9 tháng đầu năm 2026, GRDP của Đồng Nai tăng 10,01% so với cùng kỳ. Mức tăng trưởng hai con số cho thấy nền kinh tế địa phương đang có sức bật đáng kể. Nhưng phía sau con số 10,01% là một câu hỏi lớn hơn: động lực nào sẽ giúp Đồng Nai duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong năm nay và những năm tiếp theo?

Bởi khi mục tiêu tăng trưởng được đặt ở mức 10% mỗi năm, việc mở rộng quy mô đơn thuần sẽ không còn đủ. Đồng Nai phải tính toán lại cách sử dụng nguồn lực, thu hút đầu tư và tạo thêm giá trị từ không gian phát triển mới.

Từ mở rộng không gian đến nâng giá trị tăng trưởng

Sân bay Long Thành, hệ thống cao tốc, các tuyến đường liên kết liên vùng, cùng sự phát triển của công nghiệp, logistics và đô thị đang mở ra những không gian tăng trưởng mới cho Đồng Nai.

Trong đó, đầu tư hạ tầng được xem là một trong những điều kiện quan trọng để tạo thêm dư địa phát triển và kết nối các khu vực kinh tế.

Để tạo thêm dư địa cho tăng trưởng, Đồng Nai đang tập trung nguồn lực cho các công trình hạ tầng trọng điểm, đồng thời yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công và đang ưu tiên nguồn lực cho các dự án tạo động lực phát triển. Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP Đồng Nai, cho biết:

“Đối với các xã phường trong 9 tháng đầu năm mà không giải ngân trên 50% thì sẽ cân đối điều hoà nguồn vốn. Các xã phường chưa có chuyển biến tích cực trong giải ngân đầu tư công thì thành phố sẽ cắt ngay. Chúng tôi quyết liệt tập trung nguồn vốn cho các dự án trọng điểm và tập trung nguồn lực kể cả giải phóng mặt bằng cho tuyến Metro.”

Những dự án giao thông lớn không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, mà còn được kỳ vọng mở rộng khả năng kết nối giữa các trung tâm sản xuất, đô thị, dịch vụ và các đầu mối giao thông.

Tuy nhiên, mở rộng không gian phát triển mới chỉ là điều kiện cần. Với mục tiêu tăng trưởng cao, vấn đề quan trọng hơn là làm sao để mỗi nguồn lực được sử dụng hiệu quả và tạo ra giá trị lớn hơn. Đất đai là một ví dụ.

Theo chuyên gia quy hoạch Lê Thanh Hoà, khi đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc sử dụng đất cũng cần được nhìn từ hiệu quả kinh tế mà từng loại hình sử dụng có thể tạo ra.

“Chẳng hạn như đất nông nghiệp, hiệu suất sử dụng rất là thấp thì bây giờ chúng ta điều chỉnh một loại hình nào đó để tăng tỷ suất, tăng hiệu suất lợi nhuận của loại đất đó lên. Đó là vấn đề nhà đầu tư cần và từ đó mới quy hoạch các ngành.”

Từ cách tiếp cận này, quy hoạch đất đai không chỉ là câu chuyện phân bổ bao nhiêu diện tích cho từng loại hình, mà còn phải tính đến khả năng tạo ra giá trị từ nguồn lực đất đai.

Nói cách khác, khi không gian phát triển được mở rộng, Đồng Nai cũng phải tính toán để mỗi khu vực, mỗi loại đất và mỗi dự án đóng góp hiệu quả hơn cho tăng trưởng. Đây cũng là yêu cầu đặt ra khi địa phương bước vào một giai đoạn phát triển mới, với những mô hình sản xuất, dịch vụ và không gian kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn.

Muốn tăng trưởng nhanh, phải thay đổi cách thu hút nguồn lực

Nhưng quy hoạch hiệu quả và nguồn lực được sử dụng tốt vẫn chưa đủ. Muốn tạo ra những động lực tăng trưởng mới, Đồng Nai còn phải tạo được sức hấp dẫn đối với các dòng vốn đầu tư quy mô lớn.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, cạnh tranh đầu tư ngày càng đòi hỏi những cơ chế khác biệt, thay vì chỉ dựa vào lợi thế về đất đai hay các khu công nghiệp truyền thống.

