhận.

Giải thưởng Sản phẩm hiệu suất năng lượng cao nhất qua 6 năm tổ chức đã có hơn 600 sản phẩm được công nhận và dán nhãn hiệu suất năng lượng cao nhất, 19 thương hiệu đã được Bộ Công Thương tôn vinh. Các sản phẩm bao gồm: điều hòa không khí, máy giặt, tủ lạnh, tủ đông, máy thu hình, bình nước nóng, đèn led chiếu sáng, động cơ điện, máy biến áp, quạt điện, máy thu hình. Các sản phẩm đạt tiêu chuẩn Hiệu suất năng lượng cao nhất sẽ được dán nhãn chứng nhận của Bộ Công Thương với mã QR đi kèm khi lưu thông sản phẩm, hàng hóa ra thị trường.

Giải thưởng Giải pháp công nghệ hiệu quả năng lượng đổi mới, sáng tạo được tổ chức lần đầu tiên năm 2025 với 07 giải pháp công nghệ được vinh danh tập trung vào lĩnh vực chiếu sáng, làm mát, thông gió, sử dụng nhiệt thông minh, tiết kiệm năng lượng; các phần mềm phân tích, tích hợp, quản lý tối ưu quá trình sử dụng năng lượng…

Theo ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội KH&CN sử dụng năng lượng TK&HQ Việt Nam (VECEA) - đơn vị phối hợp với Bộ Công Thương và Đơn vị truyền thông - VTK tổ chức triển khai hệ thống giải thưởng trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng đánh giá cao sự lan toả tích cực qua triển khai hệ thống giải thưởng hiệu quả năng lượng thời gian qua:

"Chẳng hạn như lĩnh vực dán Nhãn năng lượng, hiện nay mọi người đã biết đến nhãn hiệu suất năng lượng cao nhất. Trong thực tế chúng ta đã dán Nhãn và đưa ra thị trường khoảng hơn 700 mẫu sản phẩm sử dụng năng lượng hiệu suất cao nhất và người dân cũng đã quan tâm đến việc mua các sản phẩm có hiệu suất năng lượng cao nhất cũng tương đối ở một số thành phố lớn như Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh mà chúng tôi có khảo sát. Ngoài ra, sự lan tỏa của các công nghệ đã được ứng dụng ở những doanh nghiệp được giải thưởng cũng có sự lan tỏa rất lớn. Ví dụ như các hệ thống thu hồi nhiệt, hệ thống quản lý năng lượng thông minh v.v. có tính lan tỏa rất tốt".

Phát biểu tại Lễ phát động, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương nhấn mạnh, Bộ Công Thương đặc biệt chú trọng đến hiệu quả sử dụng năng lượng đối với lĩnh vực thương mại thông qua các sản phẩm, thiết bị tiêu thụ năng lượng. Trong đó, chương trình dán nhãn năng lượng là biện pháp quản lý nhà nước nhằm thúc đẩy việc sử dụng thiết bị hiệu suất cao, loại bỏ dần các sản phẩm công nghệ lạc hậu, hướng tới việc xây dựng văn hóa tiêu dùng bền vững trong cộng đồng. Chương trình góp phần đáng kể để đạt được mục tiêu tiết kiệm năng lượng 8 - 10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc giai đoạn từ năm 2019 - 2030 được đặt ra tại Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030.

Qua thực tế triển khai Chương trình dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu cho các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng, Bộ Công Thương đã thực hiện dán nhãn cho gần 30 chủng loại sản phẩm theo Danh mục quy định tại Quyết định số 04/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thuộc các nhóm thiết bị gia dụng, văn phòng và công nghiệp. Đến nay, đã có hơn 40.000 sản phẩm được dán nhãn năng lượng trên thị trường.

Bên cạnh đó, theo báo cáo thống kê năng lượng mới nhất, tiêu thụ năng lượng của ngành công nghiệp tại Việt Nam chiếm hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Qua các khảo sát, đánh giá thực tế, ngành công nghiệp Việt Nam có thể tiết kiệm từ 20 đến 30% mức tiêu thụ năng lượng. Đối với các công trình xây dựng, với tỷ lệ gia tăng diện tích sàn đưa vào sử dụng hàng năm trên 40%, tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong các công trình xây dựng tại Việt Nam ước tính từ 30 đến 35%. Những con số trên cho thấy dư địa tiết kiệm năng lượng trong các lĩnh vực còn rất lớn.

Ban tổ chức hi vọng, nối tiếp thành công của các lần tổ chức trước, các giải thưởng năm 2026 sẽ tiếp tục thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia với nhiều công trình, sản phẩm và doanh nghiệp đạt chứng nhận, góp phần tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng trong vấn đề sử dụng hiệu quả quả năng lượng. Bộ Công Thương hợp tác, phối hợp của Hội Khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam cùng các thành viên Ban giám khảo đã đồng hành, làm việc hiệu quả, công tâm, minh bạch.

Theo Ban tổ chức, thời gian nhận hồ sơ tham gia giải thưởng bắt đầu từ ngày 29/6/2026 đến hết 31/10/2026. Sau khi thời gian nhận hồ sơ kết thúc, Hội đồng kỹ thuật giải thưởng sẽ tiến hành đánh giá và lựa chọn các doanh nghiệp, công trình, sản phẩm, đạt tiêu chí xét tặng giải thưởng. Ban tổ chức sẽ nhận hồ sơ theo cả 2 hình thức là bản giấy và bản điện tử; và tạo điều kiện hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp trong quá trình gửi hồ sơ tham dự giải thưởng. Dự kiến công bố và trao giải vào tháng 12 năm 2026.

 Trong khuôn khổ sự kiện, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo “Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Lực đẩy chính sách và công nghệ”. Hội thảo là dịp để các doanh nghiệp, chuyên gia, cơ quan quản lý gặp gỡ, trao đổi các chính sách văn bản và quy định pháp luật thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; là hoạt động kết nối Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam.

Bộ Công Thương kỳ vọng Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam sẽ trở thành cầu nối giữa các bên liên quan – bao gồm đơn vị quản lý nhà nước, doanh nghiệp, đơn vị tư vấn, cung cấp giải pháp công nghệ đến chuyên gia kỹ thuật hình thành hệ sinh thái cộng tác phát triển bền vững trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Việt Nam./.

Nguyên Long