"Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới" là một trong những chuyên đề của Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị do Bộ Chính trị, Ban Bí thư diễn ra trong sáng 3/9, thu hút sự quan tâm đặc biệt của cán bộ, đảng viên và nhân dân cả nước.

Điểm mới đặc biệt chú ý của Nghị quyết là thay đổi tư duy quản trị, chuyển trọng tâm từ "quản lý thông tin" sang "dẫn dắt nhận thức xã hội", đặt ra nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng trên cả "không gian thực và không gian số", lấy "mức độ hài lòng, niềm tin của nhân dân" và "kết quả thực hiện nhiệm vụ" làm thước đo cao nhất. Những điểm mới này có tác động gì đến thực tiễn của công tác tư tưởng? Mời quý vị cùng nghe qua phân tích của PV Lại Hoa cùng góc nhìn của các chuyên gia, nhà nghiên cứu và lãnh đạo cơ quan báo chí.

Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng, công tác tư tưởng của Đảng luôn được xác định là mặt trận "đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn". Tuy nhiên, trước sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin, truyền thông đa nền tảng và các thách thức phi truyền thống trên không gian mạng, phương thức "quản lý thông tin" truyền thống vốn mang tính bị động và thiên về kiểm soát đã không còn phù hợp.

Nghị quyết số 25 của Bộ Chính trị đã tạo ra một bước ngoặt về lý luận khi đặt mục tiêu trọng tâm là "dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo đồng thuận xã hội". Chuyển từ "quản lý" sang "dẫn dắt" đồng nghĩa với việc Đảng không chỉ phản ứng trước các luồng thông tin mà chủ động định hình dòng chảy tư tưởng. Điều này đòi hỏi thông tin chính thống phải được chủ động cung cấp một cách công khai, minh bạch, có tính dự báo sớm và khả năng thuyết phục cao.

Theo ông Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội nhạc sĩ Việt Nam, Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới" là một trong những chiến lược lãnh đạo chung của Đảng đối với sự phát triển của đất nước, bảo đảm tính đồng bộ với sự phát triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị và văn hóa. Trong đó, tư tưởng là lĩnh vực quan trọng hàng đầu, cần phát triển đồng bộ và song hành cùng các lĩnh vực khác. Đây là một Chiến lược vừa mạnh mẽ, kiên quyết, vừa mang tính nhân văn sâu sắc của Đảng, nhằm quy tụ và thúc đẩy tất cả chúng ta cùng đồng lòng tiến bước."

Với phương châm chỉ đạo xuyên suốt được xác định rõ: "Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả", lần đầu tiên, Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng đồng bộ trên cả "không gian thực" và "không gian số", coi không gian số là mặt trận trọng yếu, liên quan trực tiếp đến an ninh tư tưởng và chủ quyền dữ liệu quốc gia.

Theo Tiến sĩ Lê Trung Kiên, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, với sự chuyển dịch chiến lược: Từ "Không gian thực" mở rộng sang "Không gian số", lần đầu tiên Bộ Chính trị đặt hai không gian này ở thế đồng bộ và nâng tầm không gian số lên thành "mặt trận trọng yếu". Bởi hiện nay, internet và các nền tảng mạng xã hội không còn là công cụ phụ trợ mà đã trở thành môi trường sống thứ hai của con người. Mọi làn sóng tư tưởng, xu hướng dư luận hay kế hoạch diễn biến hòa bình đều phát tán và lan rộng từ không gian số trước khi bộc phát ra thực tế. Do đó, không gian mạng ở đâu, trận địa tư tưởng ở đó. Cùng với phương châm hành động "sắc bén, thuyết phục" và tầm nhìn bảo vệ "chủ quyền dữ liệu" chính là chìa khóa để giữ vững an ninh tư tưởng quốc gia trong kỷ nguyên số".

