Từ những cam kết phát triển khu vực, đến tăng trưởng chất lượng và một tương lai bao trùm, Lima đã ba lần trở thành điểm gặp gỡ của các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương.


Ba lần, một thành phố


Peru gia nhập Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11/1998, cùng Việt Nam và Nga. Mười năm sau khi trở thành thành viên, Peru lần đầu đảm nhận vai trò chủ nhà.

Điều đặc biệt là trong cả ba lần đăng cai, năm 2008, 2016 và 2024, Hội nghị Cấp cao APEC đều được tổ chức tại Lima — thủ đô và trung tâm chính trị, kinh tế của đất nước.

Ba chủ đề phản ánh những ưu tiên phát triển của khu vực qua từng giai đoạn: thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng, và hướng tới một nền kinh tế bao trùm, bền vững.


Ba lần đăng cai, cách nhau gần hai thập kỷ, nhưng đều diễn ra tại Lima. Thành phố này không chỉ là địa điểm tổ chức, mà còn trở thành biểu tượng cho sự liên tục trong cam kết hội nhập của Peru với khu vực châu Á – Thái Bình Dương.


Ngày 18/1/1535, nhà chinh phục Tây Ban Nha Francisco Pizarro thành lập Lima với tên gọi Ciudad de los Reyes, nghĩa là “Thành phố của các vị vua”.

Trải qua nhiều thế kỷ, Lima trở thành trung tâm chính trị, hành chính, tôn giáo và kinh tế quan trọng của Peru dưới thời thuộc địa Tây Ban Nha. Những dấu tích của thời kỳ ấy vẫn hiện diện trong các quảng trường, nhà thờ và công trình kiến trúc tại khu trung tâm lịch sử.

Năm 1988, Trung tâm lịch sử Lima được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới, ghi nhận giá trị nổi bật của một đô thị từng giữ vai trò trung tâm của Tây Ban Nha tại Nam Mỹ.

Ngày nay, Lima là đô thị lớn nhất Peru, nơi tập trung một tỷ trọng đáng kể dân số, hoạt động kinh tế và các cơ quan đầu não quốc gia.


Một trung tâm hội nghị, nhiều cuộc gặp quốc tế


Trong hai kỳ APEC 2016 và 2024, Lima Convention Center, nằm tại quận San Borja, trở thành địa điểm tổ chức các hoạt động cấp cao quan trọng.

Năm 2024, Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC (APEC CEO Summit) được tổ chức tại Gran Teatro Nacional – Nhà hát Quốc gia Peru, một không gian văn hóa được chuyển thành diễn đàn đối thoại giữa lãnh đạo chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

Lima là sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Những công trình mang dấu ấn lịch sử tồn tại bên cạnh một đô thị hiện đại, nơi Peru tiếp đón các nhà lãnh đạo và doanh nghiệp đến từ khắp khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Tuần lễ Cấp cao APEC 2024 diễn ra tại Lima từ ngày 9 đến 16/11, đánh dấu lần thứ ba Peru đảm nhận vai trò chủ nhà, sau các kỳ đăng cai năm 2008 và 2016.

Trong suốt năm chủ trì APEC, Peru tổ chức khoảng 280 sự kiện quốc tế tại năm địa phương: Lima, Arequipa, Pucallpa, Trujillo và Urubamba. Theo số liệu tổng kết của Chính phủ Peru, các hoạt động này thu hút hơn 20.000 đại biểu và 1.403 doanh nhân.

Riêng Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC (APEC CEO Summit), diễn ra ngày 14–15/11/2024, ghi nhận hơn 1.300 người đăng ký tham dự, tạo nên một diễn đàn đối thoại quan trọng giữa lãnh đạo chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

Văn kiện nhấn mạnh các ưu tiên: thúc đẩy thương mại và đầu tư; tăng cường kết nối chuỗi cung ứng; hỗ trợ chuyển đổi số và đổi mới; đồng thời hướng tới tăng trưởng bền vững, bao trùm và tạo cơ hội cho mọi người dân.

Bên cạnh tuyên bố chung, Chủ tọa APEC công bố một tuyên bố riêng về những quan điểm khác nhau của một số nền kinh tế đối với tình hình Nga – Ukraine và Gaza. Văn kiện nhấn mạnh nguyên tắc đồng thuận, nền tảng trong hoạt động của APEC.

Ngày 14/11/2024, cảng Chancay được khánh thành với sự tham gia trực tuyến của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Peru Dina Boluarte.

Nằm cách Lima khoảng 78 km về phía bắc, cảng nước sâu này được kỳ vọng mở rộng năng lực logistics, kết nối thương mại giữa Nam Mỹ và châu Á, đồng thời tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế Peru.

Dự án được công bố với tổng mức đầu tư khoảng 3,5 tỷ USD trong quá trình phát triển. Con số này cần được hiểu theo phạm vi đầu tư được công bố, không phải giá trị quyết toán cuối cùng.

Với Peru, APEC 2024 không chỉ là một tuần lễ hội nghị. Đó còn là cơ hội giới thiệu tầm nhìn phát triển, đưa Lima và cảng Chancay vào bức tranh kết nối thương mại đang định hình lại khu vực Thái Bình Dương.


Peru và Việt Nam: Hai hành trình song song


Một sự trùng hợp đặc biệt trong lịch sử APEC: Peru và Việt Nam cùng gia nhập diễn đàn vào tháng 11/1998, cùng Nga, nâng tổng số thành viên lên 21 nền kinh tế.

Gần ba thập kỷ sau, hai nước cùng đạt dấu mốc ba lần đăng cai APEC.

Peru chọn Lima làm trung tâm tổ chức trong cả ba kỳ, tận dụng vai trò đầu não quốc gia, cơ sở hạ tầng và năng lực ngoại giao của thủ đô.

Việt Nam lại lựa chọn ba địa phương khác nhau qua từng lần đăng cai: Hà Nội, Đà Nẵng và Phú Quốc. Mỗi địa điểm mang đến một hình ảnh riêng, đồng thời giới thiệu các vùng địa lý, tiềm năng phát triển và bản sắc của đất nước.

Sau Peru 2024, APEC lần lượt được tổ chức tại Hàn Quốc năm 2025, Trung Quốc năm 2026 và Việt Nam năm 2027.

Peru và Việt Nam cùng bắt đầu hành trình APEC từ năm 1998, nhưng lựa chọn những cách khác nhau để kể câu chuyện của mình với thế giới.

Một bên là Lima — thành phố ba lần mở rộng cánh cửa đối thoại quốc tế.

Một bên là Việt Nam — mỗi lần đăng cai, lại đưa thế giới đến gần hơn với một vùng đất mới.

Ba lần đăng cai không chỉ là những con số. Đó là những dấu mốc cho thấy hội nhập không đơn thuần là tham gia một diễn đàn, mà còn là cách một quốc gia khẳng định vị thế, giới thiệu bản sắc và kiến tạo tương lai.