Mỗi người Việt - một “đại sứ nhân dân”

“Đại sứ nhân dân” không phải là một chức danh, mà là cách nói về vai trò của mỗi người Việt Nam ở nước ngoài trong việc góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, kết nối con người và vun đắp quan hệ giữa Việt Nam với nước sở tại. Vai trò ấy có thể được thể hiện từ những việc rất cụ thể, phù hợp với điều kiện, công việc và vị trí của mỗi người.

Tại Ấn Độ, nơi Việt Nam đang mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, những kết nối như vậy càng có thêm ý nghĩa. Từ một gia đình, một giảng đường, một phòng nghiên cứu hay một doanh nghiệp, những mối quan hệ được tạo dựng và duy trì có thể trở thành những nhịp cầu đưa con người, tri thức, văn hóa và cơ hội hợp tác của hai nước đến gần nhau hơn.

Trong cuộc gặp với cộng đồng người Việt Nam tại Ấn Độ tại New Delhi trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ tháng 5 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh:

 “Mỗi người Việt Nam ở Ấn Độ chính là một đại sứ nhân dân để góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Tôi cũng rất mong bà con tiếp tục giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, giữ gìn tiếng Việt, nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong thế hệ trẻ, đồng thời cũng tích cực hội nhập, tôn trọng pháp luật và văn hóa của Ấn Độ - một nền văn hóa, văn minh cũng đã có chiều sâu của lịch sử. Đối với các gia đình Việt - Ấn, cần tiếp tục là những nhịp cầu sống, là nơi mà hai nền văn hóa Việt - Ấn giao thoa lan tỏa và bền vững. Tôi cũng đề nghị các cơ quan đại diện tiếp tục củng cố các tổ chức, phát huy vai trò kết nối, xây dựng cộng đồng ngày càng vững mạnh, hướng về Tổ quốc.”

Thông điệp này cho thấy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được nhìn từ việc giữ gìn bản sắc, hướng về quê hương, mà còn ở khả năng hội nhập, phát huy tiềm năng, thế mạnh và đóng góp thiết thực cho đất nước, đồng thời góp phần tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước sở tại.

Nghị quyết 23 - từ chăm lo đến phát huy nguồn lực

Đây cũng là một trong những điểm mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài được thể hiện trong Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Với cộng đồng người Việt tại Ấn Độ, tinh thần ấy càng có ý nghĩa bởi bà con đang sống ở nhiều địa phương, trong những môi trường rất khác nhau. Khoảng cách địa lý có thể khiến cho những gặp gỡ cộng đồng không thường xuyên, nhưng không làm mất đi nhu cầu được kết nối, được chia sẻ và được đồng hành cùng nhau cũng như với quê hương.

Tại buổi gặp cộng đồng người Việt Nam ở Chennai – thủ phủ bang Tamil Nadu, cách thủ đô New Delhi khoảng 2.000 km, ngày 20/9, Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Trịnh Minh Mạnh đã nhấn mạnh một khía cạnh thiết thực của Nghị quyết 23: chính sách đối với kiều bào không chỉ dừng ở việc chăm lo, hỗ trợ, mà còn hướng tới việc tạo môi trường để mỗi người phát huy tốt nhất khả năng của mình.

“Tôi muốn nói điều này một cách gần gũi hơn: đất nước không chỉ mong bà con hướng về quê hương, mà cũng mong muốn đồng hành và tạo điều kiện để bà con có thể phát huy tốt nhất khả năng của mình. Sự đóng góp đó không nhất thiết phải là những điều thật lớn lao. Đối với một chuyên gia hay nhà khoa học, có thể là chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và kết nối khoa học – công nghệ. Đối với doanh nhân, có thể là giới thiệu cơ hội đầu tư, kết nối doanh nghiệp, thương mại và thị trường giữa Việt Nam với Ấn Độ. Đối với sinh viên và thế hệ trẻ, có thể là học tập tốt, xây dựng hình ảnh một thế hệ trẻ Việt Nam năng động, có năng lực và hội nhập, đồng thời giới thiệu đất nước, con người và văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Và đối với mỗi gia đình, đôi khi sự đóng góp rất thiết thực chỉ đơn giản là giữ gìn tiếng Việt cho con em mình, duy trì văn hóa Việt Nam trong gia đình, hỗ trợ một người Việt mới sang, hoặc cùng nhau xây dựng một cộng đồng đoàn kết và tương trợ.”

