Bài 2: Mệnh lệnh từ trái tim

Giữa biển khơi, khi một tàu cá phát tín hiệu cầu cứu, thời gian luôn là yếu tố quyết định. Với ngư dân, đó có thể là một tai nạn lao động, một cơn bệnh đột ngột hoặc sự cố xảy ra giữa lúc biển động. Trong những tình huống như vậy, Nhà giàn DK1 là một trong những địa chỉ đầu tiên mà ngư dân có thể tìm đến để được hỗ trợ.

Những ngày đầu tháng 9/2026, Nhà giàn DK1/7 tiếp nhận thông tin đề nghị cấp cứu ngư dân bị nạn trên biển. Khi tàu cá tiếp cận trong điều kiện sóng to, gió lớn, cán bộ, chiến sĩ nhà giàn sử dụng cáng kết hợp cẩu đưa nạn nhân lên sàn cập tàu, sơ cứu, rửa vết thương, băng bó, cầm máu và cấp thuốc trước khi hướng dẫn tàu đưa ngư dân về bờ tiếp tục điều trị.

Đó là trường hợp ngư dân trên tàu cá BĐ-98090 TS bị ròng rọc đập vào mặt, bất tỉnh và chảy nhiều máu. Sau khi được đưa vào Nhà giàn DK1/7, cán bộ, chiến sĩ đã khẩn trương sơ cứu, băng bó, cầm máu, do tình trạng bệnh nhân rất nặng nên tàu cá đã tổ chức chuyển bệnh nhân về đảo Trường Sa. Từ nhà giàn đến bệnh xá đảo, rồi tiếp tục chuyển vào đất liền, các lực lượng Hải quân phối hợp để giành lại sự sống cho một ca chấn thương sọ não nặng.

Những trường hợp như vậy không phải là việc đột xuất duy nhất mà các Nhà giàn DK1 phải xử lý. Trong năm 2026, liên tục các trường hợp ngư dân được cấp cứu tại Nhà giàn DK1/7, DK1/10, DK1/11. Có người bị cá chình cắn trong lúc đánh bắt, có người bị đột quỵ, có người bị tai nạn do dây rulo, có trường hợp bị tai biến mạch máu não. Mỗi tình huống có nguyên nhân khác nhau, nhưng điểm chung là khi ngư dân cần hỗ trợ, quân y nhà giàn đều nhanh chóng tiếp cận, sơ cứu và phối hợp đưa người bệnh đến cơ sở điều trị phù hợp.

Đằng sau những việc làm đó là một mệnh lệnh rất rõ về trách nhiệm của người lính: bảo vệ biển, đảo đồng thời phải bảo vệ sự an toàn, tính mạng của nhân dân trên biển. Đó cũng là nội dung cốt lõi của “mệnh lệnh từ trái tim” được hình thành từ tư tưởng Hồ Chí Minh, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và lời thề của người quân nhân cách mạng.

Sẵn sàng ứng cứu ngư dân giữa biển khơi

Đối với cán bộ, chiến sĩ Nhà giàn DK1, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn và hỗ trợ ngư dân là “mệnh lệnh trái tim”. Khi nhận được tín hiệu cầu cứu, đơn vị phải nhanh chóng xác định tình hình, tổ chức lực lượng, chuẩn bị phương tiện và triển khai phương án phù hợp. Trong nhiều trường hợp, việc tiếp cận tàu cá diễn ra khi biển động, sóng lớn, điều kiện đưa người từ tàu lên nhà giàn không thuận lợi. Vì vậy, ngoài chuyên môn, người thực hiện nhiệm vụ còn phải có khả năng xử trí linh hoạt và bảo đảm an toàn cho cả người bị nạn và lực lượng cứu hộ.

Trường hợp tại Nhà giàn DK1/7 đầu tháng 9 vừa qua cho thấy rõ yêu cầu đó. Khi tàu cá đưa người bị nạn đến nhà giàn trong điều kiện sóng to, gió lớn, tổ quân y vẫn xuống tàu kiểm tra. Với ngư dân bị thương ở đầu, nhà giàn phải sử dụng cáng kết hợp cẩu để đưa nạn nhân lên sàn cập tàu, sau đó tiến hành sơ cứu và hướng dẫn đưa về bờ. Những thao tác ấy diễn ra trong một điều kiện khác xa bệnh viện trên đất liền, nhưng yêu cầu đối với người lính vẫn là phải xử trí nhanh và chính xác.

Trước đó, tháng 3/2026, Nhà giàn DK1/11 cũng tiếp nhận tín hiệu cầu cứu của tàu cá BĐ97863TS khi trên tàu có ngư dân bị tai biến mạch máu não, vị trí tàu cách nhà giàn khoảng 2 hải lý. Tổ quân y nhanh chóng tiếp nhận và sơ cứu, góp phần tạo điều kiện để nạn nhân được tiếp tục điều trị.

