Vấn đề đặt ra là làm thế nào để hai bên cụ thể hóa khuôn khổ quan hệ mới, tăng cường kết nối doanh nghiệp và đưa các cơ hội hợp tác trở thành những kết quả thiết thực. Nhân chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam vừa qua của Bộ trưởng Ngoại thương và Phát triển Phần Lan Ville Tavio, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn Bộ trưởng về nội dung này. 

 PV: Thưa Bộ trưởng, Việt Nam và Phần Lan đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào tháng 10/2025. Vậy theo Bộ trưởng, hai nước cần ưu tiên những lĩnh vực và giải pháp hợp tác nào để hiện thực hóa khuôn khổ quan hệ mới?

 Bộ trưởng Ville Tavio: Phần Lan và Việt Nam có mối quan hệ hợp tác lâu đời, bắt đầu từ những năm 1970 với các dự án trong lĩnh vực quản lý nguồn nước và năng lượng tại Việt Nam. Qua nhiều thập kỷ, quan hệ hai nước đã không ngừng phát triển, từng bước mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là về thương mại và đầu tư. Hiện nay, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Phần Lan tại Đông Nam Á, với kim ngạch thương mại song phương và tổng vốn đầu tư của Phần Lan tại Việt Nam đều vượt 1 tỷ USD. Đây là những kết quả tích cực, phản ánh nền tảng quan hệ bền chặt và tiềm năng hợp tác rộng mở giữa hai nước, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp trong việc thúc đẩy quan hệ song phương.

Hiện nay, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch hành động cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế, đồng thời tăng cường các hoạt động kết nối doanh nghiệp hai nước. Bộ Ngoại giao Phần Lan sẽ nỗ lực tạo điều kiện để ngày càng nhiều doanh nghiệp Phần Lan tìm hiểu, đầu tư tại Việt Nam, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Phần Lan. Hai nước có nền tảng quan hệ hữu nghị lâu đời và hoạt động thương mại song phương đang phát triển tích cực. Đây là cơ sở thuận lợi để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác, khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của mỗi thị trường.

PV: Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng và chuyển dịch năng lượng xanh. Với thế mạnh về công nghệ và kinh nghiệm phát triển bền vững, Phần Lan có thể chia sẻ những giải pháp cụ thể nào để hỗ trợ Việt Nam trong các lĩnh vực này, thưa Bộ trưởng?

 Bộ trưởng Ville Tavio: Phần Lan hiện là một trong những quốc gia đi đầu thế giới về hệ sinh thái điện toán lượng tử, đồng thời có nhiều giải pháp hiệu quả trong cung cấp và tối ưu hóa năng lượng cho các trung tâm dữ liệu. Đây cũng là những lĩnh vực mà hai nước có nhiều tiềm năng hợp tác, nhất là trong bối cảnh nhu cầu phát triển trung tâm dữ liệu ngày càng gia tăng.

Bên cạnh lĩnh vực công nghệ cao, Phần Lan cũng có nhiều kinh nghiệm và giải pháp có thể chia sẻ với Việt Nam trong quản lý tài nguyên nước, xử lý chất thải và phát triển năng lượng sạch. Trong bối cảnh các đô thị Việt Nam phát triển nhanh chóng, nhu cầu về những giải pháp quản lý chất thải hiệu quả và bền vững ngày càng trở nên cấp thiết. Với thế mạnh lâu năm trong quản lý tài nguyên nước, Phần Lan có thể đóng góp thiết thực vào quá trình này. Đặc biệt, hơn 95% sản lượng điện của Phần Lan hiện nay đến từ các nguồn không sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tạo cơ sở để hai nước thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng sạch và chuyển đổi xanh.

Ngoài ra, Phần Lan còn sở hữu công nghệ dự báo thời tiết tiên tiến, có thể mang lại nhiều giá trị cho hoạt động hàng hải và hàng không, đặc biệt là tại các cảng biển và sân bay. Phần Lan cũng có thế mạnh lâu năm trong lĩnh vực cảng thông minh và công nghệ cần trục, mở ra nhiều cơ hội hợp tác với Việt Nam trong phát triển hạ tầng và nâng cao hiệu quả vận hành.

PV: Bên cạnh việc mở rộng các lĩnh vực hợp tác, việc tháo gỡ khó khăn và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp cũng có ý nghĩa quan trọng. Vậy theo Bộ trưởng, hai nước cần làm gì để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, tìm kiếm đối tác và thúc đẩy các hoạt động đầu tư, kinh doanh song phương trong thời gian tới?

Bộ trưởng Ville Tavio: Tôi cho rằng, các doanh nghiệp khi mở rộng hoạt động ra thị trường nước ngoài đều phải đối mặt với những thách thức tương tự, từ việc tìm kiếm nguồn tài chính, lựa chọn đối tác phù hợp đến tìm hiểu hệ thống pháp luật và môi trường kinh doanh tại nước sở tại. Chính phủ hai nước có thể hỗ trợ doanh nghiệp thông qua việc tăng cường kết nối, cung cấp thông tin thị trường và giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các quy định pháp lý cũng như môi trường kinh doanh của mỗi bên. Bên cạnh đó, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lập khuôn khổ thương mại ổn định, minh bạch và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hai nước.

Phần Lan hiện có nhiều chính sách khuyến khích doanh nghiệp tìm hiểu và mở rộng hoạt động tại thị trường Việt Nam. Với tốc độ tăng trưởng và tiềm năng phát triển lớn, Việt Nam là thị trường tiềm năng đối với doanh nghiệp Phần Lan. Chúng tôi mong muốn tiếp tục đưa thêm nhiều đoàn doanh nghiệp Phần Lan sang Việt Nam, giúp họ trực tiếp tìm hiểu môi trường kinh doanh, gặp gỡ đối tác và nắm bắt các cơ hội hợp tác. Đồng thời, chúng tôi cũng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu thị trường Phần Lan. Với nền tảng quan hệ tốt đẹp và những cơ hội hợp tác còn rộng mở, chúng tôi kỳ vọng thương mại và đầu tư giữa hai nước sẽ tiếp tục phát triển tích cực trong thời gian tới.

Vâng, xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng về cuộc phỏng vấn này!