Tại diễn đàn, các đại biểu đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm phát triển thị trường nhiên liệu sinh học theo hướng hiện đại, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh, sạch và bền vững. 

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết, việc chuyển dịch năng lượng xanh đang trở thành xu thế tất yếu trên phạm vi toàn cầu. Các quốc gia đang nỗ lực xây dựng mô hình tăng trưởng mới theo hướng phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới nền kinh tế các bon thấp. Trong tiến trình đó, nhiên liệu sinh học ngày càng được khẳng định là một giải pháp quan trọng nhằm thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh.

Đối với Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình chuyển đổi năng lượng, mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện các cam kết quốc tế, ứng phó với biến đổi khí hậu, hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đây cũng là cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp mới, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế.

“Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu của diễn đàn, Ban Tổ chức kỳ vọng ghi nhận được nhiều ý kiến tâm huyết, nhiều đề xuất và sáng kiến có giá trị thực tiễn, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhiên liệu sinh học, thúc đẩy đầu tư sản xuất, phân phối và tiêu dùng nhiên liệu xanh, đồng thời tăng cường nhận thức của cộng đồng về vai trò của nhiên liệu sinh học trong bảo vệ môi trường và phát triển bền vững”

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công thương) khẳng định, phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng xanh là chủ trương nhất quán và xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta. Hiện nay, các bộ, ngành, địa phương đang triển khai quyết liệt các giải pháp để hiện thực hóa chủ trương này. Về chương trình phát triển nhiên liệu sinh học và xăng E10 đã có từ cách đây 14 năm. Quan trọng nhất, bên cạnh việc bảo vệ môi trường là sự đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

“Nếu chúng ta tự chủ được từ các nguồn nhiên liệu mà chúng ta sản xuất được thông qua tiềm lực, tiềm năng rất lớn từ các sản phẩm nông nghiệp thì chúng tra sẽ giảm được sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh ở Trung đông vừa qua. Nếu không có giải pháp quyết liệt thì ngay từ nửa cuối tháng 4, nước ta đã thiếu xăng dầu trầm trọng. Trong bối cảnh đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo đẩy mạnh chương trình nhiên liệu sinh học để giảm phụ thuộc 10% vào nhiên liệu khoáng phải đi nhập khẩu”.

Qua nghiên cứu về kinh nghiệm quốc tế, bà Lưu Ánh Nguyệt, Phó Trưởng ban chính sách tài chính công, Viện chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính, Bộ Tài chính cho rằng, để phát triển nhiên liệu sinh học thành công, cần kết hợp giữa quy định bắt buộc, hỗ trợ tài chính và và các chính sách hỗ trợ giảm chi phí và rủi ro khác. Bà Ánh Nguyệt đề xuất các giải pháp cụ thể như: Cần xây dựng lộ trình thị trường ổn định cho xăng sinh học và nhiên liệu sinh học trong giao thông; thiết kế gói hỗ trợ đầu tư theo chuỗi giá trị; áp dụng cơ chế tài chính hỗn hợp cho các dự án quy mô lớn hoặc công nghệ mới và gắn ưu đãi tài chính với kết quả giảm phát thải:

“Chúng ta đặt tài chính và đầu tư cho phát triển nhiên liệu sinh học thì chúng ta không chỉ tập trung vào lĩnh vực sản xuất hay tiêu thụ, mà chúng ta phải bao gồm tất cả chuỗi giá trị. Không chỉ câu chuyện tiền đầu tư vào đâu, cung cấp đủ quy mô tài chính cho sản xuất nhiên liệu sinh học mà còn phải bao quát được tất cả các rủi ro”.

Các đại biểu cũng chỉ ra rằng, nhiên liệu sinh học trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng không chỉ là xăng sinh học hay ethanol, mà còn là mắt xích giữa nông nghiệp, công nghiệp và năng lượng, giúp đa dạng hóa nguồn cung; hỗ trợ giảm phát thải trong giao thông và tạo công ăn việc làm, giá trị kinh tế mới cho các địa phương. Để phát triển lĩnh vực này, cần có sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cơ quan nghiên cứu và các địa phương. Trong đó, Nhà nước xây dựng khung pháp lý. Các viện, trường nghiên cứu công nghệ, đào tạo nhân lực, cung cấp dữ liệu kiểm chứng độc lập. Còn doanh nghiệp làm nhiệm vụ đầu tư hạ tầng lõi, vận hành công nghệ và thương mại hóa sản phẩm./.

Thành Trung- VOV1