Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được cụ thể hóa ở Sơn La bằng những cách làm rất thiết thực. Từ người đứng đầu cấp ủy xã chủ động ứng dụng công nghệ, cán bộ cơ sở vừa làm vừa học, đến những nông dân đưa kỹ thuật mới vào từng gốc cây, từng sản phẩm và bán hàng trên không gian số. Nhưng để công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển ở vùng cao, bài toán về nguồn nhân lực, hạ tầng và cơ chế hỗ trợ vẫn cần những lời giải phù hợp.

Loạt 3 bài “Nghị quyết 57: đưa công nghệ về vùng cao Sơn La” của nhóm phóng viên Thanh Thủy - Lê Hạnh, Cơ quan thường trú khu vực Tây Bắc, kể về những con người đang đưa tinh thần Nghị quyết 57 từ chủ trương thành những thay đổi cụ thể trong công việc, sản xuất và cuộc sống.

Bài 1: “Khi người đứng đầu nêu gương”

Một ca khúc viết cho quê hương. Những cuộc họp không giấy. Cán bộ xã sử dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc. Những phiên livestreams giới thiệu nông sản. Và người dân vùng cao bắt đầu học cách đưa sản phẩm của mình lên không gian số. Những điều tưởng như rất mới ấy đang dần trở thành một phần công việc và đời sống ở xã Chiềng Sung, tỉnh Sơn La.

Chạm đến trái tim trước khi thay đổi tư duy

Những ngày đầu tháng 7 năm ngoái, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động, nhiều cán bộ được điều động về những địa bàn mới. Mỗi người đều dành thời gian tìm hiểu địa bàn, gắn bó với cơ sở, bắt nhịp với mô hình mới bằng những cách khác nhau. 

Với Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Sung Nguyễn Tuấn Anh, việc bắt nhịp với vùng đất mới bắt đầu bằng một bài hát…

Một bài hát được viết ngay trong những ngày đầu nhận nhiệm vụ, từ những điều anh bắt gặp trong những chuyến về cơ sở:

Băng: Chúng tôi đến từng bản xem cảnh ở đây có gì... Ví dụ như trong bài hát có nhắc đến ngọn núi Lán Nụ, thì khi tôi đến bản Chiềng Đen có hỏi các bậc cao niên ở bản là núi trước mặt bản là núi gì, cháu thấy rất đẹp và cao… nghe các cụ cao niên có nói đây là ngọn núi cao nhất ở đây và đưọc đặt tên như thế; Thế rồi món ăn tương thố ố của Chiềng Sung, thực tế là để đưa câu này vào bài hát khá là khó, tôi cũng đã tham khảo bạn bè là anh em nhạc sĩ, cùng ngồi lại sắp xếp để có những câu từ phù hợp cho bài hát. Mấy anh em trong xã ngồi với nhau,người hát thử, người đệm đàn… ra được sản phẩm đâu tiên mọi người rất vui.

Một giai điệu riêng cho quê hương. Và cũng là cách người đứng đầu cấp ủy tìm cách gần hơn với cán bộ và người dân.

Có lẽ, đó cũng là cách mà Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Tuấn Anh lựa chọn để bắt đầu hành trình đổi mới ở Chiềng Sung: chạm đến trái tim trước khi thay đổi tư duy.

Người đứng đầu nêu gương

Trước đây tôi là cán bộ đoàn, được phân công, điều động giữ chức vụ Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Sung. Với vai trò, trách nhiệm của mình cũng như kinh nghiệm, sức trẻ, tôi cũng đi đầu trong việc chuyển đổi số. Như việc sử dụng AI khá là phổ biến, nhưng ở xã tôi không phải ai cũng biết làm. Tôi đã ngồi cùng với anh em, hướng dẫn sử dụng các công cụ như chat gpt, gemini... Từ một vài lần đầu anh em khá bỡ ngỡ, tôi cũng phải hướng dẫn khá nhiều, đến nay anh em thường xuyên làm và làm khá tốt.

Từ kỹ năng khai thác các phần mềm, ứng dụng mới, đến việc áp dụng công nghệ vào xử lý công việc, làm việc trên môi trường số…, những việc vốn xa vời với cán bộ cấp xã nhiều năm về trước, nay đã dần trở nên quen thuộc ở Chiềng Sung.

Chị Cầm Thị Ái, Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam xã, Bí thư đoàn xã Chiềng Sung, là một trong những người cùng đồng nghiệp học cách làm chủ những công cụ mới:

Băng: Có những ứng dụng, nhất là các công cụ trí tuệ nhân tạo chúng tôi chưa tiếp cận bao giờ, khá lá bỡ ngỡ, nhưng thấy Bí thư làm được, các cán bộ, công chức khác cũng làm, nên mình cũng cố gắng học cách sử dụng, anh em cùng học và trao đỗi hướng dẫn nhau để thực hiện cho quen…

Kể chuyện xã nhà trên không gian số

Không chỉ thay đổi cách điều hành, xử lý công việc, Bí thư đảng ủy xã Nguyến Tuấn Anh còn cùng cán bộ, công chức đưa xã nhà lên không gian số bằng những câu chuyện rất đời thường.

