Sau hơn ba tháng gần như bị phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2/2026, những tín hiệu khôi phục lưu thông đầu tiên đã xuất hiện. Tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Disha đang bắt đầu hành trình tiến về eo biển Hormuz sau thời gian dài mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư. Theo truyền thông Mỹ, con tàu do một doanh nghiệp nhập khẩu quốc doanh của Ấn Độ thuê dài hạn đã rời khu vực phía Bắc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và đang tiến sát vùng biển Oman để chuẩn bị đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Trước đó trong tuyên bố ngày 15/6, Ban Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các bên đã nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, đồng thời dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran. Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump khẳng định thỏa thuận đã hoàn tất và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh việc mở lại eo biển Hormuz cùng lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra ngày 19/6 sẽ tạo điều kiện cho hoạt động rà phá thủy lôi và khôi phục dòng chảy dầu mỏ theo cả hai chiều.

Những cam kết này nhanh chóng nhận được sự hoan nghênh từ cộng đồng quốc tế. Ủy viên cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh Liên minh châu Âu Kaja Kallas cho biết:

“Đây là một bước đi rất đáng hoan nghênh. Chúng tôi hy vọng thỏa thuận sẽ được triển khai đúng kế hoạch vào ngày 19/6, bởi cộng đồng quốc tế đều cần eo biển Hormuz được mở cửa trở lại và cuộc xung đột sớm khép lại. Điều quan trọng không kém là những cam kết này phải được duy trì một cách bền vững trong thời gian tới.”

Tại Tokyo, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cũng bày tỏ kỳ vọng:

 “Trong thời gian tới, chúng tôi kỳ vọng mạnh mẽ rằng bản ghi nhớ này sẽ được thực hiện đầy đủ, bảo đảm quyền tự do và an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz trên thực tế, đồng thời tạo điều kiện để sớm đạt được một thỏa thuận cuối cùng về các vấn đề còn tồn đọng, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.”

Thị trường năng lượng toàn cũng ngay lập tức có phản ứng. Giá dầu Brent giảm hơn 3 USD xuống dưới 84 USD/thùng, trong khi dầu WTI giảm hơn 4%. Chiến lược gia Takashi Hiroki tại MONEX nhận định:

“Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran là một tín hiệu rất tích cực đối với thị trường. Kỳ vọng căng thẳng tại Trung Đông sẽ hạ nhiệt đang thúc đẩy hoạt động mua vào của các nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, giá dầu thô tương lai tại New York giảm cũng hỗ trợ tâm lý thị trường. Dòng tiền hiện đang chảy mạnh vào các nhóm cổ phiếu dẫn dắt, đặc biệt là lĩnh vực chất bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.”

Dù vậy, giới chuyên gia cảnh báo việc mở cửa eo biển Hormuz không đồng nghĩa với việc chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu sẽ lập tức trở lại bình thường. Hàng chục tàu chở dầu vẫn cần thời gian để rời khu vực, trong khi các nhà sản xuất sẽ không vội khôi phục toàn bộ công suất cho đến khi chắc chắn rằng tuyến hàng hải chiến lược này thực sự an toàn và ổn định trong dài hạn. Điều đó đồng nghĩa với việc thế giới có thể đã tránh được nguy cơ gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng nhất, nhưng chưa thể kỳ vọng giá năng lượng nhanh chóng quay về mức trước xung đột. Việc eo biển Hormuz có thực sự được khai thông và duy trì hoạt động thông suốt hay không sẽ là một trong những phép thử quan trọng đối với sự bền vững của thỏa thuận Mỹ- Iran, cũng như triển vọng ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu trong những tháng tới./

Thu Hoài/VOV1