Cùng với VietGAP, PGS, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, Hà Nội đang đẩy mạnh số hóa dữ liệu sản xuất, từng bước kiểm soát chất lượng từ đồng ruộng đến bàn ăn.

Tại vùng rau Văn Đức, xã Bát Tràng, những luống rau được tổ chức sản xuất tập trung, có nhật ký điện tử, mã nhận diện từng thửa ruộng và mã QR trên sản phẩm.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn bộ các hộ nông dân trong vùng sản xuất chuyên canh hơn 200 héc-ta của Hợp tác xã Nông nghiệp Văn Đức đã thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất điện tử. Mỗi thửa ruộng được nhận diện; thông tin về gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế, đóng gói được tích hợp vào hệ thống truy xuất. Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc HTX Văn Đức cho biết:

“Việc mà cấp cái mã vùng trồng ý là rất cần thiết, vì khi cấp được cái mã vùng trồng nó khẳng định được cái việc mà vùng trồng này nó đủ đảm bảo được cái điều kiện, các cái quy định của nhà nước cũng như là đối với các cái đối tác khách hàng. Để mà chúng ta trong quá trình sản xuất đảm bảo được các cái tiêu chí đó thì chúng ta mới xuất khẩu được các cái nông sản thực phẩm của mình đi sang các nước người ta có nhu cầu”.

Không chỉ dừng ở việc cấp mã số, Văn Đức đang chuyển sang quản lý sản xuất bằng dữ liệu. Người tiêu dùng hoặc đối tác chỉ cần quét mã QR trên sản phẩm có thể kiểm tra thông tin về vùng trồng, quy trình chăm sóc, thời điểm thu hoạch và sơ chế.

Đến nay, Hà Nội đã có hơn 3.300 cơ sở sản xuất, kinh doanh được hỗ trợ tham gia hệ thống truy xuất; khoảng 12.400 sản phẩm đã được cấp mã QR truy xuất nguồn gốc. Ông Hoàng Văn Hồng, Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng, nhiều năm qua, nông nghiệp Hà Nội luôn bắt kịp xu hướng, sản xuất ra nhiều sản phẩm có chất lượng gắn với thị trường và xuất khẩu:

“Trong giai đoạn này thì chúng ta phải nghĩ đến là sản xuất nông nghiệp tạo ra sản phẩm đa giá trị, phải sản xuất đáp ứng thị trường trong nước và thị trường quốc tế. Đối với các thị trường khó tính thì chúng ta càng phải sản xuất một cách chặt chẽ hơn, đảm bảo chất lượng tốt hơn. Người nông dân của chúng ta muốn nâng cao thu nhập, có thể làm giàu được phải hướng tới là sản xuất an toàn, sản xuất có chất lượng, sản xuất giảm chi phí đầu vào, sản xuất ra một mặt hàng nhưng phải đáp ứng được nhiều thị trường”.

Tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Di Trạch, xã Hoài Đức, câu chuyện cũng đang được thực hiện theo hướng tương tự. HTX phát triển khoảng 15 héc-ta ổi lê Đài Loan trong vùng chuyên canh, mỗi quả ổi đều được dán tem truy xuất nguồn gốc, người mua có thể kiểm tra thông tin về vùng trồng, quy trình VietGAP và các yêu cầu về an toàn thực phẩm thông qua mã QR. Nhờ minh bạch hóa quy trình, sản phẩm ổi của HTX đã vào được nhiều hệ thống siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch, với giá bán cao, ổn định. Ông Nguyễn Hữu Quang, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Di Trạch cho biết:

“Ổi của hợp tác xã thì cũng trồng cách đây được hơn chục năm, ban đầu cũng trồng diện tích nhỏ lẻ. Nhưng một thời gian thấy nó hiệu quả, đưa lại kinh tế rất tốt cho người nông dân. Anh em trong hợp tác xã cũng đã mở rộng diện tích và hiện tại bây giờ tạo ra cái thu nhập rất ổn định cho các hội viên. Hiện tại thì chúng tôi cũng đã phát triển được thương hiệu ổi của Di Trạch, được người tiêu dùng rất ưa chuộng.”

Nếu ở lĩnh vực trồng trọt, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc giúp kiểm soát sản phẩm ngay từ đồng ruộng, thì trong chăn nuôi, yêu cầu an toàn dịch bệnh đang trở thành một mắt xích quan trọng của chuỗi.

Hiện Hà Nội có 32 cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh, gồm các cơ sở nuôi gà, lợn, trâu bò, dê, vịt và đà điểu. Thành phố đồng thời đã xây dựng 4 vùng an toàn dịch bệnh động vật cấp xã.

Một mô hình đáng chú ý là Hợp tác xã Hoàng Long, với chuỗi thịt lợn được tổ chức từ chăn nuôi, giết mổ, chế biến đến phân phối.

Hiện nay, HTX đang nuôi khoảng 4.000 con lợn, cơ sở giết mổ có công suất 150 con/ngày và mỗi ngày cung ứng khoảng 2,2 tấn thịt lợn cùng sản phẩm chế biến ra thị trường. Ông Nguyễn Trọng Long, Giám đốc HTX Hoàng Long cho biết:

“Trong cái khu giết mổ chúng tôi đưa cái hệ thống diệt khuẩn bằng ion âm. Chính vì cái diệt khuẩn bằng ion âm ấy thì nó rất tốt về cái môi trường cho cả con người cũng như đảm bảo cái độ an toàn cho thực phẩm. Chúng tôi có hệ thống mổ treo và sau khi mổ xong thì chúng tôi làm đúng theo quy trình thì đưa vào để cấp mát. Thế cấp mát đủ thời gian thì chúng tôi sẽ đưa sang pha lóc, pha lóc đóng gói xong thì chúng tôi lại đưa vào để cấp mát tiếp và chờ để xuất ra”

Theo số liệu của ngành Nông nghiệp Hà Nội, thành phố hiện có khoảng 159 chuỗi liên kết an toàn thực phẩm từ sản xuất đến tiêu thụ, trong đó có những chuỗi nổi bật như rau an toàn Văn Đức, thịt Hoàng Long, bưởi Diễn Chương Mỹ, nhãn Đại Thành hay gạo Bảo Minh.

Hiện nay, Hà Nội đang rà soát, chuẩn hóa các vùng nguyên liệu có mã số vùng trồng, gắn vùng sản xuất với doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở chế biến và chuỗi tiêu thụ, kể cả xuất khẩu.

Khi các mắt xích cùng tham gia, nông sản không chỉ an toàn hơn, mà còn minh bạch hơn, có thương hiệu hơn và dễ tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao hơn. Đó cũng là hướng để Hà Nội chuyển từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ sang nông nghiệp hàng hóa, liên kết chuỗi và phát triển bền vững./.