Bên trong những khu nhà kính tại HTX dịch vụ nông nghiệp Thành Tâm, xã Sóc Sơn, Hà Nội, điều kiện nhiệt độ, ánh sáng và môi trường được kiểm soát chặt chẽ để các loại rau thủy canh phát triển ổn định. Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc HTX cho biết, sản xuất nông nghiệp theo công nghệ cao, bước đầu chi phí khá lớn, tuy vậy năng suất qua mỗi vụ có thể gấp đôi cách làm truyền thống. Đặc biệt, trước sức ép của quá trình đô thị hóa và nhu cầu của thị trường, hướng tới những sản phẩm sạch, thân thiện với môi trường thì người nông dân cũng phải thay đổi để “tồn tại”.

“Khi trồng rau thủy canh mà đạt được chất lượng thì giá thành của rau thủy canh không giống như rau truyền thống, mà giá sẽ vượt trội lên gấp 2 đến 3 lần”.

Điểm đáng chú ý của mô hình này không chỉ là quy mô nhà kính, đó là cách công nghệ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất – một vấn đề ngày càng quan trọng đối với nông nghiệp đô thị.

Còn tại xã Quốc Oai, cây nho Hạ đen đang mở ra một hướng đi khác, nhiều nông dân đã đầu tư nhà kính, cải tạo đất và áp dụng quy trình chăm sóc phù hợp để nâng cao năng suất, chất lượng quả. Theo anh Vương Đắc Lộc, một người trồng nho Hạ đen ở xã Quốc Oai cho biết; với thời tiết miền Bắc, nho Hạ đen tương đối khó trồng, tuy nhiên nhờ hệ thống nhà màng, nhà kính và áp dụng khoa học kỹ thuật, cây nho sinh trưởng, phát triển tốt. Với giá thương lái đặt hàng nho Hạ đen khoảng 130 nghìn đồng một kilogram; hiệu quả kinh tế được đánh giá cao hơn nhiều so với trồng lúa.

“Thời tiết khắc nghiệt của miền Bắc nó có nắng, ẩm và mưa nhiều nên là bệnh rất nhiều. Nhưng mà đây thì đã khắc phục bằng cái nhà màng này rồi, thì nó sẽ hạn chế được rất nhiều cái hiện tượng sâu và nấm bệnh của cái cây nho này. Nho là một trái cây mình đang muốn phục vụ tươi, và không cần phải sơ chế, không cần gì cả, đến đây du khách có hoàn toàn có thể là ăn trực tiếp. Thế nên là cái yếu tố là an toàn là trên hết. Tất cả ở đây là dùng cái biện pháp là một là cái kỹ thuật là làm nhà màng này, hai nữa là các chế phẩm đây thì mình dùng toàn bộ là chế phẩm sinh học và cách ly theo cái khuyến cáo của nhà sản xuất, thì nó để nó an toàn vì mình ăn đây là là ăn trực tiếp mà”.

Không chỉ có hoa và cây ăn quả, công nghệ cao đang được đưa vào nhiều lĩnh vực sản xuất khác của Hà Nội, từ rau an toàn, chăn nuôi, thủy sản đến cơ giới hóa và truy xuất nguồn gốc. Đến tháng 9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết toàn thành phố có 406 mô hình nông nghiệp đa giá trị; giá trị sản phẩm từ các mô hình này chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp. Trong khi đó, ngành Nông nghiệp Hà Nội đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng từ 3,6% trở lên, với tổng giá trị sản xuất toàn ngành theo giá thực tế khoảng gần 72 tỷ đồng. Ông Tạ Văn Tường, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho rằng; công nghệ cao không còn được nhìn đơn thuần là những hệ thống máy móc đắt tiền, điều quan trọng hơn là công nghệ phải tạo ra năng suất, chất lượng, thị trường và giá trị gia tăng, chính vì vậy, việc thay đổi phương thức sản xuất là xu hướng tất yếu.

“Chúng ta cần thay đổi phương thức sản xuất và cách thức tổ chức chuỗi giá trị nông sản, từ việc sử dụng hiệu quả hơn đất đai, nguồn nước, năng lượng và vật tư đầu vào, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, đến nâng cao năng lực bảo quản, sơ chế, chế biến, giảm tổn thất sau thu hoạch, tận dụng và tái sử dụng phụ phẩm, giảm chất thải, giảm phát thải, phát sinh rác thải nhựa và nâng cao giá trị của từng sản phẩm nông nghiệp. Việc nghiên cứu sử dụng các loại bao bì thân thiện với môi trường có khả năng tái sử dụng, tái chế hoặc phân hủy phù hợp, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm, chất lượng và hiệu quả kinh tế sẽ góp phần giảm áp lực lên môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Hơn thế nữa, sản phẩm được dán nhãn xanh cũng là một cách để tăng giá trị cho sản phẩm theo yêu cầu của người tiêu dùng lựa chọn. Nội dung này thì đây là một xu thế trên thế giới mà chúng ta cần tuyên truyền cho người tiêu dùng thay đổi và lựa chọn với những cái sản phẩm bao bì thân thiện môi trường và những sản phẩm xanh”.

Từ những nhà kính trồng rau thủy canh ở Sóc Sơn, vườn nho Hạ đen ở Quốc Oai đến các vùng rau ứng dụng công nghệ cao, một diện mạo mới của nông nghiệp Hà Nội đang hình thành. Ở đó, công nghệ không phải đích đến, đích đến là năng suất cao hơn, sản phẩm an toàn hơn, thị trường rộng hơn và thu nhập tốt hơn cho người sản xuất.

Đặc biệt, khi sản xuất được kết nối với chế biến, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, du lịch trải nghiệm và bảo vệ môi trường, một diện tích đất có thể tạo ra nhiều giá trị hơn. Đó cũng là hướng chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, để nông nghiệp Thủ đô phát triển theo hướng xanh, công nghệ cao, tuần hoàn và đa giá trị./.