Từ những cuốn sách thiếu nhi nổi tiếng của nhà văn Astrid Lindgren đến những thước phim được lưu giữ qua chiến tranh rồi trở về Việt Nam sau nhiều thập kỷ, điện ảnh đang trở thành một trong những biểu tượng sinh động nhất của quan hệ hợp tác văn hóa giữa Việt Nam và Thụy Điển. Hơn nửa thế kỷ đồng hành, hai quốc gia không chỉ chia sẻ những giá trị nghệ thuật mà còn cùng gìn giữ ký ức lịch sử, lan tỏa các giá trị nhân văn và tăng cường sự kết nối giữa nhân dân hai nước.

Trong quan hệ quốc tế hiện đại, văn hóa ngày càng được xem là một trong những cầu nối hiệu quả để đưa các dân tộc xích lại gần nhau. Nếu những thỏa thuận chính trị hay các dự án kinh tế tạo nên khuôn khổ cho quan hệ giữa các quốc gia thì văn hóa lại góp phần tạo nên sự thấu hiểu, đồng cảm và kết nối giữa con người với con người. Đó cũng là lý do hợp tác văn hóa luôn giữ vị trí đặc biệt trong quan hệ giữa Việt Nam và Thụy Điển - quốc gia đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào năm 1969. Trải qua hơn nửa thế kỷ, bên cạnh các lĩnh vực kinh tế, giáo dục hay y tế, giao lưu văn hóa đã trở thành một trong những điểm sáng của quan hệ song phương, trong đó điện ảnh đóng vai trò như một sợi dây kết nối bền bỉ giữa hai dân tộc. Từ những năm 1970, Thụy Điển đã đồng hành cùng sự phát triển của ngành điện ảnh Việt Nam thông qua các hoạt động trao đổi chuyên môn, hợp tác kỹ thuật và hỗ trợ trong công tác lưu trữ, bảo tồn phim. Mối quan hệ giữa Viện Phim Việt Nam và Viện Phim Thụy Điển được duy trì qua nhiều thế hệ, góp phần gìn giữ không chỉ những thước phim quý giá mà còn cả ký ức lịch sử của mỗi dân tộc. Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi nhận định về ý nghĩa của những hoạt động hợp tác này: "Với tư cách là nhà ngoại giao, chúng tôi thường làm việc về quan hệ giữa chính phủ với chính phủ, quan hệ ngoại giao. Nhưng cốt lõi của mọi mối quan hệ vẫn là sự kết nối giữa người dân với người dân, và không có cách nào tốt hơn là thông qua văn hóa. Trong nhiều thập kỷ, Viện Phim Thụy Điển và Viện Phim Việt Nam đã hợp tác rất chặt chẽ."

Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho sự hợp tác ấy chính là việc nhiều tư liệu điện ảnh quý của Việt Nam đã được lưu giữ tại Thụy Điển trong giai đoạn chiến tranh. Nhiều năm sau, những tư liệu quý giá đó từng bước được trao trả cho phía Việt Nam, góp phần bổ sung và hoàn thiện kho tàng di sản điện ảnh quốc gia. Không chỉ cùng nhau gìn giữ ký ức của quá khứ, hai nước còn đang tiếp tục mở ra những chương hợp tác mới trong lĩnh vực điện ảnh. Bà Lê Thị Hà, Giám đốc Viện Phim Việt Nam cho biết: "Một hoạt động mà chúng tôi cũng đã cùng với Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam thực hiện từ năm ngoái nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng Việt Nam thống nhất đất nước, đó là Đại sứ quán Thụy Điển với sự ủy quyền của đạo diễn người Thụy Điển là ông Bo Olin đã tặng cho Viện Phim Việt Nam cuốn phim tài liệu “Victory Việt Nam - Việt Nam chiến thắng”. Bộ phim đã được công chiếu vào đúng dịp 30/4 và đã gây được tiếng vang rất là lớn."

          Mới đây, nhân dịp ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6, Viện Phim Việt Nam tiếp tục phối hợp với Đại sứ quán Thụy Điển tổ chức Tuần lễ Phim Thiếu nhi Việt Nam – Thụy Điển. Tuần lễ phim tuyển chọn các tác phẩm điện ảnh kinh điển của Thụy Điển và phim hoạt hình Việt Nam đã được phục chế, góp phần giới thiệu nghệ thuật kể chuyện và thúc đẩy giao lưu văn hóa dành cho khán giả nhỏ tuổi. Từ những hoạt động như vậy, hợp tác điện ảnh đang ngày càng thể hiện vai trò là cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và Thụy Điển. Thông qua những bộ phim, công chúng hai nước có cơ hội hiểu hơn về lịch sử, con người và những giá trị văn hóa của nhau. Không dừng lại ở việc trình chiếu và giới thiệu tác phẩm, hợp tác giữa các cơ quan điện ảnh hai nước còn hướng tới mục tiêu lâu dài hơn là bảo tồn và phát huy các giá trị di sản. Theo kế hoạch của hai bên, trong thời gian tới, một số bộ phim Việt Nam đang được lưu giữ tại Thụy Điển sẽ tiếp tục được trao tặng và đưa trở về quê hương. Đây không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là hành trình đưa những mảnh ghép ký ức lịch sử trở lại với công chúng Việt Nam.