Như chúng ta đã chứng kiến, chiến sự tại khu vực Trung Đông leo thang từ những ngày cuối tháng 2 đến nay đang tạo ra những tác động gần như tức thì đến kinh tế toàn cầu. Giá dầu biến động mạnh. Tuyến vận tải hàng hóa Á- Âu gián đoạn. Chuỗi cung ứng vốn chưa hoàn toàn hồi phục sau đại dịch và xung đột khu vực lại thêm một lần chao đảo. Với một nền kinh tế có độ “mở” lớn như Việt Nam, những tác động ấy không đứng ngoài “cánh cửa”. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, logistics, sản xuất phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu đã cảm nhận rõ sức ép: chi phí tăng, thời gian vận chuyển kéo dài, rủi ro hợp đồng gia tăng. Theo tính toán của các hiệp hội ngành hàng, chi phí logistics dự kiến tăng mạnh do phụ phí và giá cước leo thang, có thể vượt 30% đối với một số tuyến đi châu Âu và Mỹ. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại nhiều địa phương đang phải tính toán lại kế hoạch giao hàng, dòng tiền, thậm chí cả thị trường mục tiêu.Trong bối cảnh ấy, yêu cầu đặt ra không chỉ là phản ứng nhanh, mà là sự chủ động ứng phó, từ tầm điều hành vĩ mô đến từng doanh nghiệp cụ thể.
Những con số ước tính ban đầu cho thấy độ nhạy cảm của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài. Nhưng cũng chính trong những thời điểm như thế, năng lực điều hành và bản lĩnh thị trường được thử thách rõ ràng nhất.
Ngay từ tháng đầu năm, Chính phủ đã ban hành “bộ đôi” nghị quyết quan trọng: Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết 02/NQ-CP.
Nghị quyết 01 xác định rõ quan điểm điều hành năm 2026 với 12 nhóm giải pháp trọng tâm, nhấn mạnh yêu cầu “ứng phó kịp thời, hiệu quả với các biến động kinh tế, thương mại thế giới”. Nghị quyết 02 tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia- những yếu tố nền tảng để doanh nghiệp tăng sức chống chịu.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026 diễn ra ngày hôm qua 5/3, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu đánh giá sát tình hình, chủ động kịch bản điều hành, không để bị động, bất ngờ. Việc thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ của hai nghị quyết này chính là sự hỗ trợ trực tiếp và thiết thực nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh rủi ro bên ngoài gia tăng.
Chủ động ở tầm vĩ mô là điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ linh hoạt; là dự báo sát hơn các biến động thị trường; là tháo gỡ nhanh những điểm nghẽn về thủ tục, vốn, hạ tầng. Nhưng chủ động cũng cần được cụ thể hóa ở từng doanh nghiệp: đa dạng hóa thị trường, tối ưu hóa chi phí, tăng cường liên kết, nâng cao minh bạch và quản trị rủi ro.
Trong những ngày qua, điểm đáng ghi nhận là các hiệp hội ngành hàng đã phản ứng rất nhanh. Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam đang triển khai khảo sát nhanh nhằm đánh giá mức độ tác động đến doanh nghiệp logistics trong nước, làm cơ sở kiến nghị Chính phủ và cơ quan quản lý có giải pháp hỗ trợ kịp thời. Nhiều hiệp hội xuất khẩu cũng tăng cường cập nhật thông tin, tư vấn hội viên về phương án vận tải thay thế, điều chỉnh hợp đồng, chia sẻ rủi ro.
Sự kết nối thông tin nhanh chóng, chính xác là yếu tố then chốt trong bối cảnh hiện nay. Bởi bên cạnh rủi ro thực tế, còn có nguy cơ từ tin giả, tin thất thiệt dễ gây hoang mang, chia rẽ, tác động tiêu cực đến tâm lý thị trường.
Thế giới đang bước vào một giai đoạn nhiều bất định. Xung đột địa chính trị, cạnh tranh chiến lược, biến động năng lượng… có thể còn kéo dài và khó lường. Điều quan trọng lúc này là giữ vững tâm thế bình tĩnh, tỉnh táo. Đánh giá đúng tình hình, không chủ quan nhưng cũng không bi quan. Kiên định mục tiêu tăng trưởng, song linh hoạt trong cách thức thực hiện. Hợp lực giữa Nhà nước và doanh nghiệp, giữa trung ương và địa phương, giữa các ngành và hiệp hội.
Chủ động ứng phó không chỉ là giải pháp trước mắt, mà còn là năng lực phải được bồi đắp lâu dài, xây dựng nền kinh tế có nội lực vững vàng với chính sách linh hoạt và niềm tin xã hội bền chặt, để phát triển bền vững trong một thế giới nhiều biến động./.
BTV Ngọc Diệu/ VOV1
Bình luận