Từ những tình huống như vậy có thể thấy, đối với người lính nhà giàn, cứu người không phải là công việc được thực hiện khi có điều kiện thuận lợi. Đó là nhiệm vụ được đặt ra ngay trong điều kiện khó khăn nhất. Người lính phải vừa duy trì nhiệm vụ trực sẵn sàng chiến đấu, vừa sẵn sàng chuyển trạng thái để hỗ trợ người dân khi có yêu cầu.

Bài học về trách nhiệm với nhân dân vì thế được thể hiện bằng chính những việc làm cụ thể. Khi có người gặp nạn, người lính không đứng ngoài tình huống mà trực tiếp tham gia giải quyết; khi ngư dân cần hỗ trợ y tế, quân y nhà giàn thực hiện nhiệm vụ trong khả năng của mình; khi tình trạng bệnh vượt quá khả năng xử trí tại chỗ, đơn vị phối hợp với các lực lượng khác để đưa người bệnh đến nơi có điều kiện điều trị tốt hơn.

Một địa chỉ để ngư dân tìm đến khi gian khó

Nhà giàn DK1 được xây dựng trước hết để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền vùng biển trên thềm lục địa phía Nam, nhưng trong quá trình hoạt động, các nhà giàn ngày càng trở thành địa chỉ quen thuộc đối với ngư dân.

Nhiều năm qua, khi các tàu cá khai thác trên thềm lục địa phía Nam, cán bộ, chiến sĩ nhà giàn thường xuyên tuyên truyền pháp luật về biển, đảo cho ngư dân; hướng dẫn bà con thực hiện các quy định trong khai thác hải sản, chấp hành quy định chống khai thác IUU, đồng thời cung cấp thông tin về thời tiết, hướng gió, áp thấp nhiệt đới và bão để ngư dân chủ động phòng tránh. Những hoạt động này được thực hiện cùng với nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và quản lý, bảo vệ khu vực biển được giao. Vì vậy, hình ảnh nhà giàn đối với ngư dân không chỉ gắn với một công trình giữa biển, mà còn gắn với sự hỗ trợ thiết thực trong những chuyến biển. Đối với ngư dân, điều quan trọng nhất là biết rằng giữa biển khơi vẫn có lực lượng sẵn sàng hỗ trợ. Chính sự hiện diện thường xuyên ấy tạo nên niềm tin để bà con yên tâm hơn khi vươn khơi, bám biển.

Học Bác từ những việc làm vì dân

Với người lính nhà giàn, việc đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh cũng được thể hiện từ những công việc như vậy. Học Bác không chỉ là học trong các buổi sinh hoạt chính trị mà còn thể hiện ở tinh thần trách nhiệm trong từng ca trực, thái độ với ngư dân, ý thức giúp dân khi gặp khó khăn và sự chủ động hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.

Môi trường nhà giàn càng đòi hỏi sự tự giác ấy. Cán bộ, chiến sĩ vừa phải hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, vừa duy trì nền nếp sinh hoạt, huấn luyện, tăng gia sản xuất và thực hiện các nhiệm vụ đột xuất. Trong điều kiện xa đất liền, mỗi người đều phải có trách nhiệm với công việc của mình và với tập thể. Khi có ngư dân gặp nạn, tinh thần trách nhiệm ấy được thể hiện trực tiếp bằng hành động cứu người, chăm sóc người bệnh và phối hợp với các lực lượng để tiếp tục điều trị cho nạn nhân.

Vì vậy, học và làm theo Bác ở nhà giàn không tách rời nhiệm vụ chính trị của đơn vị mà được thể hiện ngay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Bản lĩnh, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với nhân dân là những yếu tố trực tiếp giúp cán bộ, chiến sĩ giữ vững khả năng sẵn sàng chiến đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.

Từ đó, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Hải quân” được thể hiện bằng những việc làm cụ thể. Người lính phải luôn cảnh giác, xử trí đúng và kịp thời các tình huống trên biển, đồng thời giữ mối quan hệ gắn bó với nhân dân, sẵn sàng hỗ trợ ngư dân khi gặp khó khăn. Bảo vệ chủ quyền và bảo vệ cuộc sống, tính mạng của nhân dân trên biển là hai mặt của cùng một nhiệm vụ; thực hiện tốt cả hai cũng chính là thực hiện trách nhiệm của người lính đối với Tổ quốc và nhân dân.

Củng cố thế trận lòng dân trên biển

Từ những lần hỗ trợ, cứu hộ, cứu nạn và chăm sóc sức khỏe cho ngư dân, mối quan hệ giữa cán bộ, chiến sĩ nhà giàn với ngư dân ngày càng được củng cố. Khi tàu cá gặp sự cố, có người bị thương, bị bệnh hoặc gặp thời tiết nguy hiểm, ngư dân có thể liên hệ với lực lượng Hải quân để được hỗ trợ. Ngược lại, sự hiện diện thường xuyên của ngư dân trên biển, việc chấp hành pháp luật và phối hợp cung cấp thông tin cũng góp phần giúp các lực lượng nắm chắc tình hình, thực hiện tốt nhiệm vụ trên biển.

