Xã Văn Lăng là một xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn ở tỉnh Thái Nguyên, với trên 96% dân số là đồng bào thiểu số. Hình ảnh một Văn Lăng trước kia là những bản làng heo hút, đời sống người dân khó khăn thiếu thốn vô cùng. Văn Lăng bây giờ đã khác, điện, đường, trường, trạm, nhà văn hóa khang trang sạch đẹp, đời sống người dân ngày càng nâng lên. Người dân ở Văn Lăng không chỉ sống loanh quanh với rừng mà đã biết áp dụng khoa học, công nghệ để trồng cây lúa, cây chè. Chị Triệu Thị Thủy, người dân tộc Dao, ở xóm Tân Thành, xã Văn Lăng, cho hay:

Ngày xưa ở đây chưa phát triển về công nghệ nông nghiệp, cách đây vài năm cũng có máy móc, đưa về khoa học kỹ thuật thì đồng bào cũng được cải thiện, dân thay đổi rất nhiều đời sống bà con cũng khá hơn.

Thay đổi tư duy sản xuất chính là bước chuyển của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây, việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã từng bước hình thành mô hình hợp tác xã, tạo ra chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp. Bà Vũ Thị Liên, gần 70 tuổi, nhà ở xóm Tân Thành, xã Văn Lăng, cho biết:

Ngày xưa làm thủ công thì cũng không năng suất, bây giờ vào HTX thì được đầu tư cho về ống, máy vò. Mình tôi cũng được 5-6 triệu đồng/ tháng, đó là trừ đi rồi. Tuổi tôi cũng chỉ làm được thế thôi.

Xã Văn Lăng là địa phương có tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp, chăn nuôi công nghiệp. Những năm gần đây Văn Lăng đang dần hình thành vùng chè theo hữu cơ theo tiêu chuẩn VietGap. Ông Hoàng Văn Nhu, Tổ trưởng Hợp tác xã VietGap xóm Tân Thành, xã Văn Lăng, cho biết: Hiện tổ hợp tác xã có 7 thành viên làm chè trên diện tích gần 40ha và đã được chính quyền địa phương hỗ trợ về kỹ thuật, giống trồng chè theo tiêu chuẩn VietGap. 

Khi xây dựng HTX chúng tôi cũng mơ ước, chúng tôi cũng cố gắng phấn đấu mong xã và các cấp hỗ trợ làm sao đạt được OCOP để làm cơ sở phát triển cho bà con, hai cũng là trở thành điểm để Văn Lăng chung tay phát triển kinh tế.

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập với xã Hòa Bình, hiện xã Văn Lang có diện tích tự nhiên hơn 75 km2 và dân số gần 10.000 người. Là xã có địa bàn rộng, dân cư phân tán, địa hình đồi núi, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, thời gian qua, được hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số 1719, đời sống người dân ở xã Văn Lăng từng bước được nâng cao. Theo ông Đặng Quốc Đạt, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên, đến nay xã Văn Lăng giảm tới 15,49% hộ nghèo, vượt 5% so với mục tiêu đề ra.

Năm 2025 sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp chúng tôi cũng giao cho phòng chuyên môn phối hợp với các đơn vị như Chi cục trồng trọt, chăn nuôi để xây dựng các mô hình để đưa các cây, con giống về cho bà con phát triển kinh tế. Đặc biệt phát triển cây chè cũng được xã Văn Lăng ban hành các nghị quyết cũng cho kết quả khá tốt. Năm nay chúng tôi cũng đưa chương trình hỗ trợ về giống chè, về mô hình sản xuất chúng tôi cũng lựa chọn cho phù hợp để đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận phát triển kinh tế ổn định.

Sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (giai đoạn 2021 – 2025), tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần cải thiện đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số. Thông qua chương trình đã từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng tại vùng sâu, vùng xa, tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống, xóa đói giảm nghèo. Ông Dương Quang Bạo, Phó Giám đốc Sở Dân tộc & Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên, cho biết:

Quyết định 1719 của Thủ tướng Chính phủ có bước tiến lớn, đây là đầu tư cho hạ tầng phát triển kinh tế, đầu tư cho người dân khoa học kỹ thuật, nhận thức để phát triển kinh tế, chứ không phải cho bằng vật chất để sử dụng hàng ngày, có tác dụng phát triển lâu dài, bền vững.

Chương trình Mục tiêu Quốc gia 1719 là một quyết sách chiến lược đóng vai trò đòn bẩy, cốt lõi trong chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước. Chương trình không chỉ đem lại giá trị kinh tế, mà còn góp phần nâng cao nhận thức, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết các dân tộc anh em.