Một trong những nội dung có tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến thực tiễn chính là Nghị quyết 25 chuyển mạnh trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở, về từng địa bàn dân cư. Nghị quyết xóa bỏ quan niệm cho rằng công tác tư tưởng là "việc riêng" của các cơ quan Tuyên giáo hay cấp tỉnh, Trung ương mà khẳng định đây là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị. Để hiện thực hóa định hướng này, Nghị quyết đưa ra những quy định cụ thể và mang tính bắt buộc: Quy định rõ 100% cấp xã phải có lực lượng làm công tác tư tưởng và cán bộ chuyên trách. Phân công rõ một Ủy viên Ban Thường vụ cấp ủy trực tiếp phụ trách. Đưa công tác tư tưởng trở thành nội dung bắt buộc trong sinh hoạt chi bộ. Đồng thời duy trì nền nếp đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân; phấn đấu 100% kiến nghị, phản ánh chính đáng của người dân được tiếp nhận và xử lý ngay từ cơ sở, không để tích tụ thành điểm nóng.

Điểm đột phá Nghị quyết số 25 là việc kiên quyết khắc phục tình trạng "làm tư tưởng hình thức", "nghị quyết trên giấy". Đảng xác định: "Mức độ hài lòng, niềm tin của nhân dân" và "kết quả thực hiện nhiệm vụ" làm thước đo cao nhất để đánh giá hiệu quả của công tác tư tưởng cũng như năng lực của cấp ủy, cán bộ, đảng viên. Hằng năm, từng cấp ủy không chỉ kiểm điểm trên báo cáo mà phải rà soát, công khai và giải quyết dứt điểm danh mục việc khó, việc tồn đọng, các vấn đề gây bức xúc trong mnhân dân.

Theo Giáo sư, TSKH Vũ Minh Giang, nguyên Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội thì Nghị quyết 25 đã lấy việc học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh làm nội dung cốt lõi, thể hiện bằng trách nhiệm nêu gương và hiệu quả công việc thực tế. Theo Giáo sư Vũ Minh Giang, vấn đề thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh thì phải có phương pháp phù hợp. Phương pháp Hồ Chí Minh thì rõ ràng những gì tư tưởng Hồ Chí Minh có, những gì Hồ Chí Minh đã làm là tấm gương, những gì Hồ Chí Minh đã kiến tạo được...sẽ hình thành phương thức, phong cách để trên cơ sở đó đạt tới hiệu quả cao nhất của việc thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh. Chúng ta thấy có lẽ tăng thêm một bước ở chỗ thực hành phải tạo ra những giải pháp, phải thành những sản phẩm đem lại "ích quốc lợi dân", đem lại những điều mà nhân dân đang mong muốn".

Thực hiện Nghị quyết 25 về "Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới", các cơ quan báo chí chủ lực vừa là "vũ khí sắc bén" trong đấu tranh tư tưởng, vừa là "cầu nối vững chắc" giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và tạo động lực phát triển đất nước trong tình hình mới. 

Theo bà Vũ Việt Trang, Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam thì các cơ quan báo chí chủ lực như Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam hay Thông tấn xã Việt Nam luôn được Đảng xác định có vị trí đặc biệt quan trọng trong công tác tư tưởng. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, các cơ quan báo chí quốc gia đã luôn phát huy tốt vai trò của mình, đồng hành cùng sự đi lên của đất nước. Trong bối cảnh hiện nay, công tác tư tưởng của báo chí cần tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm nâng cao nhận thức giúp toàn bộ hệ thống chính trị nắm rõ bối cảnh tình hình mới cũng như những cơ hội đặt ra cho đất nước. Tăng cường và làm tốt hơn nữa công tác truyền thông, đưa chính sách đến với người dân. Đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng. "Ở bất kỳ thời kỳ nào, khi làm tốt công tác tư tưởng, sự nghiệp cách mạng đều sẽ nhanh chóng đạt được những thắng lợi vẻ vang", bà Vũ Việt Trang nhấn mạnh.

 Nghị quyết 25 về "Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới" ra đời không chỉ giải quyết những bài toán cấp bách trước mắt về an ninh tư tưởng, an ninh mạng mà còn hướng tới tầm nhìn xa hơn đến năm 2045 với mục tiêu để công tác tư tưởng thành năng lực nội sinh của Đảng và của cả dân tộc. Với bước chuyển mình căn bản từ tư duy đến hành động, Nghị quyết 25 được kỳ vọng sẽ củng cố vững chắc "thế trận lòng dân", tạo nên sự đồng thuận xã hội sâu sắc, khơi dậy tinh thần tự hào, tự cường dân tộc, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh và hạnh phúc./.

Lại Hoa/VOV1