Chủ trì hội thảo có các đồng chí: Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; PGS.TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Võ Văn Hưng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; PGS.TS Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ quản lý khoa học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các Bộ, ban, ngành Trung ương; các tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp ở trung ương; lãnh đạo các trường chính trị tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương; lãnh đạo các trung tâm chính trị cấp xã, phường, đặc khu; các doanh nghiệp, hợp tác xã tiêu biểu; các chuyên gia, nhà khoa học.

Phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thỏa, PGS.TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nêu rõ: Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu biên soạn chương trình, giáo trình về cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị thuộc hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường chính trị cấp tỉnh và trung tâm chính trị cấp xã” theo Quyết định số 74 6, ngày 18/02/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Thỏa thuận số 09, ngày 26/01/2026 giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

PGS.TS Hoàng Phúc Lâm nhấn mạnh: Giữa phát triển kinh tế tập thể và xây dựng nông thôn mới tồn tại mối quan hệ hữu cơ, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau. Kinh tế tập thể tạo nền tảng tổ chức sản xuất, liên kết cộng đồng và huy động nguồn lực xã hội cho xây dựng nông thôn mới. Ngược lại, xây dựng nông thôn mới tạo môi trường thể chế, hạ tầng và điều kiện phát triển để kinh tế tập thể phát huy hiệu quả. Ở nhiều địa phương, mức độ phát triển của kinh tế tập thể đang trở thành một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh chất lượng và tính bền vững của quá trình xây dựng nông thôn mới.

Nhận thức rõ ý nghĩa đó, Đảng ta đã khẳng định: Phát triển kinh tế tập thể là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Nghị quyết số 20 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII không chỉ xác lập những định hướng lớn cho khu vực kinh tế tập thể mà còn đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao nhận thức và năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong quá trình tổ chức thực hiện. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là điều kiện nền tảng để chuyển hóa chủ trương của Đảng thành kết quả phát triển thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội ở mỗi địa phương, mỗi cộng đồng dân cư.

Theo PGS.TS Hoàng Phúc Lâm: Phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới không chỉ là vấn đề của thực tiễn phát triển mà còn là vấn đề của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Xét đến cùng, mọi chủ trương, chính sách chỉ có thể đi vào cuộc sống thông qua đội ngũ cán bộ có đủ nhận thức, năng lực và kỹ năng để tổ chức thực hiện. Vì vậy, cùng với việc hoàn thiện thể chế, chính sách và huy động nguồn lực phát triển, việc xây dựng nền tảng tri thức và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trong toàn hệ thống chính trị đang trở thành yêu cầu mang ý nghĩa chiến lược.

Với chức năng là trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý; đồng thời là cơ quan thống nhất quản lý chương trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng trong hệ thống các trường chính trị và các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có trách nhiệm trực tiếp trong việc chuyển hóa những chủ trương, quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tập thể và xây dựng nông thôn mới thành nội dung đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với từng nhóm đối tượng cán bộ. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành đào tạo lý luận chính trị mà còn là trách nhiệm chính trị của Học viện đối với việc chuẩn bị nguồn nhân lực lãnh đạo, quản lý cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới. PGS.TS Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho biết:

(Trong thời gian qua, những nội dung liên quan đến kinh tế tập thể, hợp tác xã, phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn và xây dựng nông thôn mới đã từng bước được tích hợp trong các chương trình đào tạo của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường chính trị cấp tỉnh và các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị. Tuy nhiên, sự tích hợp này chủ yếu vẫn theo hướng lồng ghép vào các môn học và các chuyên đề khác nhau. Chưa có một chương trình, giáo trình hoàn chỉnh, thống nhất và chuyên biệt về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới để sử dụng trong toàn hệ thống. Đối với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đây cũng là cơ hội để tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, gắn đào tạo với yêu cầu phát triển đất nước và yêu cầu của từng địa phương).

