Quy hoạch chiến lược địa phương cần đổi mới như thế nào để mở ra động lực tăng trưởng mới, đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa, thiên nhiên và thích ứng với biến đổi khí hậu, đó là những nội dung chính tại Diễn đàn này.

Phát biểu tại phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Tái định hình đô thị và phát triển kinh tế: Những thách thức của thế kỷ XXI”, ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của quy hoạch trong giai đoạn phát triển mới. Quy hoạch phải đi trước một bước, mở ra các không gian phát triển mới, phát huy vai trò của đô thị và thúc đẩy liên kết vùng thực chất. Đặc biệt, các yếu tố về giới hạn sinh thái, rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu cần được tính toán ngay từ đầu, tránh tình trạng chạy theo tăng trưởng trước mắt nhưng phải trả giá bằng những tổn thất lâu dài. Ông Nguyễn Thanh Nghị khẳng định:

"Quy hoạch chiến lược địa phương sẽ trở thành một trong những nền tảng quan trọng để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao hiệu quả liên kết vùng, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, góp phần thực hiện khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045".

Từ định hướng chiến lược đến kinh nghiệm quốc tế, các ý kiến tại diễn đàn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng quy hoạch, tăng cường liên kết vùng và đặc biệt là năng lực tổ chức thực hiện.

Trong bối cảnh đất nước đổi mới mô hình tăng trưởng, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, quy hoạch không thể dừng ở việc phân bổ đất đai, bố trí công trình hay xác định danh mục dự án. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức lại không gian kinh tế, kết nối các nguồn lực, phát huy lợi thế của từng địa phương và tạo sức lan tỏa trong toàn vùng.

Với thành phố Đà Nẵng, sau hợp nhất, không gian phát triển rộng lớn hơn, hội tụ nhiều lợi thế về đô thị, miền núi, biển và các hành lang kinh tế. Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 21/10/2026, tạo cơ sở quan trọng để thành phố cụ thể hóa các định hướng phát triển.

Ông Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng cho rằng, cơ hội phát triển mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong tổ chức không gian, kết nối hạ tầng và phân bổ nguồn lực:

“Thành phố Đà Nẵng có địa bàn rộng lớn, đa dạng, hội tụ nhiều tiềm năng lợi thế bổ sung cho nhau, mở ra cơ hội tổ chức lại hoạt động kinh tế, hình thành những cực tăng trưởng và tăng cường liên kết vùng. Đồng thời quy mô và đặc điểm của thành phố mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch, kết nối hạ tầng, phân bổ nguồn lực, gìn giữ các giá trị văn hóa, thiên nhiên và bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa các khu vực".

Phó Giáo sư, Kiến trúc sư Eric Huybrechts, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đô thị Xuất sắc, Cộng hòa Pháp chia sẻ về cách tiếp cận quy hoạch linh hoạt. Trong đó chú trọng kết nối, bảo vệ đất nông nghiệp và rừng, hạn chế đô thị hóa thiếu kiểm soát, đồng thời phục hồi các hành lang xanh liên tục và củng cố mạng lưới xanh đô thị.

Những kinh nghiệm này gợi mở yêu cầu tích hợp quy hoạch phát triển kinh tế với bảo vệ hệ sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sống của người dân. Hạ tầng giao thông, các khu đô thị và những dự án chiến lược chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một cấu trúc phát triển tổng thể, có tính kết nối và khả năng lan tỏa. Ông Eric Huybrechts chia sẻ:

“Các viện quy hoạch hoặc cơ quan quy hoạch đóng vai trò là đối tác tin cậy của nhà ra quyết định. Họ xây dựng nguồn tri thức cần thiết khi hành vi trong xã hội và kinh tế thay đổi, từ đó cùng cơ quan hành chính ban hành các chính sách, chiến lược và kế hoạch cho tương lai của đất nước”.

Từ định hướng chiến lược đến thực tiễn địa phương và kinh nghiệm quốc tế, điểm chung được đặt ra là quy hoạch phải gắn với nguồn lực, cơ chế phối hợp và trách nhiệm thực thi cụ thể. Chất lượng quy hoạch không chỉ đo bằng tầm nhìn mà còn bằng khả năng chuyển hóa lợi thế thành động lực tăng trưởng, bảo tồn các giá trị lâu dài và nâng cao đời sống nhân dân. Đây là điều kiện quan trọng để các địa phương phát triển nhanh, bền vững, đóng góp hiệu quả hơn vào sự phát triển chung của đất nước.

Vinh Thông/VOV - Miền Trung