Nếu trước đây việc hướng về quê hương thường được hình dung qua những đóng góp trực tiếp, thì trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng, nguồn lực của kiều bào còn nằm ở mạng lưới quan hệ, tri thức, kinh nghiệm và những hiểu biết được tích lũy tại nơi sinh sống. Với cộng đồng người Việt ở Ấn Độ, điều này đặc biệt rõ nét. Ấn Độ là một trong những trung tâm lớn về khoa học - công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo. Những người Việt đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại đây không chỉ tiếp nhận kiến thức, mà còn hiểu hơn về cách vận hành của một thị trường rộng lớn, một xã hội đa dạng và một nền văn hóa có chiều sâu. Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Ấn Độ, bà Nguyễn Huỳnh Khánh Linh cho biết:

“Nghị quyết 23 mang lại niềm phấn khởi và sự xúc động rất lớn đối với cộng đồng người Việt Nam tại Ấn Độ. Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết là sự ghi nhận kiều bào không chỉ là một bộ phận không thể tách rời, mà còn là nguồn lực chiến lược quan trọng, là mảnh ghép thiết yếu trong công cuộc phát triển và nâng cao vị thế đất nước. Ấn Độ là quốc gia phát triển mạnh về công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, y dược và khoa học công nghệ. Nghị quyết 23 mở ra cơ chế đột phá về thu hút, trọng dụng nhân tài và kết nối mạng lưới tri thức. Đây chính là “đòn bẩy” để các chuyên gia, trí thức và sinh viên Việt Nam tại Ấn Độ tự tin phát huy năng lực, tham gia vào các dự án hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ giữa hai nước.”

Trên thực tế, sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam tại Ấn Độ đang có một lợi thế đặc biệt: họ được học tập trong một môi trường giáo dục và khoa học phát triển, đồng thời trực tiếp trải nghiệm một xã hội đa dạng về ngôn ngữ, văn hóa, tôn giáo và vùng miền. Bạn Nguyễn Gia Phúc - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sinh viên Việt Nam tại Ấn Độ chia sẻ:

“Điều em nhận được khi học tập tại Ấn Độ không chỉ là kiến thức chuyên môn, mà còn là khả năng thích nghi và nhìn nhận vấn đề trong một môi trường rất đa dạng. Ấn Độ có sự khác biệt rất lớn giữa các vùng miền, ngôn ngữ, văn hóa và cách làm việc. Sống và học tập ở đây giúp em hiểu rằng, muốn hợp tác hiệu quả với Ấn Độ thì không thể chỉ nhìn đất nước này từ một góc độ chung, mà cần hiểu từng lĩnh vực, từng địa phương và cả cách người dân sở tại suy nghĩ, làm việc. Sau này, em nghĩ những hiểu biết đó đều có thể trở thành một lợi thế. Bởi em không chỉ có kiến thức của ngành mình theo học, mà còn có khả năng kết nối, giải thích và chia sẻ những khác biệt giữa hai môi trường. Em mong muốn những trải nghiệm của mình không chỉ phục vụ công việc cá nhân, mà còn có thể góp phần giúp nhiều người Việt Nam hiểu rõ hơn về Ấn Độ, cũng như giúp bạn bè Ấn Độ biết nhiều hơn về Việt Nam.”

Giữ tiếng Việt, giữ tình quê nơi đất khách

Với các gia đình Việt - Ấn, việc một đứa trẻ biết tiếng Việt, hiểu về cội nguồn, quê hương và những phong tục của Việt Nam, đồng thời lớn lên trong sự tôn trọng văn hóa Ấn Độ, chính là một hình thức giao lưu nhân dân tự nhiên. Những gia đình ấy trở thành những “nhịp cầu sống”, nơi hai nền văn hóa gặp gỡ và được truyền lại cho thế hệ sau. Chị Huỳnh Thúy Vy đã gắn bó với Chennai từ năm 2009, sau khi kết hôn với người chồng mang trong mình hai dòng máu Việt – Ấn. Suốt 17 năm qua, trong gia đình nhỏ có hai người con sinh đôi nay đã 17 tuổi, chị Vy vẫn luôn giữ thói quen nói tiếng Việt, để các con dù lớn lên giữa môi trường đa ngôn ngữ vẫn không quên tiếng Việt, văn hóa và cội nguồn Việt Nam:.

 “Bốn người trong gia đình mình đều dùng tiếng Anh khi đi học, đi làm, nhưng về nhà thì vẫn nói tiếng Việt với nhau. Thành ra các con cũng quen, không cần phải nhắc là phải nói tiếng Việt. Còn bữa cơm thì mình cố gắng nấu món Việt nhiều nhất có thể. Có những gia vị không tìm được thì mình dùng nguyên liệu khác thay thế, miễn sao vẫn giữ được cái vị quen thuộc của món ăn Việt. Mình nghĩ, cứ duy trì những điều rất tự nhiên như vậy thì các con sẽ lớn lên với cả hai nền văn hóa, và tiếng Việt cũng sẽ ở lại với các con một cách rất tự nhiên.”

Ở một đất nước rộng lớn và đa dạng như Ấn Độ, mỗi người Việt có một cách riêng để giữ sợi dây gắn bó với quê hương. Giá trị của Nghị quyết 23 cũng được cảm nhận rõ nhất từ những điều gần gũi như thế: để dù ở đâu, người Việt vẫn thấy mình thuộc về một cộng đồng chung; để những thành quả mỗi người gây dựng ở nơi xa có thể trở thành thêm một phần giá trị cho quê hương; và để khoảng cách địa lý không trở thành khoảng cách trong tình yêu với đất nước.

Từ Ấn Độ, những câu chuyện bình dị ấy đang góp thêm những sắc màu đẹp cho bức tranh cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài – một cộng đồng ngày càng tự tin hội nhập, gắn bó với quê hương và cùng hướng tới tương lai./

Đình Nam/VOV Ấn Độ