Mức án nghiêm khắc cho những người đứng đầu

Theo bản án vừa được tuyên, bị cáo Bùi Thế Hùng (65 tuổi, cựu Viện trưởng Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, giai đoạn 2016 – 4/2022) bị tuyên phạt tổng cộng 19 năm 6 tháng tù cho 3 tội danh: 17 năm tù về tội "Nhận hối lộ", 1 năm 6 tháng tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" và 1 năm tù về tội "Môi giới hối lộ".

Bị cáo Lê Văn Hùng (55 tuổi, người kế nhiệm chức Viện trưởng Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, giai đoạn 5/2022 – 6/2024) bị tuyên phạt 18 năm tù về tội "Nhận hối lộ".

Mức án Hội đồng xét xử (HĐXX) áp dụng cho cả hai cựu Viện trưởng đều cao hơn mức đề nghị của VKS trước đó (VKS đề nghị Bùi Thế Hùng từ 16 năm 6 tháng đến 17 năm 9 tháng tù; Lê Văn Hùng từ 15 năm 6 tháng đến 16 năm tù).

Đối với bị cáo Trần Văn Thành (61 tuổi, cựu Giám đốc Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên), HĐXX tuyên phạt 4 năm tù về tội "Nhận hối lộ", nằm trong khung đề nghị 3 – 4 năm tù của VKS.

39 bị cáo còn lại nhận mức án từ 2 năm tù treo đến 8 năm tù giam.

Trong đó, có bị cáo được tuyên mức án bằng thời gian tạm giam và được trả tự do tại tòa; một số người từng bị xét xử trong các vụ án khác được tổng hợp hình phạt chung.

Ban hành 26 kết luận giám định sai sự thật 

Bản án xác định, từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2024, các bị cáo đã 29 lần thực hiện hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm sai lệch hồ sơ, kết luận giám định pháp y tâm thần tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên.

Hành vi sai phạm của các bị cáo đã dẫn đến việc ban hành 26 kết luận giám định sai sự thật, lập 3 hồ sơ bệnh án giả mạo và chuyển khoa điều trị bắt buộc cho 1 trường hợp không đúng quy định. Số tiền hối lộ liên quan ở mỗi trường hợp dao động từ 20 triệu đồng đến 2 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong số 3 trường hợp hồ sơ bệnh án tâm thần bị làm giả, có Võ Thị Thanh Mai (vợ của Nguyễn Thái Luyện, Chủ tịch Tập đoàn Địa ốc Alibaba).

Cụ thể về số tiền hưởng lợi của các cựu lãnh đạo như sau: Bùi Thế Hùng, tham gia 18 hội đồng giám định, nhận hối lộ hơn 1,2 tỷ đồng (hưởng lợi cá nhân 270 triệu đồng) và môi giới hối lộ 250 triệu đồng.

Lê Văn Hùng, nhận hối lộ hơn 1,8 tỷ đồng, tham gia 17 hội đồng giám định để ban hành 17 kết luận sai sự thật, hưởng lợi cá nhân 568 triệu đồng.

Trần Văn Thành, nhận hối lộ trong 3 vụ với tổng số tiền 330 triệu đồng, hưởng lợi cá nhân 278 triệu đồng.

Lợi dụng chính sách nhân đạo để trục lợi cá nhân

HĐXX nhận định, các bị cáo đều có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, nhận thức rõ việc đưa, nhận, môi giới hối lộ và ban hành kết luận sai sự thật là vi phạm pháp luật nhưng vẫn bất chấp thực hiện vì động cơ vụ lợi.

Hành vi này đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm tính đúng đắn, minh bạch của hoạt động giám định, làm giảm uy tín của ngành y tế và ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử của các cơ quan tố tụng.

Kết luận giám định pháp y tâm thần là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự hoặc áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Việc cố ý làm sai lệch hồ sơ vì mục đích cá nhân là hành vi lợi dụng chính sách nhân đạo của Nhà nước, có thể dẫn đến hậu quả bỏ lọt tội phạm hoặc gây oan sai trong quá trình tố tụng.

Dù đánh giá đây là vụ án đồng phạm giản đơn (các bị cáo không bàn bạc, cấu kết chặt chẽ hay phân công nhiệm vụ cụ thể mà chủ yếu tiếp nhận ý chí của nhau để thực hiện hành vi phạm tội), HĐXX khẳng định ba người đứng đầu gồm Bùi Thế Hùng, Lê Văn Hùng và Trần Văn Thành có vai trò, trách nhiệm cao hơn các bị cáo khác, do đó cần áp dụng mức án thật nghiêm khắc để răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung./.

Thiên Lý/VOV TP.HCM