Kỳ 3: Bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa phía Nam Tổ quốc

Ngày 6 tháng 7 năm 1981, Hạm đội 171 được đổi tên và phiên hiệu thành Lữ đoàn 171 Hải quân. Bước vào thời kỳ mới, đơn vị được giao nhiệm vụ bảo vệ vùng biển, đảo và các hoạt động khai thác dầu khí trên thềm lục địa phía Nam, một nhiệm vụ mới, lâu dài và hết sức phức tạp.

Từ những năm cuối thập niên 80, tình hình trên Biển Đông diễn biến phức tạp. Các hoạt động tranh chấp chủ quyền ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 171 luôn có mặt ở những khu vực trọng điểm, kiên trì bám biển, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Đặc biệt, cuối năm 1988, Lữ đoàn được giao nhiệm vụ bảo vệ thềm lục địa phía Nam để xây dựng Cụm Kinh tế - Khoa học - Dịch vụ kỹ thuật DK1. Những con tàu của Lữ đoàn đã đưa những cán bộ, chiến sĩ đầu tiên ra đóng giữ các bãi ngầm Tư Chính, Phúc Tần, Ba Kè, Phúc Nguyên, Huyền Trân, Quế Đường...

Ngày 5 tháng 7 năm 1989, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ra Chỉ thị số180/CT về việc xây dựng Cụm Kinh tế - Khoa học - Dịch vụ kỹ thuật tại khu bãi đá ngầm thuộc Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo.

Ngay sau khi nhà giàn Phúc Tần, nhà giàn Ba Kè A và nhà giàn Tư Chính A được xây dựng xong, Lữ đoàn điều lực lượng đến chốt giữ trên các nhà giàn, bảo vệ thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc. Đây chính là lực lượng đầu tiên, những cột mốc chủ quyền bằng xương, bằng thịt tiên phong ra chốt giữ trên thềm lục địa, nơi tiền tiêu của Tổ quốc, thực hiện một nhiệm vụ mới hết sức nặng nề nhưng vô cùng vinh quang của Quân chủng Hải quân nói chung, Lữ đoàn 171 và Tiểu đoàn DK1 nói riêng trong nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Từ đó, ngày 5/7 hàng năm trở thành ngày truyền thống của Tiểu đoàn DK1.  

Chiều 4 tháng 12 năm 1990, trên vùng biển của khu vực nam Biển Đông, tại nhà giàn lô DK1/6 Phúc Nguyên thuộc Cụm Kinh tế - khoa học - dịch vụ, xuất hiện cơn bão số 10, có sức gió cấp 10, cấp 11, giật trên cấp 12. Cán bộ, chiến sĩ đang canh giữ ở đây dưới sự chỉ huy của Trung úy Bùi Xuân Bổng - Trạm trưởng và Thượng úy Nguyễn Hữu Quảng - Phó Chỉ huy trưởng về Chính trị ra sức chống đỡ với cơn bão, vừa cố định các dụng cụ, máy móc, vừa tổ chức mặc áo phao, đồng thời liên lạc báo cáo với đất liền tình hình của đơn vị. Bão mỗi lúc một mạnh thêm lên và tới quá nửa đêm thì làm đổ sập nhà giàn, cuốn theo cả 8 cán bộ, chiến sĩ xuống làn nước đen kịt của biển đêm. Hậu quả cơn bão lớn này, ba người con ưu tú của Lữ đoàn đã hy sinh trước sóng dữ của biển cả. Đó là Thượng úy Nguyễn Hữu Quảng, Phó Chỉ huy trưởng về Chính trị, Thượng úy chuyên nghiệp Lê Đức Là, y sĩ quân y và Trung sĩ Hồ Văn Hiền, chiến sĩ cơ điện. Năm cán bộ, chiến sĩ còn lại qua một ngày vật lộn với sóng biển đã được tàu HQ711 của Lữ đoàn cứu được đưa về bờ.

Đó là những “cột mốc chủ quyền bằng xương, bằng thịt” giữa trùng khơi.

Cuối năm 1997, cơn bão số 5 (Lin da), một cơn bão lớn đổ bộ vào các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Lữ đoàn đã khẩn trương triển khai lực lượng cấp cứu tàu thuyền, ngư dân bị nạn trên biển. Các tàu HQ622, HQ607, HQ609, HQ661, HQ624 đã vượt lên gió bão, kiên trì tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển. Tàu HQ607 và HQ661 cứu được 17 ngư dân bị nạn trên biển. Hành động trên làm sáng ngời phẩm chất “Bộ đội Cục Hồ”, được nhân dân tin tưởng, yêu mến. Tàu HQ607 được Chủ tịch nước tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 14 tháng 12 năm 1998, cơn bão số 5 (FAITH), với sức gió trên cấp 12 tràn qua khu vực DKl, nơi có hàng trăm cán bộ, chiến sĩ hải quân đang đồn trú trên các nhà giàn, tàu trực. Sóng, gió quá lớn, nhà giàn 2A Phúc Nguyên bị sập. Trong giờ phút sinh tử ấy, Đại úy Vũ Quang Chương, Chỉ huy trưởng chỉ đạo anh em rời nhà giàn xong, anh cuốn lá cờ đỏ sao vàng lên người, rời nhà giàn cuối cùng. Lúc 3 giờ 50 phút sáng 14 tháng 12 năm 1998, nhà giàn đổ. Trong tình thế hiểm nghèo, Đại úy Vũ Quang Chương đã bình tĩnh, dũng cảm chỉ huy bộ đội chống chọi với bão giông, giảm thấp nhất thiệt hại về người và trang bị, nhường phao áo cá nhân của mình cho đồng đội. Anh và hai cán bộ, chiến sĩ khác đã anh dũng hy sinh. Đó là Chuẩn úy Lê Đức Hồng, nhân viên ngành Rađa, Chuẩn úy Nguyễn Văn An, nhân viên Cơ điện. Đại úy liệt sĩ Vũ Quang Chương đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Những tổn thất trên không làm cho cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn bi quan, dao động; trái lại càng nung nấu thêm ý chí quyết tâm, bảo vệ vững chắc thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc.

Máu và mồ hôi của biết bao thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 171 đã hòa vào sóng biển, góp phần khẳng định và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của đất nước.

CTV Anh Thơ