Chúng tôi đã xây dựng một trang Fanpage của xã mang tên Chiềng Sung Online, tập trung xây dựng và duy trì phát triển trang này, đến nay trang đã có trên 120.000 lượt theo dõi. Tôi đã cùng bà con tổ chức các phiên livestream để quảng bá các đặc thù của xã như tương thúa ố, đậu tương rau, các loại quả…. Qua đây chúng tôi cũng lan tỏa, truyền thông các thông điệp của cấp ủy, chính quyền xã một cách nhanh chóng, hiệu quả.

Mỗi câu chuyện trên không gian số cũng bắt đầu theo một cách kể riêng, khi người đứng đầu cấp uỷ xã Chiềng Sung trực tiếp cầm máy, ghi hình và lên sóng…

Khi xây dựng các video để đăng tải trên mạng của cá nhân cũng như trang Chiềng Sung Online, tôi thường làm theo phong cách gần gũi, thực tiễn, sát với giới trẻ, gần gũi với cuộc sống của bà con. Đặc biệt là khi tôi đi công tác tại các bản, có những hình ảnh về cảnh đẹp, về cuộc sống của bà con, những món ăn, những đặc sản, đặc sắc, thì tôi thường quay lại và buổi tối về khi rảnh tôi sẽ biên tập lại và đăng tải lên, để mọi người biết và lan tỏa những giá trị của các sản phẩm này.

Cũng ở đó, Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Sung còn kể về những mảnh đời khó khăn, là cầu nối cho những tấm lòng thiện nguyện khắp mọi miền Tổ quốc:

Khi mà có những ngôi nhà bị sập do thiên tai, có những bạn nhỏ không may bị đuối nước, gia đình lại không có điều kiện… tôi làm video để chia sẻ, các mạnh thường quân biết được những việc đó và hỗ trợ chúng tôi xóa được những căn nhà bị sập, xóa nhà tạm. Trong tháng 7 vừa rồi chúng tôi đã khởi công xây dựng xóa được 8 nhà tạm, và trong tháng 8 khánh thành 1 căn nhà cho gia đình 2 cháu bé bị tai nạn đuối nước…

Từ lãnh đạo số đến những công dân số

Điều đáng nói là công nghệ không dừng lại ở trụ sở xã.

Ở bản Phường, xã Chiềng Sung, chị Lường Thị Hòa, Bí thư Chi bộ bắt đầu chia sẻ cách làm trên không gian số với bà con: Thấy Bí thư lên mạng quảng cáo và bán cho bà con, từ đặc sản tương thúa ố hay các loại hoa quả người dân trong xã làm ra chưa bán được, chúng tôi cũng chia sẻ để mọi người cùng biết đến đặc sản của xã…Trước đây chưa chuyển đổi số, quảng cáo sản phẩm cũng khó khăn; cũng khuyến khích bà con ai cũng nên biết sử dụng, để mình bán hàng hay trao đổi công việc dễ dàng hơn.

Ông Lò Văn Khởi cũng ở bản Phường vốn quen với ruộng đồng và nghề mộc, nhưng giờ đây đã học được cách đưa sản phẩm của mình lên mạng :

Lúc trời mưa không đi làm ruộng đồng được thì tôi ở nhà xẻ gỗ, đóng bàn, đóng ghế, trong bản, xã có ai đặt thì mình làm.Nhưng bây giờ 4.0 rồi, cái nào cũng có trên điện tử hết, tôi có thể tải trên mạng có mẫu đẹp về, rồi làm, làm xong chụp ảnh đăng lên mạng để anh em gần xa biết đến, họ thích thì họ đặt. Có quảng bá trên mạng để tiêu thụ được nhiều thì tôi cũng tự hào và sẽ mở rộng hơn, làm nhiều sản phẩm hơn nữa. Tuy cũng chỉ biết một ít, cái nào chưa biết mình học con cháu, anh em trong xã, cứ tập dần tập dần cũng sẽ quen thôi…

Ở Chiềng Sung hôm nay, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số không còn là khái niệm trong Nghị quyết. Nó hiện diện trong những cuộc họp không giấy, một video giới thiệu quê hương, một phiên livestreams bán nông sản hay một người nông dân mạnh dạn học cách sử dụng điện thoại để quảng bá sản phẩm…

Đó cũng là cách tinh thần Nghị quyết 57 được cụ thể hóa từ cơ sở: người đứng đầu làm trước, cán bộ cùng làm, người dân tham gia và từng bước làm chủ công nghệ.

Nghị quyết 57 xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển; đồng thời yêu cầu người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Và ở xã Chiềng Sung, tỉnh Sơn La, hành trình ấy đã và đang bắt đầu từ những công việc rất cụ thể.

Thưa quý vị và các bạn! Từ người đứng đầu cấp ủy đến cán bộ, người dân Chiềng Sung, công nghệ đang dần trở thành một phần của công việc và đời sống. Nhưng ở Sơn La, nơi nông nghiệp là một trong những thế mạnh của địa phương, câu chuyện về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo còn được viết ngay trên những nương đồi. Ở đó, người nông dân đang tự mình thay đổi giống cây, quy trình sản xuất, cách bán hàng; biến chiếc điện thoại thành công cụ quảng bá và kết nối thị trường.

Những “nhà nông thời 5.0” ấy đang đưa tinh thần Nghị quyết 57 xuống từng gốc cây, thửa ruộng như thế nào? Mời quý vị và các bạn đón nghe bài 2 với nhan đề “Nhà nông Sơn La thời 5.0” trong chương trình sau.

VOV Tây Bắc