Điểm nhấn của chương trình là triển lãm ảnh “Sen trong đá”, giới thiệu chân dung và câu chuyện của 25 nữ tù chính trị qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đó là những con người với những số phận, hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng chung lòng yêu nước, sự kiên trung và ý chí vượt lên những năm tháng khắc nghiệt.

    Mỗi cái tên như Hoàng Thị Ái, Nguyễn Thị Thập, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thị Định, Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Bình, Võ Thị Sáu, Trương Mỹ Hoa… là một câu chuyện về cuộc đời, sự lựa chọn và những năm tháng bị giam cầm của các nữ anh hùng dân tộc.     

     Tên gọi “Sen trong đá” mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Hoa sen vốn biểu trưng cho vẻ đẹp thanh khiết; còn đá gợi sự khắc nghiệt, cứng rắn. Trong sự tương phản ấy là hình ảnh những người phụ nữ dù phải sống trong hoàn cảnh khắc nghiệt vẫn giữ được phẩm chất, niềm tin và khí tiết của mình.

      Theo bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, kiêm Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, điều quan trọng của triển lãm không chỉ nằm ở việc giới thiệu những nhân vật lịch sử, mà còn là tạo ra sự kết nối giữa những câu chuyện của quá khứ với thế hệ trẻ hôm nay: “Triển lãm “Sen trong đá” nói về các tù chính trị bị giam ở các nhà tù trên khắp đất nước Việt Nam, thể hiện sự kiên trung bất khuất với những niềm tin sắt son vào Đảng, vào Bác. Dù ở trong ngục tù nhưng các bà, các mẹ, các chị vẫn kiên cường đấu tranh, giữ vững khí tiết cách mạng. Tôi nghĩ rằng, câu chuyện khi được truyền tải cho thế hệ trẻ, đặc biệt là học sinh ngày nay ở các trường học sẽ giúp các con thêm yêu lịch sử nước nhà, phát huy lịch sử truyền thống anh hùng bất khuất, trung hậu đảm đang của phụ nữ thế hệ trước, để tiếp bước trong thế hệ hôm nay.”     

      Triển lãm từng được tổ chức tại Bảo tàng Côn Đảo vào tháng 5 năm nay. Lần này, khi đến với một ngôi trường, những câu chuyện lịch sử tiếp tục có thêm không gian để được kể theo cách gần gũi hơn với thế hệ trẻ. Với Trường THCS Ngô Sỹ Liên, đưa học sinh trực tiếp tìm hiểu và trải nghiệm lịch sử cũng là một cách cụ thể hóa hoạt động giáo dục ngoài lớp học.

      Ông Vũ Tiến Thịnh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Sỹ Liên cho biết: “Thông qua hoạt động này, điều thầy và trò trường THCS Ngô Sỹ Liên hướng tới là các em được hiểu hơn về lịch sử, biết trân quý giá trị lịch sử, thành quả mà ông cha ta đã dày công tạo dựng và ý thức được trách nhiệm của những người trẻ. Những người sẽ viết tiếp câu chuyện xây dựng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Với chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhà trường nhấn mạnh đến chương trình giáo dục địa phương và hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp của học sinh. Một trong số đó, chúng tôi thường xuyên kết hợp với các bảo tàng để tổ chức cho các em học sinh tham quan, học tập như Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Quân sự và những địa điểm trên địa bàn thành phố để thông qua các hoạt động đó, các con học được nhiều kiến thức.”   

     Không chỉ tham quan triển lãm, học sinh còn trực tiếp trở thành những người kể chuyện. Qua hoạt động sân khấu hóa, các em hóa thân vào những nhân vật lịch sử, tự tìm hiểu về cuộc đời, hoàn cảnh và những lựa chọn của các thế hệ đi trước.

    Với em Nguyễn Ngọc Lam Giang, học sinh lớp 8, việc hóa thân thành nữ anh hùng Hoàng Ngân giúp em có cách tiếp cận khác với nhân vật mà mình từng biết qua những trang sử: “Con rất xúc động trước tấm gương của nữ anh hùng Hoàng Ngân, vì vậy con tự nhủ khi đóng nhân vật này, chắc chắn phải truyền tải được tấm lòng yêu nước, ý chí kiên cường không khuất phục trước giặc của nữ anh hùng Hoàng Ngân. Con nghĩ đây là một cách truyền tải sinh động, chân thực để các bạn hiểu hơn hoàn cảnh, cũng như cuộc sống gian khổ thời đó, để mình không ngừng cố gắng học tập, rèn luyện cống hiến cho Tổ quốc.”    

    Còn với em Đặng Trần Châu Lương, những câu chuyện về các nữ tù chính trị đã tiếp thêm động lực để em nhìn nhận trách nhiệm của mình hôm nay: “Con rất tự hào và xúc động khi được xem và tìm hiểu câu chuyện của những người phụ nữ đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến của đất nước. Con học được rất nhiều bài học và cũng có thêm nhiều động lực để tiếp tục học tập và rèn luyện, để cống hiến cho đất nước trong tương lai. Con mong sẽ có thêm nhiều sự kiện tương tự như thế này để chúng con có thêm kiến thức và trải nghiệm.”    

       Triển lãm “Sen trong đá” tiếp tục phục vụ học sinh từ nay đến ngày 8/10 tại Trường THCS Ngô Sỹ Liên, số 27 Hàm Long, phường Cửa Nam, Hà Nội.

                                                                                                                       Thuỷ Tiên/VOV1