Trên những vùng sản xuất nông nghiệp ngoại thành Hà Nội, việc sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, hệ thống tưới tự động, cảm biến môi trường hay ghi chép nhật ký sản xuất điện tử đang ngày càng quen thuộc với bà con nông dân.

Tại nhiều HTX trên địa bàn Hà Nội, các mô hình sản xuất được định hướng theo tiêu chí xanh – sạch – an toàn. Chăn nuôi an toàn sinh học, trồng cây theo tiêu chuẩn VietGAP, phát triển sản phẩm OCOP và giảm sử dụng vật tư nông nghiệp hóa học đang trở thành những hướng đi được khuyến khích. Ông Nguyễn Văn Nhu, xã viên HTX chè Bắc Sơn, Xã Trung Giã cho biết:

“Để đảm bảo chất lượng chè và đời cây chè dài hơn, hiện nay chúng tôi chỉ dùng phân hữu cơ, còn nếu dùng phân hóa học thì vòng đời cây chè nó ngắn ngày và không đảm bảo được cải tạo nền đất”.

Không chỉ thay đổi cách làm, người nông dân cũng đang thay đổi cách tiếp cận thị trường. Một chiếc điện thoại thông minh giờ đây có thể trở thành “cửa hàng trực tuyến” của một hộ nông dân. Từ những sản phẩm quen thuộc như gạo, trái cây, hoa sen, trà sen đến các sản phẩm OCOP, VietGAP, câu chuyện của người nông dân đang được kể trực tiếp trên không gian số, nơi khoảng cách giữa cánh đồng và người tiêu dùng được rút ngắn.

Tại xã Hòa Xá, các phiên livestream giới thiệu nông sản địa phương thực hiện lâu nay đang mở thêm một kênh tiêu thụ mới để nông dân giới thiệu sản phẩm, tiếp cận thị trường, đây cũng là một phần trong quá trình hình thành “nông dân số” ở Hà Nội. Ông Dương Hồng Điệp, Phó trưởng phòng kinh tế xã Hòa Xá, TP. Hà Nội cho biết:

“Tất cả các cuộc livestream đều có sự tham gia và chỉ đạo của lãnh đạo UBND xã, bên cạnh đó là sự vào cuộc và tham gia của các chủ thể rất nhiệt tình, hưởng ứng và chia sẻ trên các phiên livestream”.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Hội Nông dân thành phố đang triển khai mô hình “Cán bộ số – Chi hội số – Nông dân số”. Gần 370.000 hội viên đã được cập nhật dữ liệu, trong đó 97% dữ liệu hội viên đã được số hóa trên nền tảng “Nông dân Thủ đô số” tích hợp với ứng dụng iHanoi. Bà Phạm Hải Hoa, Chủ tịch Hội nông dân thành phố Hà Nội cho rằng, chuyển đổi số đang thật sự làm thay đổi đời sống người nông dân và hội sẽ luôn đồng hành với tiến trình này:

“Thời gian tới, chúng tôi sẽ chuyển mạnh từ việc giúp nông dân hiện nay đang biết sử dụng công nghệ thì phải biết dùng công nghệ đó để làm kinh tế. Nghĩa là toàn bộ từ khâu sản xuất, ghi chép nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc cho đến việc quảng bá bán hàng, chăm sóc khách hàng, mỗi khâu đó phải chọn công cụ số phù hợp, dễ sử dụng và thật sự có ích đối với từng hội viên nông dân và các nhóm hộ nông dân”.

Nếu chuyển đổi số giúp người nông dân tiếp cận thị trường nhanh hơn, thì chuyển đổi xanh đang tạo nền tảng cho một phương thức sản xuất bền vững hơn. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có hơn 400 mô hình kinh tế nông nghiệp xanh, tuần hoàn, hữu cơ gắn với du lịch sinh thái. Sáu tháng đầu năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 3,42%, tạo nền tảng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 3,6% trong cả năm.

Đáng chú ý, giá trị sản phẩm từ các mô hình nông nghiệp đa giá trị hiện được ngành nông nghiệp Hà Nội đánh giá chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất toàn ngành. Những con số này cho thấy sản xuất nông nghiệp đang từng bước chuyển từ tư duy chạy theo sản lượng sang nâng cao giá trị. Ông Tạ Văn Tường, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết:

“Hệ sinh thái nông nghiệp rất là quan trọng để tạo ra cảnh quan sinh thái cho thủ đô. Với mô hình như vậy sẽ có sự tham gia vào cuộc của hộ dân với nhiều quy mô sản xuất và sự liên kết sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ để tao ra giá trị sản phẩm nông nghiệp có chất lượng cao nhất”.

Từ một cánh đồng xanh hơn, một quy trình sản xuất sạch hơn, đến một đơn hàng được chốt qua livestream – những thay đổi tưởng như nhỏ đang tạo nên một chuyển động lớn ở vùng ngoại thành Hà Nội. Ở đó, người nông dân không còn chỉ là người trực tiếp sản xuất ra nông sản, mà họ đang từng bước trở thành người quản lý dữ liệu, người quảng bá sản phẩm và kết nối trực tiếp với thị trường.

Vai trò của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội trong quá trình này không chỉ nằm ở định hướng sản xuất xanh, an toàn, tuần hoàn mà còn ở việc thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng chuỗi giá trị và hỗ trợ người dân thích ứng với yêu cầu mới của thị trường. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là những sản phẩm sạch hơn, mà còn là một vùng nông thôn đáng sống hơn; nơi công nghệ đồng hành cùng người nông dân, môi trường được bảo vệ và giá trị nông sản được nâng lên./.