Phát biểu tại hội thảo, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan cho rằng:

(Tôi cho rằng xây dựng chương trình giáo dục đào tạo về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới không đơn thuần là mở thêm một môn học, đó là quá trình đào tạo những kiến trúc sư cộng đồng, những người biết kết nối nông dân với nông dân, kết nối hợp tác xã với doanh nghiệp, kết nối địa phương với thị trường, kết nối tri thức với thực tiễn, kết nối nguồn lực bên ngoài với nội lực bên trong từ trong cộng đồng. Chương trình đào tạo ấy không chỉ dạy về cách thành lập hợp tác xã như gần đây chúng ta hay dạy cách thành lập hợp tác xã, quan trọng hơn, quan trọng hơn là dạy tư duy hợp tác, tư duy cộng đồng, tư duy hệ sinh thái, tư duy đồng kiến tạo; khả năng đối thoại, khả năng huy động sự tham gia, khả năng xây dựng niềm tin trong cộng đồng. Bởi trong tương lai hợp tác xã không chỉ là bán nông sản, họ còn bán câu chuyện, bán văn hóa, bán trải nghiệm, bán giá trị sinh thái, bán những giá trị vô hình được kết tinh từ cộng đồng địa phương).

Tạo hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận một số vấn đề trọng tâm, như: Làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng chương trình, giáo trình về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới trong hệ thống đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị. Xác định rõ đối tượng đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn đầu ra của chương trình, giáo trình. Thảo luận về khung chương trình, cấu trúc giáo trình và hệ thống chuyên đề phù hợp với từng cấp độ đào tạo, bồi dưỡng. Trao đổi về phương pháp giảng dạy, học tập và tổ chức thực hiện chương trình trong toàn hệ thống. Đề xuất cơ chế cập nhật, bổ sung và phát triển chương trình, giáo trình trong điều kiện thực tiễn luôn vận động và đổi mới.

Đề xuất khung chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị về “Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới” tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường Chính trị cấp tỉnh, Trung tâm chính trị các xã trong bối cảnh hiện nay, PGS.TS Phạm Quốc Khánh, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng:

(Yêu cầu chuyển đổi từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo phát triển, đội ngũ cán bộ cấp tỉnh và cấp xã phường cần được phát triển theo một chuẩn năng lực mới. Đó không chỉ là những cán bộ thực hiện chính sách, họ phải trở thành các nhà kiến tạo hệ sinh thái phát triển kinh tế tập thể, thúc đẩy nông thôn mới hiện đại và bền vững. Chính vì vậy, những cán bộ liên quan đến hỗ trợ và quản lý kinh tế tập thể trong điều kiện phát triển mới, đó là vừa phải hiểu quản trị, quản lý nhà nước, đồng thời phải hiểu về kinh tế thị trường, biết xây dựng chính sách nhưng biết đồng hành với người dân và tổ chức kinh tế và có tầm nhìn chiến lược phù hợp theo cấp độ quản lý và có khả năng biến đổi nguồn lực địa phương thành giá trị kinh tế và xã hội bền vững).

Phát biểu kết luận hội thảo, PGS.TS Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Các tham luận và thảo luận tại hội thảo đã làm rõ cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý và thực tiễn của việc đưa nội dung phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị. Đề xuất định hướng xây dựng khung chương trình, cấu trúc giáo trình, nội dung chuyên đề và phương pháp giảng dạy phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn từ các địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp trong việc tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ và triển khai chương trình nông thôn mới. Thống nhất sự cần thiết phải hình thành một hệ thống tri thức chuyên biệt, thống nhất và có khả năng ứng dụng cao trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp, đặc biệt là cán bộ cơ sở.

Kết quả này không chỉ góp phần hoàn thiện sản phẩm khoa học của nhiệm vụ cấp quốc gia, mà còn mở ra triển vọng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trong toàn hệ thống, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế tập thể và xây dựng nông thôn mới toàn diện, bền vững.

(Tiếp nối thành công hội thảo hôm nay, xin nhấn mạnh định hướng phối hợp giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, với các ban, Bộ, ngành, địa phương trong thời gian tới: Sẽ tiếp tục gắn kết, cung cấp cơ sở dữ liệu, thông tin thực tiễn, phối hợp cùng với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tiếp tục nghiên cứu, biên soạn, triển khai chương trình giáo trình đào tạo, bồi dưỡng phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới, phục vụ giảng dạy tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, giúp đội ngũ cán bộ các cấp, đặc biệt là cán bộ các cấp cơ sở có được tri thức, kỹ năng, công cụ để tổ chức phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới, văn minh, hiện đại).

Hà Nam-VOV1