Việc thành lập Chi hội Phẫu thuật Chuyển hóa và Béo phì Việt Nam được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển chuyên ngành phẫu thuật chuyển hóa tại Việt Nam. Chi hội sẽ là diễn đàn kết nối đội ngũ chuyên gia, thúc đẩy hợp tác chuyên môn, nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực và cập nhật các kỹ thuật điều trị tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh béo phì.

Tại Đại hội, các đại biểu đã thông qua phương hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026 – 2031, đồng thời ra mắt Ban Chấp hành Chi hội nhiệm kỳ đầu tiên. GS.TS Trần Bình Giang, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật Nội soi Việt Nam, được tín nhiệm giữ cương vị Chủ tịch Chi hội Phẫu thuật Chuyển hóa và Béo phì Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Trần Bình Giang cho biết tình trạng thừa cân, béo phì tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, thậm chí thuộc nhóm có tốc độ tăng cao nhất khu vực châu Á. Không chỉ xuất hiện ở người trung niên như trước đây, bệnh lý này đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt và lan rộng ở nhiều nhóm nghề nghiệp, từ nhân viên văn phòng đến lao động phổ thông hay tài xế công nghệ, chủ yếu do lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều năng lượng và áp lực cuộc sống.

Theo GS.TS Trần Bình Giang, cùng với sự gia tăng của bệnh béo phì là sự phổ biến của nhiều phương pháp giảm cân cực đoan trên mạng xã hội như cắt bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc loại trừ một nhóm thực phẩm. Tuy nhiên, phần lớn những chế độ ăn này thiếu cơ sở khoa học và khó mang lại hiệu quả bền vững.

Ông nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi của giảm cân là năng lượng tiêu hao phải lớn hơn năng lượng nạp vào. Trong đó, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định, còn luyện tập thể chất giúp nâng cao sức khỏe tim mạch, hệ cơ xương khớp và cải thiện thể lực. Một chế độ ăn khoa học cần bảo đảm đầy đủ các nhóm chất gồm tinh bột, đạm và chất béo, đồng thời tăng cường rau xanh, trái cây cùng các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất. Mục tiêu là giảm tổng năng lượng đưa vào cơ thể thay vì loại bỏ hoàn toàn bất kỳ nhóm chất dinh dưỡng nào.

Các chuyên gia cũng khẳng định điều trị béo phì là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và thay đổi lối sống bền vững. Những giải pháp giảm cân cấp tốc thường không mang lại hiệu quả lâu dài, thậm chí có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là vai trò của phẫu thuật trong điều trị béo phì. Theo các chuyên gia, phẫu thuật không phải là giải pháp dành cho tất cả người bệnh mà chỉ được chỉ định đối với những trường hợp đạt tiêu chuẩn về chỉ số BMI, béo phì gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hoặc thất bại với các phương pháp điều trị nội khoa.

TS.BS Bùi Thanh Phúc cho biết phẫu thuật điều trị béo phì không nhằm mục đích thẩm mỹ. Những trường hợp chỉ mong muốn giảm vài kilogram để cải thiện ngoại hình sẽ không được chỉ định. Bên cạnh đó, người bệnh cần được đánh giá toàn diện trước phẫu thuật nhằm bảo đảm an toàn, đặc biệt với các trường hợp quá trẻ, quá cao tuổi hoặc mắc bệnh lý nội khoa nặng.

Theo GS.TS Trần Bình Giang, các kỹ thuật hiện đại như cắt vạt dạ dày hay nối tắt dạ dày không chỉ giúp giảm dung tích dạ dày mà còn tác động đến cơ chế điều hòa cảm giác đói, hỗ trợ giảm cân hiệu quả và bền vững. Quan trọng hơn, điều trị béo phì còn góp phần cải thiện nhiều rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh lý liên quan, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Ngay sau Đại hội, Hội thảo khoa học "Phẫu thuật béo phì trong chiến lược điều trị đa mô thức" đã diễn ra với nhiều báo cáo chuyên sâu từ các chuyên gia trong và ngoài nước. Các tham luận tập trung cập nhật những tiến bộ mới trong phẫu thuật chuyển hóa, chia sẻ kinh nghiệm điều trị và nhấn mạnh vai trò phối hợp đa chuyên ngành giữa ngoại khoa, nội tiết, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và các chuyên khoa liên quan. Đây được xem là hướng tiếp cận toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và kiểm soát bệnh béo phì trong bối cảnh tỷ lệ mắc bệnh ngày càng gia tăng tại Việt Nam./.