Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 vừa bế mạc tại Hồng Kông, Trung Quốc, với những đồng thuận quan trọng về phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô, tăng cường hợp tác tài chính và thúc đẩy hội nhập khu vực. Tại Hội nghị, Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ trì Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027 mở ra cơ hội để thúc đẩy những ưu tiên tài chính gắn với các động lực tăng trưởng mới.

Để phân tích ý nghĩa của những kết quả của Hội nghị và các ưu tiên Việt Nam đề xuất, Phóng viên VOV1 có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng, nguyên Giám đốc R&D, Viện Kinh tế và Quản lý Thành phố Hồ Chí Minh.

PV: Thưa ông, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 đã đạt được ba đồng thuận quan trọng, gồm tăng cường phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô, thúc đẩy hợp tác kinh tế - tài chính và làm sâu sắc hội nhập khu vực. Những kết quả này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định?

Chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng: Theo tôi, Hội nghị lần này có ba ý nghĩa lớn.

Thứ nhất là tăng cường phối hợp chính sách. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, hợp tác tài chính giúp các nền kinh tế APEC nâng cao khả năng ứng phó với rủi ro và củng cố niềm tin thị trường. Mỗi nền kinh tế có chính sách và ưu tiên riêng, nhưng điều quan trọng là phải tìm được tiếng nói chung và tăng cường phối hợp.

Thứ hai là thúc đẩy những động lực tăng trưởng mới thông qua huy động và sử dụng nguồn lực tài chính hiệu quả. Vấn đề không chỉ là có nguồn vốn, mà phải bảo đảm dòng vốn được đưa đến đúng địa chỉ, tạo ra giá trị thực chất. Các lĩnh vực như phát triển tài chính, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cần được ưu tiên.

Thứ ba là khả năng chuyển hóa các cam kết thành kết quả cụ thể. Hợp tác quốc tế không thể chỉ dừng lại ở những tuyên bố hay đề xuất. Thành công của Hội nghị phải được đánh giá bằng những kết quả thực tế mà các nền kinh tế tạo ra sau Hội nghị.

PV: Hội nghị đã thông qua Tuyên bố chung của các Bộ trưởng Tài chính APEC năm 2026 và Tuyên bố chính sách về tài trợ cơ sở hạ tầng số tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo ông, Việt Nam cần cụ thể hóa những định hướng này như thế nào?

Chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng: Theo tôi, có ba vấn đề Việt Nam cần quan tâm.

Thứ nhất là nâng cao chất lượng chi tiêu công. Không chỉ quan tâm ngân sách được chi bao nhiêu, mà quan trọng hơn là mỗi đồng vốn công tạo ra bao nhiêu giá trị gia tăng, đóng góp thế nào cho năng suất và lợi ích xã hội.

Thứ hai là kết hợp hiệu quả các nguồn vốn. Ngân sách nhà nước giữ vai trò nền tảng và dẫn dắt, nhưng để đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng lớn, cần huy động thêm nguồn lực tư nhân và các hình thức hợp tác công - tư. Điều quan trọng là xây dựng cơ chế phù hợp, phân bổ hợp lý rủi ro và lợi ích.

Thứ ba là xác định hạ tầng số như một loại hạ tầng thiết yếu. Đầu tư công nghệ phải đi cùng hoàn thiện thể chế về dữ liệu, bảo đảm an ninh mạng và nâng cao năng lực sử dụng công nghệ của người dân, doanh nghiệp.

Tóm lại, chính sách tốt không chỉ dừng ở việc phân bổ nguồn lực, mà phải tạo ra năng lực phát triển mới cho nền kinh tế.

PV: Trong bốn chủ đề ưu tiên của Việt Nam, củng cố thị trường vốn để khơi thông nguồn vốn tư nhân cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo được đặt lên hàng đầu. Vì sao đây là vấn đề quan trọng?

Chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng: Huy động vốn là vấn đề rất quan trọng khi nhu cầu đầu tư cho phát triển ngày càng lớn. Trước hết cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn. Bên cạnh tín dụng ngân hàng phải phát triển thị trường cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư mạo hiểm, các hình thức góp vốn và hợp tác công - tư.

Thứ hai là nâng cao tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Nhà đầu tư chỉ sẵn sàng bỏ vốn khi họ tin tưởng vào môi trường kinh doanh, khả năng thực hiện cam kết và triển vọng hiệu quả của dự án.

Thứ ba là xây dựng hệ sinh thái kết nối vốn với ý tưởng và công nghệ. Doanh nghiệp không chỉ cần vốn mà còn cần hỗ trợ về quản trị, năng lực tài chính và khả năng chứng minh triển vọng kinh doanh.

Muốn đổi mới sáng tạo phát triển mạnh, nền kinh tế phải có một thị trường vốn đủ sâu để tài trợ cho những ý tưởng tốt và dự án hiệu quả, chứ không chỉ tập trung vào các doanh nghiệp có sẵn tài sản thế chấp.

PV: Với Việt Nam, cần làm gì để thị trường vốn thực sự trở thành kênh huy động nguồn lực trung và dài hạn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng?

Chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng: Trước hết cần củng cố nền tảng thể chế và kỷ luật thị trường, bảo đảm chất lượng công bố thông tin, nâng cao quản trị doanh nghiệp và thực hiện nghiêm các cam kết giữa nhà đầu tư với bên sử dụng vốn.

Thứ hai, cần phát triển đa dạng các nguồn vốn dài hạn. Bên cạnh thị trường chứng khoán, cần tiếp tục thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, sử dụng hiệu quả các nguồn vốn hỗ trợ phát triển và mở rộng những hình thức huy động vốn phù hợp.

Thứ ba, cần phát triển hệ thống dữ liệu minh bạch, đáng tin cậy để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn công bằng hơn.

Khi những điều kiện này được cải thiện, thị trường vốn mới có thể phát triển ổn định, mở rộng quy mô và thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng dài hạn.

PV: Xin cảm ơn ông!

(Còn nữa)

Thanh Trường