Nói về yêu cầu này, ông Trần Thoang, Giám đốc Công ty CT - Strategies Việt Nam cho rằng, với những mô hình mới như Khu thương mại tự do Long Thành, Đồng Nai cần có cơ chế đủ sức cạnh tranh để tạo niềm tin đối với những nhà đầu tư sẵn sàng cam kết nguồn vốn lớn:

“Đồng Nai sẽ thắng là nhờ địa phương có cơ chế chính sách vượt trội, còn nếu cứ loay hoay Khu công nghiệp, Khu kinh tế cửa khẩu… thì sẽ khó. Do vậy, Đồng Nai phải định vị lại, nếu làm Khu thương mại tự do đúng chuẩn mực quốc tế thì sẽ thu hút mạnh đầu tư và kinh tế đạt tăng trưởng 2 con số.”

Ý kiến từ doanh nghiệp cho thấy, thu hút đầu tư trong giai đoạn mới không chỉ là tìm thêm dự án, mà còn là tìm những mô hình có khả năng tạo giá trị lớn hơn và tạo sức lan tỏa cho nền kinh tế.

Ở một góc nhìn khác, ông Trần Đại Nghĩa, chuyên gia tư vấn chính sách và pháp lý cho rằng, dòng vốn FDI thế hệ mới ngày càng quan tâm đến các tiêu chuẩn xanh, cũng như những mô hình khu công nghiệp sinh thái, xanh và thông minh. Theo ông, hoàn thiện chính sách và hành lang pháp lý là một trong những yếu tố để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư.

“Tại Điều 28 trong Luật Đầu tư 2025 về thủ tục đầu tư đặc biệt mới chỉ áp dụng cho dự án trong khu công nghiệp thôi, còn dự án hạ tầng khu công nghiệp thì chưa có cơ sở pháp lý để triển khai. Vì vậy, nếu áp dụng theo quy định về thủ tục đầu tư đặc biệt cho dự án hạ tầng khu công nghiệp thì chúng ta nên áp dụng theo quy chuẩn chéo để có thể phê duyệt luôn đối với vấn đề đó.”

Từ góc nhìn pháp lý, câu chuyện chuyển đổi mô hình khu công nghiệp cho thấy một yêu cầu lớn hơn đối với môi trường đầu tư: chính sách phải đủ rõ và hành lang pháp lý phải theo kịp những mô hình phát triển mới.

Bởi với dòng vốn FDI thế hệ mới, tiêu chuẩn môi trường, công nghệ, hạ tầng và khả năng triển khai dự án đang ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư.

Từ góc nhìn doanh nghiệp và chuyên gia, sức hấp dẫn của một địa phương vì thế không chỉ nằm ở hạ tầng hay quỹ đất, mà còn ở cơ chế chính sách và niềm tin vào môi trường đầu tư.

Và để những lợi thế về hạ tầng, quy hoạch và các mô hình đầu tư mới thực sự chuyển thành dòng vốn và dự án cụ thể, cải cách thủ tục hành chính cũng được Đồng Nai xác định là một khâu quan trọng.

Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai cho biết:

“Chúng tôi sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư để làm sao nhà đầu tư đến Đồng Nai và đặt niềm tin vào chúng ta. Do đó, tới đây thủ tục đầu tư, môi trường đầu tư Đồng Nai chúng tôi sẽ đẩy mạnh trong thời gian tới.”

9 tháng đầu năm, Đồng Nai đã đạt mức tăng trưởng 10,01%. Nhưng duy trì được tốc độ này trong dài hạn thì phải không ngừng nỗ lực hơn nữa.

Khi dư địa phát triển đang được mở rộng bởi hạ tầng, sân bay Long Thành, công nghiệp, logistics và đô thị, yêu cầu đặt ra không chỉ là khai thác thêm các lợi thế sẵn có, mà phải tạo ra giá trị cao hơn từ mỗi nguồn lực.

Tăng trưởng 10% trở lên vì thế không chỉ là một con số cần đạt được. Đó còn là bài toán về cách Đồng Nai tổ chức lại không gian phát triển, sử dụng hiệu quả nguồn lực, thu hút dòng vốn có chất lượng và xây dựng một môi trường đủ sức tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư.

Để “cỗ máy” tăng trưởng chạy nhanh và bền hơn, Đồng Nai không chỉ cần thêm động lực, mà còn phải thay đổi cách vận hành chính cỗ máy đó./.

Lưu Sơn/VOV TPHCM