Đây là nhận định được các chuyên gia đưa ra tại Hội nghị Khoa học và công nghệ để phát triển bền vững, diễn ra sáng nay tại Quy Nhơn (Gia Lai). Sự kiện nằm trong khuôn khổ Chương trình “Gặp gỡ Việt Nam” lần thứ XXII do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm Khoa học và Giáo dục liên ngành phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng UBND tỉnh Gia Lai tổ chức.

Hội nghị là diễn đàn liên ngành, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ, nhà hoạch định chính sách từ nhiều lĩnh vực, cùng trao đổi về những tiến bộ khoa học và công nghệ cũng như tác động của những tiến bộ này đối với xã hội; từ đó tìm kiếm những giải pháp thiết thực, có trách nhiệm và hướng tới phát triển bền vững.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính cho biết, tại Quyết định số 21 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Việt Nam xác định 10 công nghệ chiến lược, trong đó có công nghệ số, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến… để ưu tiên nguồn lực quốc gia, thu hút đầu tư, thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ các công nghệ then chốt.

Thứ trưởng Trần Trung Tính khẳng định: “Dưới góc độ quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ, chúng tôi xác định rõ: khoa học và công nghệ không chỉ là động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế, mà phải là nền tảng vững chắc đảm bảo sự phát triển bền vững, bao trùm, lấy con người làm trung tâm và bảo vệ môi trường sống cho các thế hệ tương lai.”

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57, hội nghị cũng đặt vấn đề về yêu cầu thay đổi tư duy, đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực trực tiếp phục vụ phát triển. GS. Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Giáo dục liên ngành, nhấn mạnh: “Nghị quyết 57 là một cuộc cách mạng, một cuộc cách mạng rất lớn, làm thay đổi hoàn toàn tư duy của chúng ta. Tư duy trước đây và tư duy hiện nay có sự thay đổi rất lớn. Đó là điều chúng tôi rất mong muốn: mọi người cần thay đổi tư duy, để Việt Nam có thể phát triển.”

Các nhà khoa học nhấn mạnh, khoa học và công nghệ đang mở ra những khả năng mới trong nhiều lĩnh vực như năng lượng, trí tuệ nhân tạo, y tế, công nghệ lượng tử và nghiên cứu Trái Đất. Tuy nhiên, cùng với cơ hội, những tiến bộ này cũng đặt ra các vấn đề về tác động xã hội, đạo đức, kinh tế, chính sách công và quan hệ quốc tế. Theo GS.TS Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, phát triển bền vững là mục tiêu chung của cộng đồng quốc tế và đòi hỏi sự hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt trong nghiên cứu khoa học.

“Mục tiêu phát triển bền vững là mục tiêu chung của quốc tế, không chỉ riêng Việt Nam. Để phát triển bền vững, không một quốc gia nào có thể làm một mình mà cần có sự hợp tác quốc tế, đặc biệt trong nghiên cứu. Muốn có những giải pháp phục vụ phát triển bền vững, trước hết cần xây dựng hệ thống quan trắc và cơ sở dữ liệu thực sự chính xác, đầy đủ. Trên cơ sở phân tích các dữ liệu đó, các nhà khoa học có thể đưa ra những khuyến nghị, giải pháp cho các cấp có thẩm quyền trong việc điều chỉnh chính sách, cũng như các giải pháp khoa học kỹ thuật nhằm giảm thiểu ô nhiễm, thúc đẩy phát triển xanh và phát triển bền vững.” - GS.TS Trần Tuấn Anh cho biết.

Tại hội nghị, các nhà khoa học tập trung thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến khoa học, công nghệ và phát triển đương đại, như khoa học, ngoại giao và hoạch định chính sách; kéo dài tuổi thọ và những thách thức trong tương lai; cách mạng lượng tử; hóa học bền vững; khám phá Trái Đất từ vũ trụ; trí tuệ nhân tạo; năng lượng hạt nhân và lộ trình chuyển dịch năng lượng tại các nền kinh tế tăng trưởng nhanh, trong đó có Việt Nam.

Đáng chú ý, hội nghị có phiên đặc biệt “Hội thảo Liên minh Nghị viện Thế giới - IPU: Ngoại giao nghị viện và ngoại giao khoa học trong bối cảnh xung đột - Trao đổi chung Arusha - Quy Nhơn”, tạo không gian trao đổi về mối liên hệ giữa ngoại giao nghị viện, ngoại giao khoa học và những vấn đề quốc tế đương đại./.