Công suất cực đại của hệ thống điện Quốc gia cũng đã ghi nhận đạt gần 54.500MW vào cao điểm tối cùng ngày. Trong đó, miền Bắc đã chạm ngưỡng 31.000MW vào thời gian cao điểm tối 24/6. Hôm nay, 25/6, hệ thống điện miền Bắc có khả năng tiếp tục lập đỉnh tiêu thụ mới, tạo áp lực đảm bảo  điện cung ứng điện cho sản xuất và tiêu dùng. 

Hiện nay, hệ thống điện cả nước có gần 94.000 mê-ga-oát (93.839MW) công suất đặt nguồn điện. Trong đó, hơn một nửa là các nguồn điện từ thuỷ điện và năng lượng tái tạo, phụ thuộc rất lớn vào thời tiết, khí hậu để có điện. Dễ thấy nhất là khoảng 20% công suất từ điện mặt trời chỉ có thể cho điện vào ban ngày mà không thể có vào ban đêm. Đơn cử như vậy để thấy, trong gần 94.000 mê-ga-oát công suất đặt nguồn điện của toàn hệ thống chỉ có thể cho khoảng trên dưới 60 nghìn mê-ga-oát công suất điện lượng để cung cấp cho cả nước.

Đêm 24/6, hệ thống điện Quốc gia đã ghi nhận công suất tiêu thụ đạt gần 54.500 mê-ga-oát. Riêng miền Bắc đã chạm ngưỡng 31.000 mê-ga-oát (30.200MW), tăng trưởng phụ tải điện miền Bắc lên tới 28% so với cùng thời điểm này năm ngoái. Nếu tiếp tục tăng cao, hệ thống điện miền Bắc sẽ rất khó khăn bởi không còn công suất dự phòng.

Thế nhưng, có một con số khác cũng rất đáng được quan tâm, đó là: tăng trưởng phụ tải điện trên toàn quốc tính trung bình cho cả 6 tháng đầu năm 2026 chỉ tăng chưa tới 10% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng này thấp hơn nhiều so với kịch bản ngành Công Thương xây dựng để đảm bảo điện cho cả năm 2026.

Ngay từ đầu năm, để bảo đảm đủ điện cho tăng trưởng “hai con số”, trước dự báo khí hậu cực đoan, nắng nóng, khô hạn khó lường, Thủ tướng Chính phủ đã liên tục ban hành các văn bản, chỉ thị nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường tiết kiệm điện. 

Việc lựa chọn chủ đề “Tiết kiệm năng lượng - thịnh vượng tương lai” cho Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026 của người đứng đầu Chính phủ cho thấy tiết kiệm năng lượng đang được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước.

Thực tế cho thấy, tiềm năng tiết kiệm điện trong các hộ tiêu thụ còn rất lớn, có thể đạt từ 10-25%, thậm chí cao hơn tuỳ lĩnh vực. Nếu toàn xã hội tiết kiệm điện tối thiểu 3% và trong các tháng cao điểm nắng nóng, thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% tổng điện năng tiêu thụ sẽ góp phần rất lớn vào việc đảm bảo điện. Và hiệu quả mang lại tương đương với việc giảm đầu tư hàng nghìn MW công suất nguồn điện mới. Đây là con số rất đáng suy ngẫm. Bởi, để có thêm 1.000 MW từ các dự án điện khí (LNG) hay điện gió ngoài khơi, cần hàng tỷ USD đầu tư và mất từ 3 đến 4 năm, thậm chí lâu hơn để hoàn thành. Trong khi đó, tiết kiệm điện có thể thực hiện ngay, bằng cách mỗi hộ gia đình, những hành động tưởng như rất nhỏ như điều chỉnh điều hòa ở mức hợp lý, sử dụng thiết bị hiệu suất cao, tận dụng ánh sáng tự nhiên hay tắt các thiết bị khi không sử dụng đều góp phần tạo nên hiệu quả lớn cho toàn hệ thống. Khi hàng triệu hộ gia đình cùng thay đổi hành vi sử dụng điện, lượng điện năng tiết kiệm được sẽ trở thành nguồn lực đáng kể cho nền kinh tế. Vì thế, tiết kiệm điện được ví những "nhà máy điện" ít tốn kém và không cần xây dựng.

Đối với doanh nghiệp, tiết kiệm điện, sử dụng hiệu quả năng lượng đồng nghĩa với giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tăng sức cạnh tranh của sản phẩm. Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng áp dụng các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn phát thải và yêu cầu về phát triển bền vững, việc sử dụng năng lượng hiệu quả còn trở thành điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đã đến lúc Việt Nam cần khai thác tối đa tiềm năng tiết kiệm năng lượng như một “nguồn năng lượng đầu tiên” và “ít tốn kém nhất” cho mục tiêu phát triển bền vững, giúp duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng xanh toàn cầu. Tiết kiệm điện, sử dụng hiệu quả năng lượng cho tương lai của chính chúng ta!

Nguyên Long