Sự phối hợp đó góp phần hình thành thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận lòng dân trên biển. Trong đó, ngư dân không chỉ là đối tượng được hỗ trợ mà còn là lực lượng trực tiếp hiện diện, lao động và chấp hành pháp luật trên biển. Mỗi tàu cá hoạt động đúng quy định, mỗi ngư dân yên tâm bám biển, mỗi thông tin được cung cấp kịp thời đều góp phần hỗ trợ các lực lượng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự trên biển.

Yêu cầu đặt ra hiện nay là bảo vệ chủ quyền phải gắn với giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để người dân yên tâm sản xuất, phát triển kinh tế biển. Muốn ngư dân tiếp tục bám biển, trước hết phải giúp họ hiểu và chấp hành pháp luật, chủ động phòng tránh rủi ro, đồng thời có lực lượng hỗ trợ khi gặp sự cố. Vì vậy, Hải quân đồng hành cùng ngư dân không chỉ ở những vụ cứu hộ, cứu nạn mà còn được thực hiện thường xuyên thông qua tuyên truyền pháp luật, hỗ trợ đời sống, chăm sóc sức khỏe và các hoạt động dân vận trên biển.

Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi bám biển” và hoạt động “Hải quân nhận đỡ đầu con ngư dân” là những nội dung cụ thể nhằm tăng cường gắn bó quân dân, hỗ trợ ngư dân ổn định cuộc sống và yên tâm hoạt động trên biển. Qua đó, mối quan hệ giữa lực lượng Hải quân với ngư dân được chuyển từ sự hỗ trợ trong từng trường hợp cụ thể thành sự phối hợp thường xuyên trong thực hiện nhiệm vụ trên biển.

Thực tế hoạt động của Vùng 2 Hải quân trong năm 2026 cũng cho thấy yêu cầu này được triển khai đồng thời với nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý khu vực DK1, cứu hộ, cứu nạn và làm công tác dân vận. Trong 6 tháng đầu năm, Vùng 2 tiếp tục xác định việc đồng hành, hỗ trợ ngư dân là một nội dung trong thực hiện nhiệm vụ trên biển.

Khi ngư dân yên tâm hoạt động, chấp hành pháp luật và chủ động phối hợp với các lực lượng, thế trận lòng dân trên biển được củng cố. Đó là sự kết hợp trực tiếp giữa trách nhiệm bảo vệ chủ quyền với trách nhiệm bảo vệ, hỗ trợ nhân dân trên biển.

Khi trách nhiệm trở thành hành động

Gần bốn thập kỷ qua, Tiểu đoàn DK1 thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện đặc thù, xa đất liền, thời tiết và môi trường biển thường xuyên khắc nghiệt. Cơ sở vật chất, trang bị của các nhà giàn ngày càng được đầu tư, nhưng yêu cầu đối với người lính vẫn không thay đổi: giữ vững vị trí, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu và xử trí kịp thời các tình huống phát sinh trên biển.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, hỗ trợ ngư dân là trách nhiệm được thể hiện bằng những việc rất cụ thể. Khi nhận tín hiệu cầu cứu, cán bộ, chiến sĩ phải nhanh chóng xác định tình hình, tổ chức lực lượng hỗ trợ; khi có người bị thương, phải sơ cứu, chăm sóc và phối hợp đưa người bị nạn đến cơ sở quân y phù hợp. Với những trường hợp vượt quá khả năng xử trí tại chỗ, đơn vị phải chủ động phối hợp với các lực lượng liên quan để bảo đảm an toàn cho người dân. Đối với người gặp nạn, thời gian xử trí có thể quyết định khả năng sống còn. Vì vậy, cứu người là một phần trách nhiệm của người lính khi thực hiện nhiệm vụ trên biển. Từ việc tiếp nhận thông tin, tổ chức cứu hộ đến sơ cứu, bàn giao người bị nạn, mỗi khâu đều đòi hỏi sự khẩn trương, chính xác và tinh thần trách nhiệm cao. Đó cũng là cách “mệnh lệnh từ trái tim” được thể hiện rõ nhất. Trách nhiệm không nằm ở lời nói mà được thể hiện ở việc có mặt đúng lúc, xử trí đúng việc và làm hết khả năng để bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

Từ những trường hợp cứu hộ, cứu nạn cụ thể, sự tin tưởng của ngư dân đối với lực lượng làm nhiệm vụ trên biển được củng cố. Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường phối hợp giữa quân đội và nhân dân, giúp các lực lượng nắm tình hình, hỗ trợ nhau trong những tình huống phát sinh và cùng thực hiện tốt các quy định trên biển.

Với người lính Nhà giàn DK1, học và làm theo Bác là làm tốt công việc được giao, đặt trách nhiệm với Tổ quốc và nhân dân lên trên khó khăn của bản thân, sẵn sàng hành động khi nhân dân cần. Khi trách nhiệm được chuyển thành hành động cụ thể, những giá trị của “Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Hải quân” được thể hiện rõ trong thực tiễn và được tiếp nối qua từng thế hệ người lính Nhà giàn DK1.

Trung Đức - Thế Quyết

Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân