Để sẵn sàng vươn mình trong không gian phát triển mới, địa phương này đang dốc toàn lực, tăng tốc thi công ngày đêm các dự án nội tỉnh và liên vùng. Mục tiêu tối thượng được cam kết là cơ bản hoàn thành và đấu nối các trục giao thông động lực cốt lõi, sẵn sàng khơi thông mọi nguồn lực phát triển.

Đồng Nai đang đứng trước một không gian phát triển mới sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Phước. Quy mô lớn hơn mở ra cơ hội tái cấu trúc không gian kinh tế, hình thành các trục động lực tăng trưởng mới. Trong đó, hạ tầng giao thông được xác định là yếu tố then chốt, đặc biệt khi sân bay quốc tế Long Thành chuẩn bị đi vào khai thác.

Hạ tầng giao thông từng là điểm nghẽn

Là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai có lợi thế về vị trí địa lý, công nghiệp và kết nối với các cảng biển. Tuy nhiên, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ đã trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp.

Quốc lộ 51, tuyến đường kết nối các khu công nghiệp với cảng Cái Mép - Thị Vải và TP.HCM, thường xuyên quá tải.

Tại Quốc lộ 1, khu vực Cổng 11, ngã ba Vũng Tàu với lượng xe tải, container lớn cùng mật độ phương tiện đông khiến giao thông thường xuyên ùn ứ.

Còn khu vực Bình Phước trước đây thì kết nối giao thông với Đồng Nai còn hạn chế. Quốc lộ 14, tuyến đường quan trọng kết nối với Tây Nguyên, cũng đang chịu áp lực về năng lực khai thác.

Những điểm nghẽn này làm tăng thời gian di chuyển, chi phí logistics và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Nguyễn Xuân Nam, người thường xuyên lưu thông trên Quốc lộ 51, cho biết tình trạng ùn tắc, ngập nước diễn ra thường xuyên:

 “Mỗi lần trời mưa là chúng tôi phải tấp lên vỉa hè chờ nước rút. Còn trời nắng thì các đoạn như Bến Gỗ, Cổng 11 hay Tam Phước...lúc nào xe cũng xếp hàng dài. Khi kẹt xe, ô tô lấn sang làn xe máy khiến giao thông càng ùn tắc.”

Đối với các doanh nghiệp, ùn tắc giao thông đồng nghĩa với việc chi phí vận tải bị đội lên. Ông Nguyễn Hữu Hiệp, tài xế của một doanh nghiệp cho biết, do đường xá liên tục ùn ứ nên nhiều chuyến xe chở hàng từ khu công nghiệp ra cảng hoặc đi TP.HCM mất thêm rất nhiều thời gian. Sợ chậm tiến độ giao hàng, không ít tài xế đã bất chấp nguy hiểm:

“Nhiều bác tài đôi khi chọn giải pháp lấn len xe máy nên gây nguy hiểm cho bà con đi đường. Ùn ứ xe khiến cho doanh nghiệp bị chậm tiến độ, tài xế mệt mỏi.”

Tái cấu trúc không gian phát triển

Để gỡ nút thắt hạ tầng, Đồng Nai xác định rõ việc phát triển các trục giao thông chiến lược sẽ tạo ra không gian phát triển mới. Từ định hướng đó, bài toán hạ tầng đang từng bước được giải quyết với những đại lộ thênh thang đang dần định hình.

Bà Phí Thị Hồng Linh, Phó Trưởng bộ môn Kinh tế Phát triển, Khoa Kế hoạch và Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân, đánh giá rằng sau sáp nhập với Bình Phước, Đồng Nai có điều kiện rất thuận lợi để tổ chức lại không gian phát triển và hình thành các trục tăng trưởng mới.

Theo bà Linh, Đồng Nai không thể chỉ tập trung kết nối với TP.HCM mà cần mở rộng liên kết toàn diện với Đông Nam Bộ, miền Trung, Tây Nguyên, Sân bay Long Thành và các khu vực cửa khẩu kết nối với Campuchia.

Cùng với đó, việc xác định các trục hành lang phát triển phải gắn liền với thực tiễn hoạt động kinh tế để làm cơ sở phân kỳ đầu tư hiệu quả. 

“Các hành lang là phải bám theo các quốc lộ, nhưng quan trọng là phải bám theo các hoạt động kinh tế, vì trên các trục hành lang đó thì các hoạt động kinh tế sẽ là gì và trục nào sẽ là trục chính để Đồng Nai sẽ ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026-2030, và xác định trục nào sẽ là trục tiềm năng để đầu tư giai đoạn tiếp theo.”

Long Thành – hạt nhân của mạng lưới kết nối

Trong bức tranh hạ tầng mới, sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng của Đồng Nai và cả vùng Đông Nam Bộ.

Ông Trương Trung Thành, Phó Giám đốc Sân bay Long Thành, cho rằng giao thông kết nối là một trong những mối quan tâm lớn nhất khi sân bay đi vào khai thác.

Theo ông Thành, nếu thời gian di chuyển từ TP.HCM đến sân bay kéo dài từ một đến hơn hai giờ, hành khách có thể e ngại. Điều này cũng có thể khiến các hãng hàng không cân nhắc trong quá trình khai thác tại Long Thành.

Vì vậy, Đồng Nai cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các tuyến giao thông kết nối trực tiếp với sân bay, đồng thời hình thành hệ sinh thái dịch vụ đi kèm như khách sạn, điểm tham quan, bệnh viện quốc tế và các dịch vụ phục vụ hành khách quá cảnh.

Cùng với đó, sân bay Long Thành đang nghiên cứu dự án logistics hàng không. Theo định hướng, khu logistics này sẽ kết nối với Khu thương mại tự do của Đồng Nai.

Để các dự án phát huy hiệu quả, địa phương cần sớm hoàn thiện quy hoạch, cơ chế về thuế, hải quan và các chính sách liên quan. Khi hình thành đồng bộ, hệ thống này được kỳ vọng tạo thêm việc làm, thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy hoạt động logistics.

“Hạ tầng kết nối với sân bay Long Thành là mối quan ngại chung của hành khách, chuyên gia hàng không. Đặc biệt, đối với các hãng hàng không, khi chuyển từ Tân Sơn Nhất về Long Thành sẽ có những rào cản làm cho Doanh nghiệp cân nhắc đó là giao thông kết nối, ví dụ đi từ TP.HCM về Long Thành mà mất từ 1 đến hơn 2 giờ thì khách sẽ e ngại và kéo theo các hãng hàng không sẽ cân nhắc”.

Sau sáp nhập, Đồng Nai đang có cơ hội mở rộng không gian phát triển và hình thành các hành lang kinh tế mới. Tuy nhiên, để biến lợi thế thành động lực tăng trưởng, bài toán trước mắt vẫn là hoàn thiện mạng lưới giao thông, nhất là các tuyến kết nối sân bay Long Thành với TP.HCM, các tỉnh trong vùng và các trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics.

Đây sẽ là nền tảng để Đồng Nai phát triển theo hướng xanh, hiện đại, trở thành trung tâm công nghiệp, logistics, dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao của cả nước.

Lưu Sơn- Thiên Lý/VOV TP.HCM