Phóng viên Đài TNVN thường trú tại Thái Lan đã có cuộc trao đổi với PGS. TS Thananan Boonwanna, Đại học Khon Kaen, Thái Lan về cách Việt Nam chủ động chuyển hóa vị thế chính trị thành nội lực kinh tế, tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Đòn bẩy ngoại giao cho "Kỷ nguyên vươn mình"
PV: Thưa Phó Giáo sư, Đại hội XIV đang nhấn mạnh tinh thần đưa đất nước bước vào một "kỷ nguyên mới". Từ góc nhìn của một học giả lịch sử khu vực, bà đánh giá thế nào về sự chuyển đổi trong tư duy đối ngoại của Việt Nam, từ khuôn khổ truyền thống sang mô hình hội nhập linh hoạt, chủ động, đóng góp vào khả năng phục hồi, tạo đà phát triển quốc gia hiện nay?
Phó Giáo sư Thananan: Ngoại giao Việt Nam có truyền thống năng động từ lâu, nhưng điểm đột phá chính là sự chuyển dịch từ khuôn khổ truyền thống sang mô hình hội nhập linh hoạt và chủ động hơn. Từ những năm 1990, Việt Nam đã cải cách phương pháp ngoại giao, mở cửa và xây dựng quan hệ với tất cả các nước, không còn giới hạn trong một nhóm quốc gia nhất định.
Hiện nay, Việt Nam đặc biệt nhấn mạnh chính sách "ngoại giao linh hoạt" (thường được biết đến là chính sách “Ngoại giao cây tre” Việt Nam) để củng cố chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và đa dạng hóa quan hệ. Việc thiết lập mạng lưới hợp tác rộng khắp — bao gồm quan hệ với 190/193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc và là đối tác của tất cả các nước thường trực Hội đồng Bảo an — đã tạo ra môi trường hòa bình, ổn định. Đây chính là chất xúc tác quan trọng để Việt Nam mở rộng thương mại, thu hút đầu tư, từ đó tạo tiền đề vững chắc để bước vào một "kỷ nguyên mới" của phát triển quốc gia.
"Bản lĩnh tự lực, tự cường giữa biến động toàn cầu".
PV: Đại hội XIV xác định mục tiêu giữ vững môi trường hòa bình, ổn định là nhiệm vụ trọng yếu. Giữa bối cảnh thế giới đa cực và cạnh tranh địa chính trị gia tăng, theo bà, chính sách đối ngoại đa phương, độc lập đã giúp một "cường quốc tầm trung" như Việt Nam duy trì sự ổn định nội bộ và vị thế tại khu vực ASEAN cũng như tiểu vùng sông Mekong như thế nào?
Phó Giáo sư Thananan: Chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ là "chìa khóa" giúp Việt Nam duy trì sự ổn định nội bộ và ngăn chặn những tác động tiêu cực từ các biến động bên ngoài. Việt Nam đã rất khéo léo trong việc duy trì quan hệ cân bằng với các cường quốc lớn.
Tại tiểu vùng sông Mekong và ASEAN, Việt Nam không chỉ giữ vững mối quan hệ hữu nghị truyền thống với các nước láng giềng Đông Dương mà còn nỗ lực xây dựng lòng tin với tất cả các đối tác. Triết lý "gác lại quá khứ, hướng tới tương lai" nhưng không quên những bài học lịch sử về giá trị của hòa bình đã giúp Việt Nam biến những đối thủ cũ thành đối tác chiến lược. Sự kiên định với nguyên tắc hòa bình và nỗ lực duy trì lòng tin là yếu tố then chốt giúp Việt Nam khẳng định vai trò một cường quốc tầm trung có trách nhiệm.
Tầm nhìn 2045: Chuyển hóa uy tín ngoại giao thành sức mạnh kinh tế
PV: Hướng tới dấu mốc 2045, Việt Nam đặt khát vọng trở thành quốc gia phát triển. Với những quyết sách mang tính đột phá đang được thảo luận tại Đại hội XIV, bà nhận định thế nào về khả năng Việt Nam chuyển hóa "uy tín ngoại giao" thành "sức mạnh kinh tế" thực chất để hoàn thành mục tiêu này?
Phó Giáo sư Thananan: Việt Nam đã xây dựng được "uy tín ngoại giao" rất lớn thông qua hình ảnh một quốc gia thân thiện, tin cậy và có trách nhiệm. Thách thức và cũng là cơ hội hiện nay là chuyển hóa uy tín này thành "sức mạnh kinh tế" thực chất. Lộ trình phát triển của Việt Nam được định vị rất rõ ràng qua ba cấp độ: Giai đoạn trước: Từ quốc gia nông nghiệp trở thành nước đang phát triển, thoát nghèo; Giai đoạn hiện tại: Đẩy mạnh công nghiệp hóa để đạt vị thế nước thu nhập trung bình cao; và Giai đoạn tương lai (đến 2045): Tập trung vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.
Để đạt được điều này, Việt Nam đang tận dụng tốt cơ hội hợp tác với các quốc gia tiên tiến về công nghệ. Với phương châm "nhìn xa, nghĩ sâu, làm lớn", Việt Nam không chỉ tập trung vào các mục tiêu ngắn hạn mà còn hướng tới các công trình, sản phẩm có giá trị đột phá cho tương lai. Việc xây dựng lòng tin và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng để Việt Nam hoàn thành khát vọng năm 2045 của mình.
PV: Xin cảm ơn những phân tích của Phó Giáo sư./.)
Ngọc Diệp (TT Thái Lan)
Bình luận