Sau gần 3 năm triển khai Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” cho thấy canh tác lúa bền vững có thể vừa giảm phát thải, giảm chi phí sản xuất, vừa nâng cao thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, thị trường cho gạo phát thải thấp vẫn còn mới mẻ, trong khi phần lớn nông dân quy mô nhỏ còn hạn chế về tiếp cận kỹ thuật, tài chính và cơ hội thị trường. Từ thực tiễn gần 3 năm triển khai dự án, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và môi trường cho biết: ''Hạ tầng nội đồng, hạ tầng về thủy lợi, hạ tầng về bảo quản chế biến vẫn còn hạn chế và cần phải được đầu tư nâng cấp một cách bài bản. Nhận thức của người dân, doanh nghiệp như chủ thể tham gia trong chuỗi liên kết sản xuất bền vững thực sự để tạo ra một mạng lưới, một hệ sinh thái từ những đơn vị sản xuất, cung cấp vật tư đầu vào cho đến người sản xuất là người nông dân hay những người điều phối là hợp tác xã đến những người làm thương mại, bảo quản chế biến, tính lan tỏa của nó chưa được ở diện rộng''
Khó khăn đó đòi hỏi cần thêm những giải pháp giúp nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng tham gia xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long” (GORICE) do Chính phủ Canada tài trợ đồng hành với các cơ quan nhà nước và chính quyền các địa phương để giải quyết bài toán này tập trung vào ba lĩnh vực. Đó là sản xuất lúa gạo thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; mở rộng khả năng tiếp cận tài chính xanh, thị trường carbon và các cơ hội kinh doanh bền vững cho người sản xuất lúa gạo, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số; Xây dựng quan hệ đối tác và môi trường chính sách thuận lợi, hỗ trợ sự tham gia bao trùm và quá trình chuyển đổi bền vững của ngành lúa gạo Việt Nam.
Ở góc độ của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI cho biết: ''Trong dự án GoRice, VCCI sẽ hỗ trợ liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã với mục tiêu giúp 1.500 người trồng lúa thiết lập liên kết thu mua với doanh nghiệp, thúc đẩy hợp tác xã và người sản xuất tiếp cận tài chính xanh, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng nhằm gia tăng nhu cầu tiêu thụ gạo phát thải thấp ở thị trường trong nước và quốc tế''
Tại thành phố Cần Thơ, dự án được triển khai từ tháng 9/2026 đến tháng 12/2029 tại 7 xã với tổng kinh phí được viện trợ không hoàn lại là 15 tỷ đồng từ chính phủ Canada thông qua tổ chức Oxfam. Ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ khẳng định: Đây là nguồn lực quý báu góp phần nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện sinh kế và thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị lúa gạo phát thải thấp tại địa phương. Thành phố kỳ vọng dự án sẽ tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; hỗ trợ nhân rộng các mô hình hiệu quả, nâng cao chất lượng, tính minh bạch và khả năng tiếp cận thị trường của gạo phát thải thấp
Dự án GORICE được triển khai giai đoạn 2025–2030 tại 3 tỉnh, thành phố là Cần Thơ, An Giang và Vĩnh Long, dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho 48.200 người hưởng lợi trực tiếp và giảm phát thải khoảng 748.000 tấn carbon. Tại Lễ khởi động Dự án, bà Francesca Bellone, Tham Tán và trưởng ban hợp tác phát triển, Đại sứ quán Canada nhấn mạnh: Canada và Việt Nam đã có hơn 50 năm quan hệ ngoại giao và hơn 30 năm hợp tác phát triển, cùng nhau thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững. Mối quan hệ lâu dài này đã đạt được một dấu mốc mới vào tháng 9 năm 2026 khi chuyến thăm cấp nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và hai nước đã nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược. Go-Rice là một cách hiện thực hóa quan hệ đối tác được tăng cường này và thúc đẩy sản xuất lúa thông minh với khí hậu, phát thải thấp, hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi sang tăng trưởng nông nghiệp bền vững và bao trùm hơn.
Bình luận