Đó là Nghị định chưa tạo đầy đủ cơ chế để thực hiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu; chưa bao quát được các vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn. Chính vì vậy, việc sửa đổi toàn diện Nghị định số 99 theo hướng xây dựng một Nghị định mới thay thế là bước hoàn thiện một thiết chế pháp lý có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển thị trường vốn, cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy chuyển đổi số.

Mỗi khoản vay được giải ngân, mỗi dự án được triển khai, mỗi dây chuyền sản xuất được mở rộng hay mỗi doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn đều ít nhiều bắt đầu từ niềm tin của tổ chức tín dụng vào giá trị pháp lý của tài sản bảo đảm. Niềm tin ấy được xác lập thông qua một hệ thống đăng ký công khai, minh bạch, chính xác và có khả năng bảo vệ quyền của các chủ thể. Đăng ký biện pháp bảo đảm là cơ chế phòng ngừa tranh chấp, giảm thiểu rủi ro tín dụng và bảo đảm sự lưu thông an toàn của dòng vốn trong nền kinh tế. Trong bối cảnh đất nước đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, yêu cầu khơi thông mọi nguồn lực cho đầu tư, kinh doanh trở nên cấp thiết. Những "điểm nghẽn" pháp lý khiến dòng vốn khó lưu thông, có thể trở thành lực cản của tăng trưởng đều cần được giải quyết kịp thời.

Ông Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp nêu rõ trên tinh thần đó, Nghị định số 99 ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm sẽ được sửa đổi toàn diện theo hướng xây dựng Nghị định mới thay thế và bám sát bốn định hướng lớn. Đó là khắc phục những hạn chế, bất cập trong thời gian vừa qua của quá trình đăng ký giao dịch bảo đảm; đáp ứng yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính, nhằm đáp ứng tối đa quyền, lợi ích của doanh nghiệp; tạo sự thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào trong quản trị quốc gia, quản lý nhà nước, nhằm giảm nguồn lực, giảm chi phí, tiết kiệm tối đa cho xã hội nhưng tạo không gian để tăng trưởng.

 Dự thảo Nghị định gồm 6 chương, 65 điều, tập trung hoàn thiện quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký trực tuyến; cắt giảm một số thủ tục và thành phần hồ sơ không còn phù hợp; hoàn thiện quy định về đăng ký thay đổi, xóa đăng ký; bổ sung một chương riêng về kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về đăng ký biện pháp bảo đảm, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận, khai thác thông tin.

Đại diện các ngân hàng, các chuyên gia và cơ quan, đơn vị bày tỏ sự cần thiết xây dựng dự thảo nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, thay thế Nghị định 99 đồng thời quan tâm một số vấn đề trọng tâm như dự thảo cần xác định phạm vi tài sản bảo đảm được đăng ký trong trường hợp bảo đảm bằng hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh của bên bảo đảm; thông tin phải kê khai trong đăng ký biện pháp bảo đảm, bao gồm cả thông tin về giá trị nghĩa vụ được bảo đảm; khung pháp lý và cơ chế kiểm soát tài sản số; về cơ chế đăng ký trực tuyến biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; xây dựng trục liên thông dữ liệu để cảnh báo về biện pháp bảo đảm đã đăng ký; nguyên tắc kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực…

Sửa đổi toàn diện Nghị định 99 sẽ tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc đăng ký biện pháp bảo đảm được nhanh chóng, thuận tiện, đáp ứng yêu cầu của các bên tham gia biện pháp bảo đảm; qua đó góp phần bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của các chủ thể, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn, thúc đẩy hoạt động của thị trường tín dụng. Đó cũng là cách để thể chế thực sự trở thành một lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới./.