Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đặt ra yêu cầu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030. Đó không đơn thuần là mục tiêu về quy mô GDP, mà là yêu cầu tạo bước nhảy vọt về năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong bối cảnh ấy, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Nếu như Nghị quyết 57 xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực đột phá; Nghị quyết 68 khẳng định vai trò động lực quan trọng của kinh tế tư nhân; Nghị quyết 79 tiếp tục củng cố vai trò dẫn dắt của kinh tế Nhà nước, thì Nghị quyết 10 hoàn thiện bức tranh phát triển đối với khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Có thể nói, lần đầu tiên trong nhiều năm qua, ba khu vực kinh tế chủ yếu của đất nước gồm kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được đặt trong một chỉnh thể thống nhất về tư duy phát triển. Đây chính là nền tảng thể chế quan trọng để tạo nên sức mạnh tổng hợp, huy động hiệu quả cả nguồn lực trong nước và quốc tế phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.

Điểm nổi bật nhất của Nghị quyết 10 là sự thay đổi căn bản trong tư duy thu hút dòng vốn ngoại, đặc biệt là đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Nếu như trước đây, trọng tâm là thu hút vốn, mở rộng số lượng dự án và gia tăng quy mô đầu tư, thì nay Nghị quyết xác định rõ việc chuyển mạnh từ tư duy thu hút vốn sang phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia. Điều đó có nghĩa là chất lượng, hiệu quả, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và liên kết với doanh nghiệp trong nước trở thành những tiêu chí quan trọng hàng đầu.

Thông điệp “không thu hút đầu tư bằng mọi giá” được nhấn mạnh trong Nghị quyết.

Đây là sự thay đổi rất đáng chú ý. Bởi thực tế nhiều năm qua cho thấy, bên cạnh những đóng góp quan trọng cho tăng trưởng và xuất khẩu, khu vực FDI vẫn tồn tại những hạn chế như nhiều dự án thâm dụng lao động, tài nguyên, đất đai, năng lượng; gia công, lắp ráp còn cao; tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, liên kết với doanh nghiệp trong nước chưa tương xứng với tiềm năng. Đặc biệt, tại một số nơi từng xuất hiện tình trạng chuyển giá, trốn thuế, kê khai lỗ kéo dài nhưng vẫn liên tục mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, gây thất thu ngân sách và tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu bình đẳng.

Nghị quyết 10 khẳng định nước ta đang chuyển từ tư thế thụ động tiếp nhận đầu tư sang tư thế chủ động lựa chọn nhà đầu tư, lựa chọn công nghệ và lựa chọn các dự án phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia, trên cơ sở đã  từng bước hình thành các công cụ quản lý phù hợp. Minh chứng là sau hơn 1 năm triển khai, Quyết định số 315 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được xem như một “bộ lọc” mới trong thu hút FDI. Thay vì chỉ nhìn vào số vốn đăng ký hay số lượng dự án, hiệu quả đầu tư sẽ được đánh giá trên nhiều tiêu chí quan trọng như đóng góp ngân sách, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường, phát triển nguồn nhân lực và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện thật nghiêm túc, đồng bộ và minh bạch để bộ tiêu chí này thực sự trở thành công cụ lựa chọn nhà đầu tư, giám sát hiệu quả đầu tư và nâng cao chất lượng dòng vốn FDI.

“Nâng chuẩn”, chủ động lựa chọn dòng vốn, lựa chọn công nghệ, lựa chọn đối tác để phục vụ mục tiêu phát triển đất nước nhanh hơn, bền vững hơn- đó cũng chính là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045./.

Ngọc Diệu/VOV1